This 15 a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world's books discoverable online.
It has survived long enough for the copyright to expire and the book to enter the public domain. A public domain book is one that was never subject to copyright or whose legal copyright term has expired. Whether a book is in the public domain may vary country to country. Public domain books are our gateways to the past, representing a wealth of history, culture and knowledge that's often difficult to discover.
Marks, notations and other marginalia present in the original volume will appear in this file - a reminder of this book's long journey from the publisher to a library and finally to you.
Usage guidelines
Google is proud to partner with libraries to digitize public domain materials and make them widely accessible. Public domain books belong to the public and we are merely their custodians. Nevertheless, this work 15 expensive, so in order to keep providing this resource, we have taken steps to prevent abuse by commercial parties, including placing technical restrictions on automated querying.
We also ask that you:
- Make non-commercial use of the files We designed Google Book Search for use by individuals, and we request that you use these files for personal, non-commercial purposes.
- Refrain from automated querying Do not send automated queries of any sort to Google's system: If you are conducting research on machine translation, optical character recognition or other areas where access to a large amount of text is helpful, please contact us. We encourage the use of public domain materials for these purposes and may be able to help.
* Maintain attribution The Google *watermark" you see on each file is essential for informing people about this project and helping them find additional materials through Google Book Search. Please do not remove it.
- Keep it legal Whatever your use, remember that you are responsible for ensuring that what you are doing is legal. Do not assume that just because we believe a book 15 in the public domain for users in the United States, that the work is also in the public domain for users in other countries. Whether a book is still in copyright varies from country to country, and we can't offer guidance on whether any specific use of any specific book is allowed. Please do not assume that a book's appearance in Google Book Search means it can be used in any manner anywhere in the world. Copyright infringement liability can be quite severe.
About Google Book Search
Google's mission is to organize the world's information and to make it universally accessible and useful. Google Book Search helps readers discover the world's books while helping authors and publishers reach new audiences. You can search through the full text of this book on the web
athttp://books.google.com/
-- "
"End
PATROLOGL/E
CURSUS COMPLETUS,
SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, UNIFORMIS, COMMODA, OECONOMICA,
OMNIUM SS. PATRUM, DOCTORUM SCRIPTORUMQUE. ECCLESIASTICORUM,
SIVE LATINORUM, 8IVE GR/ECORUM,
QUI AB YO APOSTOLICO AD TEMPORA CONCILII TRIDENTINI (ANNO 1545) PRO LATINIS, ET CONCILII FLORENTINI (ANN. 14359) PRO GRAECIS FLORUERUNT :
RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM ου EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOLIC/E TRADITIONIS PER QUINDECIM PIUMA ECCLESLE S/ECULA ET AMPLIUS,
PUKTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIBUS MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGEN- TER CASTIGATA ; DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS, YARIISQUE LECTIONIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA ; OMNIBUS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES οὐ TRIBUS NOVISSIMIS S/ECULIS DEBENTUR ABSOLUTAS DETECTIS, AUCTA ; MIBICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS 81VE TOMOS SIVE AUCTORES ALICUJUS MOMENTI SUBSEQUENTI- BUS, DONATA ; CAPITULIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SINGULARUM PAGINARUM SIARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUDJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIDUS, ADORNATA ; OPERIUUS CUM DUS)IS, TUM APOCRYPIIIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE JN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTI- CAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA ; PUCENTIS ET AMPLIUS LOCUPLETATA INDICIBUS AUCTORUM SICUT ET OPERUM, ALPHABETICIS, CBRONOLOCICIS, S13 7T1- $TVCIS, SYNTBETICIS, AXALYTICIS, ANALOGICIS, IN QUODQUE RELIGIONIS PUNCTUM, DOGMATICUM, MORALE, LITUR- CICUM, CAROXICUM, DISCIPLINARE, HISTORICUM, ET CUNCTA ALIA SINE ULLA EXCEPTIONE ; SED PRASERTIM DUOBUS YMDACIBUS VMMENSIS ET GENERALIBUS, ALTERO SCILICET RERUM, QUO CONSULTO, QUIDQUID NON SOLUM TALIS TALISYE PATER, VERUM ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, NE UNO QUIDEM OMIRSO, IN QUODLIDET THEMA SCRIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICIATUR ; ALTERO. SCIUPTUR E SACIUE, gx 0υο LECTORI COMPENIRE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM SUORUM LOCIS 8INGULOS SINGULORUM LIBRORUM S. SCRIPTURA VERSUS, A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT : EDITIO. ACCURATISSIMA, CETERISQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONENDA, 81 PERPENDANTUR CIIAARACTERUM NITIDITAS, CHARTA QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM RECUSORUM TUM VARIETAS, ἵ YUM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE ΙΝ TOTO PATROLOGI/£ DECURSU CONSTANTER $1MILIS, PRETI! EXIGUITAS, PRAESERTIMQUE ISTA COLLECTIO, UNA, METIIODICA ET CIIRONOLOCICA, SEXCENTORUM FRACMENTORUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIC SPARSORUM , PRIMUM AUTEM IN NOSTRA BIBLIOTHECA, EX OPERIDUS ET M8S. AD OMNES E TATES, 10008, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS, COADUNATORUM.,
SERIES GR/ECA PRIOR,
IN QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESI/& GRAECA Α S. BARNADA AD PHOTIUM,
AGCURANTE J.-P. MIGNE, Bibliothees Cleri universe, SIYE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS SCIBNTLE RCCLESIASTICAR RAMOS RDITORE.
FATROLOGIA, AP INSTAR IPSIDS ECCLESUE, IR DUAS PARTES DIVIDITUR, ALIÁ NEMPE LATINA, ALIA GRAECO-LATINA. LATINA, JAM PENITUS EXARATA, QUOAD PRIMAM SERIEM, VIGINTI-QUINQUE ET DUCENTIS VOLUMINIDU* MOLE SUA STAT, MOXYE POST PERACTOS INDICES STABIT, AC QUINQUE- VIGINTI-CENTUM ET MILLE FRANCIS VENIT. GRAECA DUPLICI E£DITIONE TYPIS MANDATA EST. PRIOR GR/ECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATINA LATERALIS AMPLE- CTITUR , ΕΤ AD NOVEM ET CENTUM VOLUMINA PERVENIT, SED SINE INDICIBUS ; POSTERIOR AUTEM IIANC YERSIONEM TANTUM EXHIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUE ET QUINQUAGINTA VOLUMINA RETINETUR ; UTRAQUE VIGESIMA QUARTA DIE DECEMBRIS 1860 OMNINO APPARUERAT. UNUNQUODQUE YOLUMEN GRACO-LATINUM OCTO, UNUNQUODQUE MERE LATINUM QUINQUE FRANCIS SOLUMMODO EMITUR : UTROBIQUE VERO, UT PRETII IIUJUS BENEFICIO FRUATUR EM- ΡΤΟΑ, COLLECTIONEM INTEGRAM SIVE GRIECAM SIVE LATINAM, 226 YVOLUMINIBUS PRO AMDPLIORI EDITIONE ET 272 PRO MINORI ABSQUE INDICIBUS CONSTANTEM, COMPARET NECESSE ERIT, SECUS ENIM CUJUSQUE VOLUMINIS AMPLI- TUDINEN NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA /£QUABUNT. ATTAMEN, 81 QUIS EMAT INTEGRE ET SEORSIM COLLECTIONEM GRJECO-L ATINAM, VEL EAMDEM EX CIJECO LATINE VERSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PRO NOVEM VEL PAO &EX FRANCIS ODTINXEBIT. IST/E CONDITIONES SERIEDUS PATROLOGLE NONDUM EXCU&IS APPLICANTUR.
PATROLOGLE GRAECE TOMUS LXXVI.
S. CYRILLUS ALEXANDRINUS. —— —ERBBRRN DR
EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM, IN ΤΙΑ DICTA D'AMBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETI/£ PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NUNC VERO INTRÀ MOENIA PARISINA.
1863
un
.
.7 $e
.í!*
AVIS IMPORTANT.
D'aprés une deslois providentielles qui régissent le monde, rarement les ceuvres au-dessus de l'ordinaire se font yans contradictions plas ou moins fortes οἱ nombreuses. Les Ateliers Catholiques ne pouvaient guére échapper à ce cachet divin de leur utilité. Tantót on a nié leur existence ou leur importance; tantót on a dit qu'ils étaient fermes ou qu'ils allaient l'étre. Cependant ils poursuivent leur carriére depuis 21 ans, et les productions qui eu sortent deviennent de plus en plus graves et soignées : aussi parait-il certain qu'à moins d'événements qu'aucune prudence humaine ne saurait prévoir ni empécher, ces Ateliers ne se fermeront que quand la Bibliothéque du Clergé sera terminée en ses 2,000 volumes in-i*, Le passó parait un sür gar.nt de l'avenir, pour ce qu'il y a à espérerou à craindre. Cependant, parmi les calompies auxquelles ils se sont trouvés en butte, il en est deux quí ont été conU- nuellement répétées, parce qu'étant plus capitales, leur effet entrainait plus de conséquences. De petíts et ignares concurreuts se sont donc acharnés, par leur correspondance ou leurs voyageurs, à répéter partout que nos Editions étaient mal corrigées et mal imprimées. Ne pouvant attaquer le fond des Ouvrages, qui, pour la plupart, ne sont que les chefs-d'eeuvre du Catholicisme reconnus pour tels dans tousles temps et dans tous les pays, il fallait bien se rejeter sur la forme dans ce qu'elle a de plus sérieux, la correc|ion et l'impression; en effet, ies chefs-d'oeuvre méme n'auraient qu'une demi-valeur, si le texte en était inexact ou illisible.
ΙΙ est trés-vrai que, dans le principe, un succés inoui dans les fastes de la Typographie ayant forcé l'Editeur de recourir aux mécaniques, atin de marcher plus rapidement et de donner les ouvrages à moindre prix, quatre volumes du double Cours d'Ecriture sainte εἰ de T héologie furent tirés avec la correction insuffüsante donnée daus les impri- meries à presque tout ce qui s'édite; il est vrai aussi qu'un certain nombre d'autres volumes, appartenant à diverses Publications, lurent imprimés ou trop noir ou trop blanc. Mais, depuis ces temps éloignés, les mécaniques out cédé le travail aux presses à bras, et l'impression qui en sort, sans étre du luxe, attendu que le luxe jurerait dans des ouvrages d'une telle nature, est parfaitement convenable sous tous les rapports. Quant à la correction, il est de fait qu'elle n'a jamais été portée si loin dans aucune édition ancienne ou contemporaine. Et comment en serait-il autrement, aprés toutes les peines et toutes les dépenses que nous subissons pour arriver à purger nos épreuves de toutes fautes? L'habitude, en typographie, méme dans les meilleures maisons, est de ne corriger que deux épreuves et d'en conférer une troisiéme avec la seconde, sans avoir préparé en rien le manuscrit de l'auteur. .
Daus les Atelters Catholiques la différence cst presque incommensurable. Au moyen de cofrecteurs blanchís sous le harnais et dont le coup d'ail typographique est sans pitié pour les fautes, on commence par préparer la copie d'un bout à l'autre san3 ^n excepter un seul! mot. On lit ensuite en premiére épreuve avec la copie ainsi préparée. On lit en seconde de la méme maniére, mais en coliationnant avec la premiére, On fait la méme chose en tierce, en colla- t'ionnant avec la seconde. On agit de méme en quarte, en collationnaut avec la tierce. On renouvelle la méme opé- - ralion en quiute, en collationnant avec la quarte. Ces collationnements ont pour but de voir si aucune des fautes signalées au. bureau par MM. les correcteurs, sur la marge des épreuves, n'a échappé à MM. les corrigeurs sur le marbre et le métal. Aprés ces cinq lectures entiéres contrólées l'une par l'autre, ei en dehors de la préparaticu Ci-dessus mentionnée, vient une révision, et souvent il en vient deux ou trois; puis l'on cliche. Le clicbage opéré, par conséquent la pureté du texte se trouvant immobilisée, on fait, avec la copie, une nouvelle lecture d'un bout de l'é- preuve à l'autre, on se livre à une nouvelle révision, et le tirage n'arrive qu'aprés ces innombrables précautions.
Aussi y a til à. Montrouge des correcteurs de toutes les nations et en plus grand nombre que dans víngt-cinq imprimerie« de Paris réunies ! Aussi encore, Ja correction y coüte-L-elle autan: que la composition, tandis qu'aiileurs elle ue coüte que le dixiéme ! Aussi enfin, bien que l'assertion puisse paraitre téméraire, l'exactitude obtenue par 1ant de frais et de soins, fait-elle que la plupart des Editions des Ateliers Catholiques laissent bien loin derriere elles ceiles méme des célébres Bénédiclius Mabillon et Montfaucon et des célébres Jésuites Petau et Sirmond. Que l'on compare, en effet, n'importe quelles feuilles de leurs éditions avec celles des nótres qui leur corresponaent, en grec comme en latin, on se cJavaincra que l'invraisemblable est une réalité.
D'ailleurs, ces savants éminents, plus próoccupés du sens des textes que de la partie typographique et n'étant
in&. correcteurs de profession, lisaient, non ce que portaient les épreuves, maís ce qui devait s'y trouver, leur
aute intelligence suppléant aux fautes de l'édition. De plus Jes Bénédictins, comme les Jésuites, opéraient presque toujours sur des manuscrits, cause perpétuelle dela multiplicité des fautes, pendant que les Altelters Catholiques, dont ]e propre est surtout de ressusciter la Tradition, n'opérent le plus souvent que sur des imprimés.
Le R. P. De Buch, Jésuite Bollandiste de Bruxelles, nous écrivait,.il y a quelque temps, n'avoir pu trouver en dix-luit mois d'étude, une seule faute dans notre Patrologie απο. M. Denzinger, professeur de Théologie à l'Uni- versité de Wurzbourg, et M. Reissmann, Vicaire Général de la méme ville, nous mandaient, à la date du 19 juillet, n'avoir pu égalemen! surprendre une seule faute, soit dans le latin soit dans le grec de notre double Patrologie. Enün, le savant P. Pitra, Bénédictin de Solesme, et M. Bonetty, directeur des Annales de philosophie chrétienne, mis au déü de nous convaincre d'une seule erreur (ypographique, ont été forcés d'avouer que nous n'avions pas trop présumé de notre parfaite correction. Dans le Clergé se trouvent de bons latinistes et de bons hellénistes, et, ce qui est plus rare, des hommes trés-positi(s et trés-pratiques, eh bien ! nous leur promettons une prime de 25$ centimes per ehaque faute qu'ils découvriront dans n'importe lequel de nos volumes, surtout dans les grecs. .
Malgré ce qui précéde, l'Editeur des Cours lets, sentant de plus en plus l'importance et méme la nécessité C'une correction parfaite pour qu'un ouvrage soit véritablement utile et estimabie, se livre depuis plus d'un an, et est résolu de se livrer jusqu'à la fin à une opération longue, pénible et coüteuse, savoir, la révision entiére et universelle de ses innombrables clichés. Ainsi chacun de ses volumes, au fur et à mesure qu'il les remet sous presse, est corrigé mot pour mot d'un bout à l'autre. Quarante hommes y sont ou y seront occupés pendant 10 ans, et une somme qui ae saurait étre moindre d'un demi million de franes est consacree à cet important contróle. De cett maniére, les Publications des Ateliers Catholiques, qui déjà se distinguaient entre toutes par la supériorité de leu. correction, n'auront de rivales, sous ce rapport, dans aucun temps ni dans aucun pays; car quel est l'éditeur qui pourrait et voudrait se livrer APRES COUP à des travaux si gigantesques et d'un. prix si exorbitant ? I1. fau certes étre bien pénétré d'une vocalíon divine à cet effet, pour ne recyler ni devant la peine ni devant la dépense, suriout lorsque l'Europe savante proclame que jamais voiumes n'ont été édités avec tant d'exactitude que ceux de ]a Bibliothéque universelle du Clergé. Le présent volume est du nombre de ceux révisés, et tous ceux qui le seront à l'avenir porteront cette note. En conséquence, pour juger les productious des Aleliers Catholiques sous le rapport de la correction, il ne faudra prendre que ceux qui porteropt en téte l'avis ici tracé. Nous ne reconnaissons que cette édition et celles qui suivront sur nos planches de métal ainsi corriyées. On croyait autrefois que la stéréotypie immobilisait les fautes, attendu qu'un cliché de métal n'est poiut élastique; pas du tout, il introduit 1a perfection, car 0n a trouvé le moyen de le corriger jusqu'à extinction de fautes. L'Hébreu a été revu par M. Drach, Je Grec uar des Grecs, le Latin et le Francais par les premiers correcteur$ de la capitale en ces langues. .
Nous avons la consolation de pouvoir finir cet avis par les réflexions suivantes : Enfin, notre exemple a tini par ébranler les grandes publications en Italie, en Allemagne, en Belgique et en France, par les Canons grecs de Rowe, le Gerdil de Naples, le Satnt Thomas de Parme, l'Encyclopédie religieuse de Munich, le recueil des déclarations des rites de Bruxelles, les Bollandistes , le Suarez et le Spicilége de Paris. Jusqu'ici, on n'avait su réimprimer que des ouvrages de courte haleine. Les 10- 4^, oà s'engloutissent les in- folio, faisaient peur, et on n'osail y toucher, par crainte de se noyer dans ces abimes sans fond et sans rives; mais on a fini par se risquer à nous imiter. Bien plus, sous notre impulsion, d'autres Editeurs se préparent au Bullaire universel, aux Déctstons de toutes les Congrégstions, À une Biographie et à une Histoire générale, etc., etc. Malheureusement, la plupart des éditions déjà faites ος qui se font, sont sans autorité, parce qu'elles sont sans exactitude ; la correction semble en avoir été fae par des aveuygles, soit qu'on n'en ait pas senti la gravité, soit qu'on ait reculé devant les frais; mais patience! une reproduction correcte surgira bientót, ne füt-ce qu'à la lumiére des éeoles qui se sont faites ou qui se feront. encore.
TRADITIO CATHOLICA, SJECULUM Y, ANNUS M.
TOY EN ΑΓΙΟΙΣ IIATPOX HMON
KYPIAAOY
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ TA ΕΥΡΙΣΚΟΜΕΝΑ ΠΑΝΤΑ.
S. P. N. CYRILLI
ALEXANDRI/E ARCHIEPISCOPI
OPERA QUJE REPERIRI POTUERUNT OMNIA;
CURA ET STUDIO
JOANNIS AUBERTI
LAWDUNEYSIS ECCLESIE PRESBYTER! CANONICI ET IN SCHOLA PARISIENSI LAUDUNENSIS COLLECII MaGHaTAI, AC INTERPRETIS REGII.
EDITIO PARISIENSIS ALTERA DUOBUS TOMIS AUCTIOR ET EMENDATIOR.
ACCURANTE ET RECOGNOSCENTE J.-P. "ΜΟΝΗ, BIBLIOTHEC/E cLE&i: pxTYERS A, SIYE CURSUUM COMPLETORUM IN SINGULOS s soria κἐοιαακῥτιέα λος ΒΡΙΤΟΝΕ.
TOMUS NONUS.
— lt» 99 €»99 co
τενευντ 10 voLtvMINA 100 FRANCIS GALLICIS,
EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM,
IN ΤΙΑ ΡΙΟΤΑ D'ANBOISE, OLIM PROPE PORTAM LUTETI PARISIORUM VOU D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT- MONTROUGE, NUNC VERO INTRA MOENIA PARISINA,
1863
TRADITIO CATHOLICA.
SAECULUM V, ANNUS M. κ
ELENGCHUS
AUCTORUM E? OPERBM QUI £N ROO TOMO LXXVI CONTINENTUR.
Qua: stoliula pramotaniar, 61 nunc primum inter opera Cyrilli comparent,
8. CYRILLUS ALEXANDRINUS ARCHIEPISCOPUS.
: Adversus Nestorii blasphemias. eol.
* Dialogus cum Nestorio, quod sancta Virgo Deipara sit et non Christipara.
* Adversus wolentes eenfieri sanctam Virginem esse Deiparam.
Expliaatio ditodecitn eapftum Ephesi pronuntiata, S. Synodo elarterem illorum - declarationem dyigenté, |
P. Garnerii Admonitio 1& utrumque sancti Cyrilli libellum apologeticum pro duodecim capitibus contra Orientales et eontra Theodoretwun.
Apologeticus pro duodecim capitibus adversus Orienteles episcopos
Apologeticus contra Theodoretum.
Apologeticus ad Theodosium imperatorem.
Adversus Julianum libri decem, ex editione Ezechielis Spanhemii.
* Fragmenta ex reliquis S. Cyrilli contra Julianum libris qui desiderantur.
Adversus Anthropomorphitas. '
De recta fide ad Theodosfum.
De recta fide ad reginas
De recta fide ad reginas oratio altera.
* FRAGMENTA DOGMATICA,
1. De Synagoge defeetu seu transnomipatione Abrami in Abrahamum.
2. Adversus eos qui negant offerendum esse pro defunctis.
3. Ex libro contra Synusiastas.
4. Ex libris contra Theodorum Mopsuestepum et Diedorum Tarsensem.
5. Ex opere adversus ορια ώ "i
6. Fragmenta varia yer :olLii TEIL
Varie lectióówi Th αλ δν cic EE
Parisiig. — Ex Typis J.-P. MIGNE.
ΤΟΥ ΕΝ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΟΣ ΗΜΩΝ
ΚΥΡΙΛΛΟΥ
ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΥ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
ΚΑΤΑ
ΤΩΝ ΝΕΣΤΟΡΙΟΥ ΔΥΣΦΗΝΠΩΝ
ΠΕΝΤΑΒΙΒΛΟΣ ΑΝΤΙΡΡΗΣΙΣ *.
-----
| ο. P. N. CYRILLI
ALEXANDRLE ARCHIEPISCOPI
ADVERSUS NESTORII BLASPHEMIAS
CONTRADICTIONUM LIBRI QUINQUE.
In ete Antonio Agellio, Acernensi epi. , rimus utraque li ediderat Rome 1008, ἡ terprete A in Agett episcopo, qui p μις. in collectione cui
us : Concilia generalia Ecclesie catholice
. M. auctoritate edita.
Απουμεμτόν τοτιύφ Όρελις. — Ín libro primo pro voce Θεοτόκος fere tota contentio est. — In secundo redar. Nestorii impietas Christom hominem theophorum sentientis. — In tertio libro Cyrillus refellit Nestorit dona distiuguentis Christi naturas secundum hypostasim, ex eo quod indignum putaret Dei Verbum dici apostolum
ontificem, semen Abraham, similem fratribus, unctum, consummatum, passum, tentatum; easdemque naturas itate, conjunctione, auctoritate copalantis. — In quarto libro contra eumdem Nestorium pugnat, qui dixisset Christum adveniitia et externa virtute assumptum a Patre, et glorificauim a Spiritu, cum illius sit proprius, et ab eo detur ; qui etiam cavillaretur carnem F'ilii bominis 1n Sacramento manducarl dictum esse, non ipsum Deum Verbum : ex quibus illud astruebat, divisas esse secundum hypostases Christi naturas. — In ultimo libro Cyrillus coarguit Nestorium, divisisse naturas secundum hypostases, cam dictam ab Apostolo mortem Filii Dei, mortem hominis inter- pretaretur, et Dominum gloris crucifixum bominem intelligeret, eumdemque traditum dici putaret, occisum, suscí- tatum, palpatum etiam a Thoma, cum hzc omnia carnis sint, non Verbi; iu Symbolo quoque adnotaret non fuisee dictum, «et in unum Deum Verbum. » sed, « in unum Dominum Jesum Christum, » qui consequenter natus, crüci- fisus et mortuus perhibeatur ; ex quibus omhibus duas in Christo hypostases asserebat :
ΤΟΜΟΣ ΠΡΩΤΟΣ. ΚΕΦΑΛΛΙΟΝ ΠΡΩΤΟΝ.
Τοῖς μὲν τὴν θείαν Ἱραφὴν πολυπραγμονεῖν ἐθέ- λουσι, xal ἁποδιώχουσι μὲν τὸ ῥάθυμον ἐν τούτῳ, δεδυγηχόσι δὲ μᾶλλον τοῦ πράγµατος τὴν κατόρθωσιν, ἐχχειμένοις τε νεανιχῶς, xaX ὄχνου δίχα παντὸς, πε- μέσται δη πάντως τὸ ἐν παντὶ γενέσθαι καλῷ * quib Tho τοῦ θείου τὸν οἰχεῖον ἀναπιμπλᾶσι νοῦν ' εἶτα τος της Ἐχχλησίας αὑτὸν ἑνιέντες δόγµασιν, ἅπαν μὲν, ὅσον ἑστὶν ὀρθῶς τε xal ἀχιθδήλως ἔχον, προσ-
* Admonendus est Lector, varias lectiones, ubi in aliis codicibus reperiz fuerint, adnotatas esse sine ulla adjectione ; ubi vero non ex libris, sed ex
PaTROL. GR. LXXVI.
Y
LIBER PRIMUS. 1 CAPUT PRIMUM.
Qui divinas Litteras diligenter exquirere volunt, et in ea re pellunt ignaviam, sitiuntque potius id negotium perficere, et in id strenue omni deposiia inertia incumbunt, iis continget omnino ut ad pre- clara omnia perveniant. Nam divino lumine animum implent, eumque postea ad Ecclesi: dogmata cum adjecerint, quidquid recje se habet ac probum est, admittunt libentissime, et in intimis anim) sui the-
conjectura deprompte fuerint, prepositum esse adverbium ἴσως. AGELLIUS.
) 1
n —— '$. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. | (2 sauris condunt, sicque gaudent in iis quze ex solertia A lcvzat, xat λίαν ἁσμένως χαὶ τοῖς ἑσωτάτω τῆς
collegerint, ut alii quidam szeulares cum vel .Indi- cas gemmas vel aurum avide cumularunt, imo vero multo magis : «Prestantior enim est sapientia lapi- dihus pretiosis, et omne eximium non est illa di- gnum,» sicut scriptum est '. Oportere autem censeo
sapientes viros et solertes, ac divinorum dogma- .
tum peritos, ejus opportune meminisse 9 quod est a quodam e sanctis discipulis scriptum : « Fratres, prebate spiritus si ex Deo sunt *. » Beatus quoque l'aulus donatas esse sanctis hominibus dicit discre- tiones spirituum *-*. N&m qui dicunt, Dominus Jesus, id non aliter quam per Spiritum sanctum utique dicent : at vero qui ex imperitia biasphemam in eos linguam laxant, et illis quia recte sapere decreve-
ἑαυτῶν φυχῆς ἑναποχλείουσι θησαυροῖς * ἐπιγάννυν- ται δὲ οὕτω τοῖς ἐξ εὐμαθίας συνειλεγµένοις, ὡσανεὶ xal τινες ἕτεροι τῶν κατὰ τὸν βίον, ἢ λίθους τινὰς Ἰνδικὰς ἢ χρυσὸν ἁπλήστως συναγηγερχότες, -μᾶλ- λον δὲ, χαὶ ἔτι µειζόνως εΚρεῖσσον γὰρ σοφία λίθων πολυτελῶν * tdv δὲ τίµιον, οὐκ ἄξιον .αὑτῆς, 2 χαθὰ γέγραπται. Χρῆναι δέ φημι τοὺς, οἵπερ ἂν σοφοὶ [Tc. ὧσι σοφοὶ], καὶ ἀγχίνοοι, xat τῶν θείων δογμάτων ἐπιστήμονες, διαμεμνῆσθαι χρησίµως γεγραφότος τινὸς τῶν ἁγίων μαθητῶν « ᾿Αδελφοὶ, δοχιµάζετε τὰ πνεύματα, εἰ ἐκ τοῦ θεοῦ εἰσι. » Δεδωρῆσθαι δὲ τοῖς ἁγίοις φησὶ xai ὁ θεσπέἑσιος Παῦλος διαχρίσεις πνευμάτων. Οἱ μὲν γὰρ λέγοντες, ὅτι Κύριος Ἰησοῦς, φαῖεν ἂν οὐχ ἑτέρως αὐτὸ, πλὴν ὅτι διὰ τοῦ ἁγίου
runt, propemodum dicunt anathema Jesum, id B Πνεύματος: of γε μὴν ἐξ ἁμαθίας παλίμφημον ἐπ
utique ex Beelzebub instinetu faciunt. Oportet igi- tur ut exercitati ad omnia subtiliter et accurate probanda, et pervigili utentes animo quorumdam scripta legamus, et quid de nostro omnium Saiva- tore Christo loquantur, diligenter exquiramus, optimeque imitemur probatissimos ac peritissimos nummularios, qui probos nummos admittunt, fal- s08 autem et adulteratos studiose rejiciunt. Ad quam rem n08 beatus Paulus hortatur, dicens : « Estote probi nummularii : omnia probate, quod bonum est tenete: ab «mni specie mala abstinete. » Est etiam alioqui turpe in primis et absurdum, si cum in rebus ad hanc vitam pertinentibus nullo modo quod in rein sit negligere videamur, imo vero
αὐτοῖς yÀGcoay ἀνέντες, xal δι ὧν ὀρθὰ φρενεῖν ἐγνώχασι, μονονουχὶ λέγοντες ἀνάθεμα Ἰπσοῦν, τοῦτο δρῷεν ἄν, ὡς ἀπύ γε τοῦ Βεελζεδούλ. Aet δὴ οὖν ἄρα λεπτῶς τε καὶ διεσμλευμένως δοχιµάζειν ἅπαντα µεμελετηχότας, xal vi διεγηγερµένῳ χρωµένους περιτυγχάνειν ἡμᾶς τοῖς τινων συγγράµµασι, xat βασανίτειν εὐτέχνως, οὔσπερ ἂν ποιοῖντο λόγους περὶ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ * ἀπομιμεῖσθαί τε xai µάλα ὀρθῶς, τοὺς ὅτι δη μάλιστα δοχίµους, χαὶ ἐμπειροτάτους τῶν ἀργυροπρατῶν, ol προσίενται μὲν τῶν νομισμάτων τὸ εὐδοχιμοῦν, ἁπόθλητον δὲ ποιεῖ- c0a. σπουδάζουσι τὸ παράτηµον, xal μεμωμημένον, Καὶ πρός γε τοῦτο ἡμᾶς ὁ µακάριος Παῦλος παρα- θήΥει, λέγων» « Γίνεσθε τρόφιµοι (1) τραπεζίται »
plurimi facere studeamus ea quorum ope splen- C πάντα δοχιµάζετε, τὸ καλὸν κατέχετε' ἀπὸ παντὸς
dide vivere liceat, res vicissim adeo sacras contem- namus, et salutem animz pro nihilo ducamus, sed illam iu foveas et caenum dejiciamus, dum quocun- que libitum fuerit iis qui loqui gestiunt qua non convenit, projicimus animum a vero conspiciendo clausum, ac nolentem inquirere, quid e rebus le- ctis rectum sit οἱ utile, quid item perversum, et ab accurata regula dogmatum alienum, et jacturam inferens qu: ad ipsam pertineat animam, pro qua sequalis cemmotatio nulla est apud eos certe qui sapiunt *. Examinanda sunt igitur, et quidem sub- Lilissime, que de divinis dogmatibus scribuntur : ac si quis recto itinere ad scopum sacrarum Liuera- rum tendit, e& certam. in his veramque semilain percurrit, is nostrarum quoque sententiarum re- ctum ejus iter approbantium plausu excipiatur : quod si frigidam et futilem, et adulteratam, imo vero etiam perniciosam legentibus orationem texil, audiat ab omnibus : « Sed nobis loquamini, et an-
εἴδους πονηροῦ ἀπέχεσθε. » "Eczt δὲ δη xai ἑτέρως πἀναισχρὀν τε xal ἀχαλλὲς, ἐπὶ μὲν τοῖς κατὰ τόνδε τὸν βίον πράγµασι κατ οὐδένα τρόπον ἡμᾶς Ίφει- δηχότας ὁρᾶσθαι τοῦ τελοῦντος εἰς ὄνησιν, πειρᾶ- σθαι δὲ μᾶλλον περὶ Λολλοῦ ποιεῖσθαι φιλεῖν τὰ δι ὧν ἂν γένοιτο βιῶναι λαμπρῶς' ἁλογῆσαι δὲ τῶν οὕτω σεπτῶν, xav ποιεῖσθαι παρ οὐδὲν τὴν τῆς ψυχῆς σωτηρίαν βόθροις τε αὐτὴν ἐγχαθιέναι, χαὶ τέλµασι πρὸς τὸ δοχοῦν ἁπλῶς τοῖς ἑἐθέλουσι λαλεῖν, ἃ μὴ προσῆχεν, ἔσθ᾽ ὅτε παραῤῥιπτοῦντας τὸν νοῦν, οὐκ ἀναμύοντα πρὸς τὸ ἀληθὲς, οὔτε μὴν ἐθέλοντα πο- λυπραγμονεῖν, τί µέν ἐστι τῶν ἀνεγνωσμένων ὁρθὸν, καὶ ὀνησιφόρον, τί δὲ δὴ τὸ διάστροφον, xai δογµα- τικῆς ἀχριδείας ἐπιθεδηχὸς, καὶ ζημίαν ἐμποιοῦν τὴν εἰς αὐτὴν ὁρῶσαν φυχὴν, ἧς ἀντάξιον οὐδὲν, παρά γε τοῖς ἁρτίοις τὴν φρένα. Δοχιμαστέον οὖν ἄρα, xol λίαν ἰσχνῶς, τὰς περὶ τῶν θείων δογμάτων συγγρα- φάνς * χᾶν μὲν τις ἴοι χατ' εὐθὺ τοῦ δχοποῦ τῶν ἑερῶν Γραμμάτὠν, xai τὴν Év γε τουτοισὶ σαφῆ, xal ἆπλα-
! Prov. 1, 14-15 ; vin, 19. *1 Joan. iv, 1. *^ECor, xi, 10. * Matth. xvi, 96.
ANT. AGELLII NOTA.
(4) Hanc sentenuam Cyrillus tribuit beato Paulo et eitatur nonnunquam a veteribus Gracis aucto- 'vibus, sed nulli cerlo auctori ascribitur. Ubi au- tem sit in Apostoli Epistolis, non invenitur, nisi forte auctor in. Epistola prima ad Thessalonicen- ses illam habuit, in qua sunt etiau qua sequuntur
verba, Omnia probate, etc. Ceterum Epiphanius, adversus Appellianos, refert Apellem in Evangelio ld scriptum esse dixisse, in suo fortasse, non in hoc certe quo Ecclesia utitur. Erat autem in exem- plaribus Grzecis τρόφιμοι, euin. sit legendum δόχι- μοι, ut citat Epiphanius eodem libro.
15
ADVERSUS NESTORIUM LIB. 1.
LE
νεστάτην διάττοι tplbov, κἀταχροτείσθω xal πρὸς A nuntiate nobis aliam sedactionem *. » Ergo au
ἡμῶν ταῖς εἰς ὀρθότητα dfioouw εἰ δὲ φυχρὸν, xal ἐξέτγλον, χαὶ μεμωμημένον, μᾶλλον δὲ καὶ ὀλέθρου πρόξενον τοῖς ἐντευζομένοις ἐξυφαίνοι τὸν λόγον, ἀχοιέτω παρὰ πάντων « ΑἉλλὰ ἡμῖν λαλεῖτε, xal ἀναγγέλλετε ἡμῖν ἑτέραν πλάνησιν. » Οὐχοῦν ἣ ποιείτωσαν τὸ δένδρον καλὸν, xal τὸν καρπὸν αὐτοῦ χαλὸν, ἃ ποιείτωσαν τὸ δένδρον σαπρὸν, χαὶ τὸν χαρ- πὸν αὐτοῦ σαπρόν. « 'O μὲν γὰρ ἀγαθὸς ἄνθρωπος Ex τοῦ ἀγαθοῦ θησαυροῦ τῆς xapblac αὑτοῦ mpe- φέρει τὰ ἀγαθά - ὁ δὲ πονηρὺς ἄνθρωπος Ex τοῦ πο- ντροῦ θησαυροῦ τῆς χαρδίας αὐτοῦ προφέρει τὰ πο- νηρὰ, » χατά Ye τὴν ἀψευδῆ τοῦ Σωτῆρος φωνήν" « Ἑσχότισε μὲν γὰρ 6 θεὺς τοῦ αἰῶνος τούτου τὰ νοήματα τῶν ἀπίσοτων αἱρετικῶν, εἰς τὸ μὴ αὐγάσαι τὸν φωτισμὸν τοῦ Εὐαγγελίου τῆς δόξης τοῦ Χρι- Gto9 * πεπλάνηνται δὲ πολυτρόπως. Οἱ μὲν γὰρ τὸν Ex θεοῦ Πατρὸς φύντα Λόγον, kv µείοσι τοῦ γεγεννη- κότος elvat «£ φασιν οἱ δείλαιοι, χαὶ τὸ ἔχφυλόν τε καὶ δουλοπρεπὲς αὑτῷ προσνέµοντες µέτρον, οὐ χα- ταπεφρἰχασιν. Οἱ 6 τῷ ἁγίῳ Πνεύματι τὸ ἀνόσιόν τε καὶ ἀχρατὲς ἐπιθήγοντες στόµα, διχαίως ἀχούουσι TOU προφῄτον λέχοντος’ « Ὑμεῖς δὲ προσαγάχετε ὧδε, υἱοὶ ἄνομοι, σπέρμα μοιχῶν καὶ πόρνης * Ev civ ἐνετρυφήσατε, xal ἐπὶ εἰνι Ἰνοίξατε τὸ στόμα ὑμῶν, χαὶ ἐπὶ τίνι ἐχαλάσατε τὴν γλῶσσαν ὑμῶν” O0y busto ἔστε τέχνα ἁπωλείας, σπέρµα ἄνομον; Αλλ' ἐχεῖνοι μὲν πορεύσονται τῷ ἑαυτῶν φωτὶ, καὶ φλόγας εὑρί- σχρυσιν [ἶσ. εὑρήσουσι], ἃς ἐξέκανσαν αὐτοί.» Ἡμᾶς
δὲ ἀχόλονθον, οἷς ὀρθότητος µέλει, σοφόν τε xal.
ἀκριδη τὸν ἐφ᾽ ἑχάστῳ τῶν θείων δογμάτων ποιεῖ- σθαι λόγον xal τῆς ἑἐκείνων ἀθυροστομίας παρ- αιτεῖσθαι τὰ ἐγχλήματα: ἵνα µή τι πταίοντες, xal ἁμαρτάνοντες εἰς τοὺς ἀδελφοὺς, πλἠττοντές τε αὐ - τῶν την συνείδησιν ἀσθενοῦσαν, εἰς Χριστὸν ἆμαρ- τάνωµεν. ᾿Αχουσώμεθα [ἶσ. ἀκουσόμεθα] γὰρ λέγον- τος εὐθύς᾽ « "Oct εἰ ὁ ἐχθρὺὸς ὠνείδισέ µε, ὑπήνεγκα ἄν : xai εἰ ὁ μισῶν µε ἐπ ἐμὲ ἐμεγαλοῤῥημόνησεν, ἐχρυδην ἂν ἀπ᾿ αὐτοῦ. Σὺ δὲ, ἄνθρωπε ἰσόψνχε, Ἑγεμών µου, xal γνωστέ µου; ὃς ἐπὶ τὸ αὐτὸ ἐγλύ- xavà; po: ἐδέσματα kv τῷ οἴχῳ τοῦ Θεοῦ ἑπορεύ- θηµεν Ev ὀμονοίᾳ. » Αλλ' fot μὲν ὡς ἐχθρῶν ταυτὶ χεφαλὰς, oi τῆς τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν καταστρατεύον-- ται δόξης, xai τρυφὴν ἡγοῦνται τὰς εἰς αὐτὸν βλασ-
3 faciant arborem bonam, et frectam ejus bonum ; aut faciant arborem malam, et fructum 'ejus ma- lum*. « Bonus enim homo de thesauro cordis sui profert bona : malus autem homo ex malo tbe- sauro cordis sui profert mala; » ut verissime Sal- valor noster dicit *. « Obscuravit enim Dens hujus seculi mentes infdeliam hzreticorum , UL non fulgeat illuminatio Evangelii glorie Christi * : » impultisque modis in errorem abducti sunt. Nonnulli enim Verbum ex Deo Patre genitum Genitore mi- norem esse dicunt, miseri, et extraneam servilem- que mensuram ílli tribuere non horrent. Alii vero impium οἱ effrenatum os exacuunt adversus Spiri- tem sanetum, ut jure propheticum. illud in eos dici
B possit : « Vos autem accedite, filii iniqui, semen
adulterorum et meretrieis ; in quem oblectati estis, et in quem aperuistis os vestrum, et in quem laxa- stis linguam vestram? Nonne vos estis filii perdi- lionis, semen iniquum ο} Sed illi quidem ambula- bunt in lumine suo, et flanimas invenient quas ipsi accenderunt !!, » Nobis autem, quibus rectum iter est cura, convenit sapienter et accurate de singulis divinis dogmatibus loqui, cavereque ne illorum in loquendo temeritatis crimen inearramus, ne offen- dentes et peccantes in fratres, et pereutientes in- firmam ipsorum conscientiam, in Christum pecce- mus **, [ilico enim audiemus eum dicentem : « Quo- niam si inimicus meus maledixisset . mili, susti- nuissem utique; etsi is qui oderat me, super me magna locutus fuisset, abscondissem me forsitan ab eo : tu vero, bomo unanimis, dux meus et notus meus, qui simul mecum dulces capiebas cibos, in domo Dei ambulavimus cum consensu !*, » Sed hzc in capita inimicorum vertant, qui bellum adversus Salvatoris nostri gloriam susceperunt, et conjectas in eum blasphemias pro deliciis habent. Nobis autem, ui dixi, consentaneum est ac. necessarium, qui ea sapere studemus quze illi placent, providere ne sermo noster a veritate sit remotus, aut alio quopiam tendat, ac spectet ad inanem vanitatem, is, inquam, qui ad subditos habetur, sed quod recté prolatus sit, ipsius veritatis suffragio com- mendetur. Hac autem eo dico, quia in librum
φημίας᾽ ἡμᾶς δὲ, ὡς ἔφην, ἀχόλουθόν τε xat ἀναγχαῖον p quemdam a quodam compositum incidi, in quo
τοὺς τὰ αὐτῷ δοχοῦντα φρονεῖν σπουδάζοντας, μὴ τῆς ἀληθείας ἐχχεχομισμένον, Ίγουν ἑτέρωσέ τοι διάττον- τα, χαὶ νενευχότα πρὸς τὸ ἐξίτηλον, τὸν πρός γε φημὶ τοὺς ὑπὸ χεῖρα, χαὶ ταῖς εἰς ὀρθότητα φᾖἠφοις ἐξ αὐτῆς τῆς ἁληθείας στεφανούμενον. Καὶ ταῦτά qnit, τινὶ τῶν βιθλίων περιτυχὼν ὑπό του συντεθειµένῳ, xal
πολλὴν μὲν ἔχοντι τῶν ὁμιλιῶν τὴν ἄθροισιν, στοι-
ynobv δὲ, xal ὡς v τάξει χειµένων, ἡμοιρηχόσι δὲ xaT οὐδένα τρόπον τοῦ χατέχεσθαι δεῖν. Καὶ εἰ μὲν εἴρηταί τι παρὰ τοῦ συγγεγραφότος, ὃ ταῖς εἰς λή- θην ἀποδημίαις ἠφανίζαετο, χᾶν ᾠήθην δεῖν, σιγὴν
6 Ίσα, xxx, 10. " Matth. χο. 4 ibid. 259.
σε, 44. !? Psal. Liv, 45-15.
* |I Cor. iv, 4.
multi erant congesti sermones per elementa et velut ordine dispositi, nullaque ratio ei" deerat, quominus retineri posset. && Ac si a scriptore ejus- modi aliquid dictum esset, quod oblivioni traditum evanesceret, forsan utique sLatuissem et mihi si- lendum esse, et csteris consulendum ut idem (a. cerent, ne mulis aliis posterisque nostris nota essent tam absurde tamque imprudenter dicta. Sed quia blasphemiarum turba in eo libro congesta est, et mullum adversus dogmata veritatis declamatuimn et oblateratum, quomodo non necessarium fuit
| δα, 1vit, 4, 11 isa. L, 11. 100.
-
H5 S.' CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. A6 propemodum αἱ accingeremur, et pro salute lecto» A το ἔχειν αὐτὸς, xat ἑτέροις σῳμδουλεῦσαι τοῦτο δρᾷν:
rum certaremus, ne ullum ex ea re damnum pate- rentur, ac .discerent potius jacturam ex perperam diclis provenientem strenue repellere ?.Nam beatus Joannes filius tonitrui a Salvatore omnium no- sirum Christo est appellatus **, -ac merito, ut qui magnum quiddam et insolitum effatus, propemo- dum orbem sonitu concusserit, et terras tonitru terruerit. Is enim illud venerabile plane magnumque incarnationis Unigeniti mysterium optime declarat: dicit enim : « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum : omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil !*. » Ubi vero accurate et expolite mysteria tradidit, et Unigenitum οἱ Deum esse, et ex Deo secundum naturam ineffabiliter natum .pronuntiavit, reruiu omnium creatorem atque factorem, tum denique, el quidem in témpore, sapientissimam illam propter 408 ac pro nobis gestam dispensationem enarrare orditur, et ait : « Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi Unigeniti a Patre, plenum gratiz et verita- tis !*. » Ac Verbum carnem dixit, ut verae | illius uuionis, qui nimirum secundum hypostasiu consi- deratur, vim declararet : in eo autem quod illum in nobis habitasse dicit, nom sinit intelligere, Ver- buio. illud secundum naturam ex Deo editum, in Aerrenam carnem fuisse mutatum. Putasset enim, wt opinor, quispiam qui non admodum calleret, quidnam sit illa diviua et ultra rem omnem creg- &am sita natura, eam fortasse mutationis etiam esse capacem, propriorumque -bonorum qua sibi per essentiam sunt insita, negligentem, án aliud quid- piam diversum ab eo quod est quodammedo dege- nerare; et alterationibus ac mutationibus ex im- proviso subditam ad creaturarum mensuras redigi. Id vero nefas esse .prorsus “(χα namque est Dei ua- tura, οἱ in quibus est, permaneL inconcussa ) testa- tus est cum dixit : « Habitavit iu uobis; » & Ver- bum nimirum etiam caro factum. Quibus in verbis et dispensationis saplentiam prudenter exposuit, et vigilantissime cavit, ne quis ipsius Verbi naturam calumnietur, tanquam ex mutatione et conversione caro sit factum. Asserimus igitur etiam ipsi, viro-
ὡς ἂν yh πολλοῖς ἑτέροις, xal τοῖς pe0' ἡμᾶς εἴη γνώριμα, τὰ οὕτως. ἑκτόπως, xal ἀτημελῶς εἰρη- μένα. Ἐπειδὴ δὲ δυσφημιῶν ὄχλος ἑνσεσώρευται τῷ «Ριθλίῳ, καὶ πολλή τις γέγονεν ἡ κατάῤῥησις, τῶν τῆς ἀληθείας καθυλακτοῦσά δογμάτων, πῶς οὐκ -&vayxatov ἡμᾶς μονονουχὶ xal ἀνταποδύσασθαι, xal ὑπεραθλῆσαι τῶν ἑντευξομένων, ὡς ἂν µή τι πάθοιεν ἐἑντεῦθεν τὸ βλάδος, εἰδεῖεν δὲ μᾶλλον ἀποκρούεσθαι γεννικῶς, τὴν ἀπό γε τῶν οὐκ ὁρθῶν εἰρημένων ζη- μίαν, Ὁ μὲν γὰρ θεσπέσιος Ἰωάννης υἱὸς ὠνόμασται βροντῆς παρὰ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ, xai µάλα εἰχότως, διά-τε τὸ μονονουχὶ χατακτυπῆσαι τῆς ὑπ' οὑρανὸν, xal χκαταθροντΏσαι τῆς γῆς, ὡς μέγα τι xai ἑξαίσιον «εἰρηχώς. Διατρανοῖ yàp εὖ µάλα τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Μονογενοῦς τὸ σεπτὸν ἀληθῶς, xal µέγα μµυστήριον' ἔφη μὲν γάρ' « Ἐν ἀρχῇ ἣν ὁ Λόγος, καὶ ὁ Λόγος ἣν πρὸς τὸν θεὸν, xal 8:5; ἦν ὁ Λόγος: πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο, χαὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ Év. » Ἐπειδὴ δὲ ἀκριθῆ, xal τε- τορνευµένην ἑποιῄσατο τὴν µυσταγωχίαν, καὶ θεὸν ὑπάρχοντα, xat Ex θεοῦ χατὰ φύσιν ἀποῤῥήτως vs- γεννηµένον ἀπέφηνε τὸν Μονογενῆ, κτίστην, xal ποιη- την τῶν ὅλων, τότε Oh, τότε xai λίαν ἐπὶ καιροῦ, τῆς πανσόφου λοιπὸν δι᾽ ἡμᾶς τε xal ὑπὲρ ἡμῶν πεπραγ- Μένης οἰκονομίας ἄρχεται᾽ xal φησι’ «Καὶ ὁ «Λόγος σὰρξ ἐγένετο, καὶ ἑσκήνωσεν ἐν ἡμῖν’ καὶ ἐθεασάμεθα τὴν δόξαν αὐτοῦ, δόξαν ὡς Μονογενοῦς παρὰ IIazpb;, πλήρης χάριτος xal ἀληθείας. » Σάρχα μὲν γὰρ ἔφη τὸν Λόγον, τῆς ἀληθοῦς ἑνώσεως, δῆλον δὲ ὅτι τῆς xa0' ὑπόστασιν νοουµένης, ἑμφανίζων τὴν δύναμιν * διὰ δὲ τοῦ καὶ ἓν ἡμῖν αὐτὸν σχηνῶσαι λέγειν, οὐχ ἐφίησι νοεῖν εἰς σάρχα τὴν ἀπὸ γῆς τὸν ἐκ θεοῦ χατὰ φύσιν μεταχωρῆσαι Λόγον. ήθη μὲν ἂν, οἶμαι, τὶς τῶν οὐ λίαν Ἠχριδωχότων ὅ τἰ ποτέ ἐστιν d) θεία τε χαὶ γεννητοῦ παντὸς ἐπέχεινα φύσις, τάχα που καὶ εροπῆς εἶναι δεχτικὴν αὑτὴν, xai καταρᾳθυμῆσαι μὲν δύνασθαι τῶν ἰδίων, xal οὐσιωδῶς αὐτῇ προσ- πεφυχότων ἀγαθῶν, μεταφῦναι δὲ ὥσπερ εἰς ἕτερόν τι, παρ᾽ ὅπερ Ea, xal τοῖς τῆς χτίσεως ἐγχαθιχέσθαι µέτροις, ἀλλοιώσεσι, xat μεταθολαῖς ἁδοχήτως ὑπευ- πνεγμένην. ἸΑλλ) ὅτι τὸ χρΏμά ἔστιν ἆμήχανον παν- τελῶςα ἑρήρεισται γὰρ ἡ τοῦ θεοῦ φύσις, xal ἀχρά- δαντον ἔχει τὴν ἐφ᾽ οἷς ἐστι διαμονην, μεμαρτύρηχεν
rum divinitus loquentium indagando scopum, et a D εἰπὼν τὸ,ε Ἐσχήνωσεν &v ἡμῖν »χαίτοι σὰρξ γεγονὼς
fidei regula nulla ex parte recedendo, illum ex Deo secundum naturam, illum Unigenitum, illum qui est in sinu Pauris ", per quem omnia et in quo omnia !*, quamvis aute onmia secula et tempora propriam baberet exaistentiam, et semper simul cuin Genitore subsisteret, in extremis szeculi temporibus 23d voluntariam exinanitionem descendisse, et for- imam servi suscepisse '*, hoc est, nostra subiisse, et hominem dispensatorie factum esse, assimila- tumque fratribus per omnia, eo quod participavit similiter carni eL sanguini** :et ita nobiscum et
** Marc. 1,17. :* Joan. 1, 4-9. !* Ibid. 14. 1»? Hebr. n, 14-17.
ὁ Λόγος. xal τὸ τῆς οἰχονομίας σοφὸν ἑἐντέχνως i&- ηγούμενος * xat τό γε μὴ δεῖν τὴν τοῦ Λόγου φύσιν συκοφαντεῖσθαι πρός τινος, ὡς σάρχα γεγξνηµένην ἐξ ἀλλοιώσεως, xal παρατροπῆς εὖ µάλα τετηρηχώς. Φαμὲν οὖν ἄρα καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ, τὸν τῶν θεηγόρων ἰχνηλατοῦντες σκοπὸὺν, xai τὸν τῆς πίστεως ὅρον χατ οὐδένα τρόπον ἑἐχδαίνοντες, τὸν Ex Θεοῦ χατὰ φύσιν, τὸν Μονογενῆ, τὸν ἓν χόλποις ὄντα τοῦ Πα- ερὸς, τὸν δι οὗ πάντα, xal ἓν ᾧ τὰ πάντα, καίτοι τὴν πρὸ παντὸς αἰῶνος, xal χρόνων ἰδιχὴν ὕπαρξιν ἔχοντα, χαὶ ἀεὶ συνυφεστηκότα τῷ Υεγεννηχότι, καθ-
17 Joan. |], 18. !* Joan. x1, 56. '* Philipp. 11, 6, 7.
Ai . ADVERSUS- NESTORIUM LIB. |. γε A ιχέσθαι μὲν εἰς ἐχούσιον κένωσιν ἐν ἑσχάτοις τοῦ A noatra similem subiisse generationem, et suz car-
αἰῶνος χαιροῖς, xaX μορφὴν δούλου λαθεῖν, τουτέστιν͵, &v τοῖς χαθ) ἡμᾶς γενέσθαι, xal ἄνθρωπον olxovo- μιχῶς, ὁμοιωθῆναί τε τοῖς ἀδελφοῖς κατὰ. πάντα, διὰ «oU μεταλαχεῖν ὁμοίως αἵματος xat σαρχός' οὕτω τε μεθ ἡμῶν, xat τὴν καθ) ἡμᾶς ὑπομεῖναι γέννησιν χαὶ τῆς ἰδίας σαρχὸς τὴν εἰς τὸ εἶναι πάροδον εἰς ἑαυτὸν ἀναλαθεῖν, xal οὐ δευτέρας ἀρχῆς τῆς εἰς τὸ εἶναι δεδεηµένον * ἣν γὰρ ἐν ἀρχῇ, xax θεὸς fjv ὁ Λόγος ἀλλ᾽ ἵνα τὸ ἀνθρώπινον ἀνακεραλαιώσηται ένος, ἁπαρχὶὴ πάντων δευτέρα μετὰ. τὴν πρώτην ἐχείνην, τικτόµενος χατὰ σάρχα kx γυναιχὸς, χατὰ τὰς Γραφάς. Οὕτω γὰρ ἑπτώχευσε πλούσιος ὢν, ἡμᾶς εἰς τὸν ἴδιον ἀναχομίζων πλοῦτον, χαὶ διὰ τῆς ἑνω- θείσης αὐτῷ σαρχὸς πάντας ἔχων Ev. ἑαυτῷ. Οὕτω γὰρ, οὕτω σαυντεθάµµεθα μὲν τῷ Χριστῷ διὰ τοῦ ἁγίου βαπτίσματος, συνεγηγέρµεθα δὲ, καὶ συνεχαθ- ἴσαμεν Ev. τοῖς ἑπουρανίοις. Γέγραφε γὰρ οὕτως ὁ τῶν αὐτοῦ μυστηρίων ταµίας, 6 χἠρυξ, xaX ᾿Απόστολος, xaX τῶν εὐσγγελιχῶν θεσπισµάτων ἱερουργὸς, ὁ σο- Φώτατος Παῦλος. "Avayxatov τοιγαροῦν, εἰς τὴν «τοῦ μυστηρίου πίστιν τε ὁμοῦ xat. παράδειξιν ἀχριθῆ, τὸ τῆς ἀληθοὺς ἑνώσεως χρημα, τῆς καθ) ὑπόστασιν, λέγω, ἵνα καὶ ὁ τῆς κατὰ cápxa γεννήσεως τρόπος τοῦ Μονογενοῦς τὸ ἀνεπίπληκτον ἔχῃ, οὗ πρὸς ὕπαρ- ξιν, ὡς ἔφην, x:xXnp£vou δευτέραν' αὐτὸς γάρ ἐστι τῶν αἰώνων ὁ ποιητής ' ἑαυτὸν δὲ μᾶλλον καθέντος οἰχονομιχῶς εἰς ἀνθρωπότητα δι’ ἡμᾶς, xal τοὺς τῆς ἀνθρωπότητος οὐχ ἀτιμάσαντος νόµους, ἑλομένου δὲ μᾶλλον μετὰ τῆς σαρχὸς xat τὴν τῆς σαρχὸς γέννη- σιν, ὡς ἰδίαν, ἔχειν. Ταύτητοί φαμεν γε(ενῆσθαι χατὰ αάρχα τὸν ἀεὶ συνυπάρχοντα τῷ Πατρί. Κατέχρινε γὰρ οὕτω τὴν ἁμαρτίαν Ev τῇ σαρχὶ, xa χατήργηχεν ἐν ἡμῖν του. θανάτου τὺ χράτος, xa0' ἡμᾶς γεγονὼς, ὁ μὴ εἰδὼς ἁμαρτίαν, 6 ἓν ᾧ ζῶμεν, καὶ χινούµεθα, καὶ ἐσμέν. 'AXA' οὐχ. οἵδ' ὅπως ἀδικοῦσί τινες τῶν τῆς Ἐχκλησίας δογμάτων τὸ ἱερώτατον χάλλος, xa τὴν ἁγίαν τε xol πάναγνον ῥυτιδοῦσι Παρθένον, εἰς ἀπναλλῆ παθρόςητα τῶν ἰδίων αὐτῇ [1σ. αὐτὴν] χατα- χομίζοντες ἐννοιῶν, xal ξένων ἡμῖν εὑρημάτων ἔἐπι- τε:χίζοντες ὄχλον. Γράφονται μὲν γὰρ, ὡς νόθην τινὰ, καὶ οὐχ εὐφυᾶ, μᾶλλον δὲ ὡς πέρα παντὸς ἰοῦσαν τοῦ χαθήχοντος λόγου,τὴν 6εοτόχος φωνἣν, fjv ἐπὶ τῇ ἁγίᾳ Παρθένῳ συντεθείκασιν οἱ πρὰ ἡμῶν ἅγιοι Πατέρες
nis initium ul ea esse inciperet,. in seipsum suscepisse : "non quod altero initio indigeret ut esset : nam erat in principio, et Deus erat Ver- bum: sed ut. secundum carnem er muliere geni- tus, secundum Scripturas*!, post illam priorcein allera omnium hominum origo faetus,. humanum genus recapitularet. Sic nempe pauper feit cum dives esset, ut nos ad suas opes revocaret 33. et per unitam sibi carnem omnes in seipso contine- ret. Sic namque plane consepulti cum Christo per sauclum baptismum, et conresuscitati, sumus, et consedimus in colestibus, ut scripsit ille myste- riorum dispensator, ille praeco et Apostolus, et evangelicarum legum sacerdos sapientissimus Pau-
D jus 15, Necessaria est igitur ad mysterii fidem
simul et ad certam demonstrationem, ipsa res vere, secundum liypostasim inquam,^unionis, ut illa quoque secundum carnem Unigeniti generatio reprehensione vacet, cum non ad alterum, ut dixi, initium exsistendi sit vocatus : nam ipse est sxeu- lorum opifex : sed potius seipsum propter nos ad humanitatem demiserit, neque neglexerit humanz naturz leges, sed uns cum carne generationem quoque carnis habere voluerit. Hac ratione dicimus factum esse secundum carnem eum qni semper est cum Patre 1, Sic namque damnavit peccstum | in carne?**, et destruxit in nobis mortis imperium nostri similis factus?*, ille qui nesciebat pecca- tum ?, in quo vivimus, et moyemur, et sumus.*s, G. Sed nescio quomodo nonnulli dogmatum- Eccle- sim sacratissimum decorem violant, et àanctam et castam "Virginem rugis maculant, dum. illam ín turpem suorum sensuum inanitatein. deducunt, et novorum commentorum turbam nobis quasi mu- ram objiciunt. Nam vocem hanc, Deipara, quam saucti nostri Patres ad sanetam Virginem cohone- standam composuerunt, tanquam notham et mi- nime ingenuam, imo vero longe a convenienti ra- tione remotam accusant ; unumque Dominum Jesum Christum seorsim distinguunt, in duosque divi- dunt filios : auferunt etiam a Deo Verbo carais passiones, quamvis pati illum in propria natura qua Deus intelligitur, ne nos quidem dicamus, sed
διιστᾶαι δὲ ἀνὰ µέρος τέµνοντες εἰς υἱοὺς δύο τὸν ἕνα D potius ad ipsum una cum carne passiones quoque
Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν ἀποφέρουσι 65 xai τοῦ Θεοῦ Λόγου τὰ τῆς σαρχὸς πάθη, καίτοι παθεῖν αὐτὸν εἰς ἰδίαν φύσιν, χαθὸ νοεῖται θεὸς, οὐδὲ ἡ μῶν εἰρηχότων ἀνατι- θέντων δὲ μᾶλλον αὐτῷ μετὰ τῆς ααρχὸς. xal τὰ τῇ σαρχλὶ συµθεθηχότα πάθη, ἵνα χαὶ͵ αὐτὸς ὁμολογῆται Σωτήρ τῷ γὰρ µώλωπι αὑτοῦ fusis ἰάθημεν, χατὰ τὸ γεγραμμένον * "xal μεμαλάκισται μὲν αὐτὸς διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, χαίτοι τοῦ παθεῖν τὸν µαλαχι- σμὸν ἀνεπίδεχτος (ov* σεσώσµεθα δὲ ἡμεῖς τὸν ὑπὲρ ἡμῶν ἀναλαθόντος θάνατον διὰ τοῦ ἰδίου σώματος. Βειράσοµαι δὲ ἅπερ ἔφην ἐπιδεῖξαι σαφῶς.. Ἄνα-
carnis referamus,. ut ipsum quoque Salvatorem confiteamur.: nam ejus livore sanati sumus, ut scriptum est **, et infirmatus est ipse propter pec- cala rffostra, quamvis minime capas esset infi rmita- tis : nosque salvati sumus dum ille per suum cor- pus mortem nostram suscepit. Conabor igitur qua dixi plane monstrare. Jai enim ejus qui librum conscripsit, voces recitabo : et priore loco quas effudit, dum vocem, Deipara, immodice reprehen- deret, Sed quia sepe, cum.eadem inculcat verba, nos quoque qui illi adversonmur, easdem repetere
3 G3]at. iv, 4. ?* ME Cor. νι, 9. ** Rom. vi, 4 ; Ερίιος. τι, θ. ?* Hom. 1, 9... Rom. vin, S. ** Hebr. J, 14. "IL Cor. v, 31. ?* Act. xvii, 28. ?* Jsa. Lin, 5 ; Mattb, vini, 47,
19 S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. 20 . Sententias necesse est, date, obsecro, nobis veniam, A γνώσομαι γὰρ Ίδη τὰς τοῦ τὸ βιδλίον συγγεγραφότος
qui non sponte ad verba eadem iterauda venimus, sed quacunque ilius verborum scopus pergit, ibi- dem illi occurrendum esse decrevimus. Sic igitur dixit cum vocem illam improbaret in sancta Vir- gine, Deipara, inquam : :
φωνάς * xal πρό γε τῶν ἄλλων Exelvac, al γεγόνασιν αὐτῷ, τῆς Θεοτόκος φωνῆς οὗ μετρίως κατειρηχότι. Ἐπειδὴ δὲ πλειστάχις διὰ τῶν αὐτῶν ἔρχεται λόγων, ἀντανισταμένους δὲ καὶ ἡ μᾶς διὰ τῶν αὐτῶν Lévat πλει- στάχις ἐννοιῶν, ἀναγχαῖον, δότε 6n, δότε συγγνώµην͵
οὗ ταυτοεπεῖν ἠρημένοις, ἀλλ᾽ ᾖπερ ἂν Tot τῶν ἐχείνου λόγων 6 σχοπὸς, ταύτῃ xat ἡμῖν ἀντιφέρεσθαι ctv εὖ µάλα διεγνωχόσιν. Ἔφη τοίνυν bt, τὴν ἐπί γε τῇ &yla Παρθένῳ καταχιθδηλεύων Φφωνὴν, φημὶ δὲ τὴν
Θεοτόκος: y NsTOR. [Szpe, inquit, illos rogavi (eos scilicet qui ipsi contradicebant), Num Deitatem dicitis ex sancta Virgine natam? Ad hzc verba illico resiliunt : Ec- quis, inquiunt, tanto blasphemix morbo laborat, ut qui? templum genuit, Spiritus sancti opera, in ea Deum ipsum creatum dicat ?* Deinde cum ad lizc
subjicio : Quid igitur absurde dicitur a nobis, cum.
vocem banc efferre quidem suademus, sed ad com- mune duabus naturis significatum pergere? Tum vero putant. blasphemum esse quod dicimus : Aut aperte con(itere divinitatem ex beata Maria geni- tam, aut si ut blasphemam fugis hanc vocem, cur qui eadem atque ego dicis, te haud dicere simulas ?]
"JJ Ergo ex his qua dicis, atque etiam nescio quo- modo sentiendum putas, de iis qui contra sentiunt, aperte testimonium fertur etiam tuz vocis confes- sione, rectam illos ac veram sententiam de nostru: omnium Salvatore Christo tenere, et fldem in aniino
[ Ἠρώτησα, qnoi, πολλάκις αὐτοὺς (δἡλον δὲ ὅτι τοὺς ἀντιλέγόντας αὑτοῦ)' Τὴν θεότητα λέγετε γεγεν- νῆσθαι ix τῆς ἁγίας Παρθένου; ᾽Αποπηδῶσιν εὐθὺς πρὸς τὸ ῥῆμα * Καὶ εἰς, qaot, τοσαύτην βλασφημίαν vocet, ὥστε ἑχείνην τὴν γεννήσασαν τὺν vaby λέγειν παρὰ τοῦ Πνεύματος τὸν Geby ἐν ἐκείνῃ ἑχτίσθαι; Εἶτα ὅταν ἐπαγάγω πρὸς ταῦτα, TL οὖν ἄτοπον ἡμεῖς λέἐγομεν συμθουλεύοντες λέγειν τὴν φωνὴν, xol ἔρχε- σθαι ἐπὶ τὸ χηινὸν σημαινόμενον τῶν δύο φύσεων; Τότε νοµίζεται αὐτοῖς εἶναι βλάσφημον τὸ λεγόµε- vov* "H ὁμολόγησον σαφῶς θεότητα γεγεννῆσθαι ἐκ τῆς µαχαρἰας Μαρίας, f| φεύγων ὡς βλάσφημον τὴν φωνἣν, τί τὰ αὐτά µοι λέγων, ὑποχρίνῃ μὴ λέγεὶν ;]
Oüxoüv οἷς ἔφης αὐτὸς, xal μὴν xai φρονεῖν ox oi ὅπως ἀξιοῖς, οἱ τὰ ἑναντία δοςἀξοντες, pepap- τὑύρηνται σαφῶς καὶ διὰ τῆς σῆς φωνῆς, ὀρθὴν xat ἁπλανεστάτην τὴν ἐπί γε τῷ πάντων ἡμῶν Σωτῆρι Χριστῷ, ποιούμενοι δόξαν, xal πίστιν ἔχοντες εἰς
habere, quam ii qui ab initio ipsi viderunt, et mi- ϱ νοῦν, ἣν ταῖς Ἐκχλησίαις παραδεδώχασιν οἱ ἁπ᾿ ἀρχῆς
nistri fuerunt sermonis, divinorumque mysteriorum BOstrorum sacerdotes dispensatoresque fideles Ec- clesiis tradiderunt 34, Jure enim tanquam inscitie summaque impietatis evidens argumentum aver- santur vel sola existimatione concipere, illud ex Deo Patre Verbum ad secundum initium ut esse in- ciperet vocatum esse, vel sauct:e Virginis carnem sute exsistentize velut radicem quamdam accepisse : sed tamen ipsam Dei genitricem vocant, ut quie illum Emmanuelem, qui ex natura Deus est, pepe- rerit : nam illud Verbum factum est nobiscum, quod ex natura Deus et supra nos erat. Num igitur íis qua sentiunt contraria asserunt ? Dicet enim, ut puto, quispiam ex iis qui tecuu sentiunt : Si Verbi naturam prolem esse carnis negas , et te hoc crimine liberas , quomodo igitur sanctam Virginem peperisse Deum asseris ? Sed is a nobis e contrario audiet : Carnem factum esse illud ex Deo Patre Verbum ait Scriptura divinilus inspirata, hoc est, carni sine confusione et secundum hypostasim uni- tum : neque enim alienum ab eo erat unitum illi corpus, et natum ex muliere , sed ut suum cuique nostrum proprium est corpus, eodem modo etiam Unigeniti corpus proprium illi erat, et non a!ie« rius : sic namque factus est etiam secundum car- uei, Preterea dic mibi quomodo factum est caro, si generatio ex muliere non sit adjuncta ; cum hu- mauz nature leges id requirant , et carnalis ex-
3 Luc. 1, 9,
αὑτόπται xai ὑπηρέται vevópevot τοῦ λόγου; xal τῶν θείων ἡμῶν μυστηρίων ἱερουργοὶ, καὶ ταµίαι γνήσιοι’ ἀποσείονται μὲν γὰρ xoi µάλα ὀρθῶς, ὡς ἁμαθίας τε ὁμοῦ xal τῆς εἰς &xpov ἡκούσης δυσσεθείας &nó- δειξιν ἑναργη, τὸ xÀv γοῦν οἰηθῆναι µόνον, τὸν ix θεοῦ Πατρὸς Aóyov εἰς ἀρχὴν τοῦ εἶναι χεχλῆσθαι δευτέραν, Ίγουν τῆς ἰδίας ὑπάρξεως ῥίζαν ὥσπερ τινὰ, τῆς ἁγίας Παρθένου τὴν σάρχα λαθεῖν' πλὴν ὀνομάζουσι θεοτόχον αὐτὴν, ὡς ἀποτεχοῦσαν δηλονότε Θεὸὺν ὄντα κατὰ φύσιν τὸν Ἐμμανουήλ * γέγονε γὰρ μεθ) ἡμῶν Geb; ὢν φύσει, xal ὑπὲρ ἡμᾶς ὁ Λόγος. " Ap' οὖν οἷς δοξάζειν ἑγνώχασι τἀναντία φασίν; 'Epst qàp, οἶμαι, τὶς τῶν τὰ αὐτά σοι φρονεῖν ἠρημένων * Ei. μὴ τὴν τοῦ Λόγου φύσιν γέννημα σαρχὸς εἶναι qiie, xai τῶν εἰς τοῦτο σαυτὺν ἁπαλλάττεις αἰτιαμάτων,
D πῶς 6h ἄρα θεὺν ἀποχνῆσαι διαθεθαιοῖ τὴν ἁγίαν
Παρθένον; ᾽Αντακούσεται δὲ πρὸς ἡμῶν ' Ῥάρχα γε” νέσθαι φησὶν ἡ θεόπνευστος Τραφὴ τὸν ἐκ Θεοῦ Πα- τρὸς Λόγον, τουτέστιν, ἀσυγχύτως τε χαὶ xa0' ὑπό - στασιν ἑνωθῆναι capxi* οὐ γὰρ ἣν ἀλλότριον αὐτοῦ τὸ ἑνωθὲν αὐτῷ σῶμα, καὶ γεγεννηµένον Ex γυναικὸς, ἀλλ ὥσπερ ἴδιον τῶν χαθ᾽ ἡμᾶς ἑχάστῳ τὸ αὐτοῦ, κατὰ τὸν αὐτὸν τουτονὶ τρόπον, xal τοῦ Μονογενοὺς ἴδιον ἦν, xat οὐχ ἑτέρου τὸ σῶμα' οὕτω γὰρ xol Ύε- γέννηται κατὰ σάρχα. Εἶτα πῶς ἂν, εἰπέ μοι, Τέγονε σὰρξ, οὗ παρειλημμένης Υεννήσεως τῆς Ex γυναιχὸς, τῶν τῆς ἀνθρωπότητας νόµων εἰς τοῦτο καλούντων, καὶ τῆς σαρχιχῆς ὑπάρξεως τὴν ἀρχὴν οὐχ ἑτέραν
91 | ADVERSUS NESTORIUM LIB. |. 22 ἔχειν δυναµένης τὴν 006v; Οὐ γάρ που ταῖς Ἑλλήνων A sistentia ab initio nen- aliam viam habere possit 1
τερθρείαις προσεσχηχότες, Ex δρυὸς ἡ πέτρας τὰ ἀνθρώπων τίχτεσθαι σώματα xal ἡμεῖς αὐτοὶ ῥα- «δήσομεν’ νόμους δὲ τοὺς xaO" ἡμᾶς ἡ φύσις ὡρίσατο, μᾶλλον δὲ τῆς φύσεως ὁ Δημιουργός. Τίχτεται γὰρ ὥσπερ ἀφ' ἑχάστου τῶν ὄντων τὸ συγγενὲς, obtu xal ἐξ ἡμῶν αὐτῶν ΄ χαὶ οὐχ ἂν ἑτέρως ἔχοι τὸ χρημά φοῦςν ἀνέφιχτον μὲν Υὰρ παντελῶς οὐδὲν ὧν ἂν- Έκοιτο χατορθοὺν τῇ θείᾷ τε xal ἀποῤῥήτῳ δυνάμει, ἔρχεται 06 διὰ τῶν εἰκότων τῇ τῶν ὄντων φύσει, τοὺς παρ᾽ αὐτῆς τεθειµένους οὐκ ἀτιμάκουσα νόμους * καὶ fjv οὖχ ἀνέφιχτον τῷ πάντα ἰσχύοντι Λόγῳ, χεχριχότι μὲν δι ἡμᾶς γενέσθαι καθ) ἡμᾶς, παραιτουµένῳ γε μὴν γέννησιν την Ex. Υυναικὸς, ἔδωθεν ἑἀάυτῷ καὶ Ba δυνάμει πλαστουργῆσαι τὸ σῶμα, καθάπερ ἁμέ- et γενέσθαι φαμὲν xat ἐπὶ τοῦ προπάτορος Αδάμ * «Ἔλαδε γὰρ, φησὶν, ὁ 8:5; χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, xal ἔπλασε τὸν ἄνθρωπον. » Ἐπειδὴ δὲ πρόφασις αὕτη τοῖς ἀπίστοις fjv, συχοφαντεῖν ἐθέλουσι τῆς ἔνανθρω- πῄσεως τὸ µυστήριον, xal πρό ve τῶν ἄλλων, τοῖς ἀνοσίοις Μανιχαίοις, οὓς ἄνω τε χαὶ χάτω.δεδιέναι φῆς, μὴ ἄρα που τοῖς θεοτόχον λέγουσι τὴν ἁγίαν Παρθένον ἀπιπηδήσειαν, ὡς kv µόναις Φφαντασίαις διαδεδαιοὺµενοι γενέσθαι τὸῦ Λόγου τὴν σάρχωσιν, χεχώρηχεν ἄναγκαίως διὰ τῶν ἀνθρωπίνης φύσεως νόμων: xal ἐπείπερ ν à σχοπὸς αὐτῷ, πληροφορῆ- cat σύμπαντας, ὅτι γέγονεν ἄνθρωπος ἀληθῶς, ἐπ- ελάδετο σπέρματος ᾽Αδραάμ χαὶ μεσιτευούσης πρὸς τοῦτο αὐτὸ τῆς µαχαρίας Παρθένου, παραπλησίως ἡμῖν µετέσχεν αἵματος xol σαρχός. Hv γὰρ οὕτως C καὶ οὐχ ἑτέρως μεθ) ἡμῶν γενέσθαι Θεόν. Χρειωδε- στάτη δὲ xal ἑτέρως τοῖς ἐπὶ τῆς γῆς ἡ τοῦ Λόγου σάρχωσις, Ἠγουν ἐναγθρώπησις ἦν. El μὴ γὰρ ve- γέννηται χαθ᾽ ἡμᾶς χατὰ σάρχα, εἰ ut] τῶν αὐτῶν ἡμῖν µετέσχε παραπλησἰως, οὐχ ἂν τὴν ἀνθρώπου φύσιν τῶν ἐν ᾿Αδὰμ ἀπήλλαξεν ἐγχλημάτων, οὐδ' ἂν τῶν ἡμετέρων σωμάτων ἀπεσόθησε τὴν φθορὰν, 020? ἂν χατέλτξς τῆς ἀρᾶς ἡ δύναμις, ἣν ἐπὶ τῇ πρώτῃ Υυναιχὶ γενέσθαι φαμέν ' εἴρηται γὰρ πρὸς αὐτὴν ; «Ἐν λύπαις τέξῃ τέχνα. » ᾽Αλλὰ νενόσηχε μὲν ἡ ἀν- Speo φύσις τὸ ἀπειθὲς ἐν Αδάμ.’ γέγονε νῦν εὖ- δόχιµος ἓν Χριστῷ διὰ τῆς εἰς ἅπαν ὑπακοῆς' γέ- ypaxza: yàp, xt «Ὥσπερ διὰ τῆς παραχοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου, ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν οἱ πολλοὶ, οὕτω διὰ τῆς ὑπαχοῆς ἑνὸς ἀνθρώπου, δίχαιοι κατασταθή- D σονται οἱ πολλοί.» Πέπονθεν £v ᾿Αδὰμ τὸ, « Γῆ el, xat εἰς γην ἀπελεύσῃ' » πεπλούτηχεν ἐν Χριστῷ τὸ xa- τα. . . δύνασθαι [ἷσ. καταπατῆσαι] τῶν τοῦ θανάτου Βρέχων, παὶ οἱονεὶ κατορχεῖσθαι φθορᾶς, ἐχεῖνο λέ- Ύουσα τὸ προφητικόν’ « Ποῦ ἡ νίκη σου, θάνατε; ποῦ. τὸ χέντρον σου, δη; » Γέγονεν ἑπάρατος, ὡς ἔφην, ἀλλ’ ἤργησεν £v Χριστῷ καὶ τοῦτο. Kal γοῦν εἴρηταί που πρὸς την ἁγίαν Παρθένον, προφητευούσης ἐν Ἠνεύματι τῆς Ἐλισάδετ:ι Εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξ, καὶ εὐλογημένος ὁ xapnbe τῆς κοιλίας σου. » Be6aat- λευκεν ἡμῶν f; ἁμαρτία, καὶ ὁ τῆς ἁμαρτίας εὑρετῆς
Non enim gentilium scilicet nugis adhzrentes , ex quercu aut ex petra hominum corpora gigni nos quoque fabulabimur : sed leges nostras ipsa natura, imo vero ipse Opifex nature constituit. Ut eniin ex unaquaque re quod cognatum est εἰ. gnitur, ita etiam ex nobis ipsis : neque Aliter id se habere potest ullo modo. Quamvis enim divinse illi el ineffabili potentis omnino nihil unpossibile sit ex his que velit effieere, tamen ne leges a. $e po- silas contemnal, per ea pergit qux cum rerum na- (ανά conveniunt ; eratque non. impossibile omni- potenti illi Verbo, & ubi statuisset propter nos fleri secundum nos, si generationem ex muliere refu- geret, sibi extrinsecus ac propria virtute corpus formare, ut procul dubio in Adam prirao parente factum dicimus : « Accepit enim Deus pulverem, iuquit, de terra, et formavit hominem ?' : » sed quia id perüdis bominibus calumniari volentibus incarnationis mysterium , pro occasione futurum erat, et ante czeteros impiis Manicheeis , quos sub- inde te metuere dicis, ne in eos scilicel qui san- clam Virginem Dei genitricem dicunt, insiliaut , quasi asserant Verbi incarnationem in sola specie faciam, ideo necessarium fait ut per buman:x na- turz leges pergeret : et quia id illi propositum erat, ut se vere hominem factum omnibus demonstraret, apprehendit semen Abraham **, et ad eam ipsain rem beaia Virgine media interveniente, similiter . ac nos. participavit carne et sanguine ; neque enim aliter licebat nobiscum fleri Deum. Utilissima autem et alia quoque ratione his qui versantur in terris , Verbi incarnatio sive humanatio fuit. Nísi enim simí- liter atque nos secundum carnem fuissel natus, nisi similiter participasset iisdem , nunquam hominis naturam criminibus in Adain contractis absolvisset, neque a nostris corporibus corruptionem repulisset, neque maledictionis illius potestas desiisset , quam primas femina illatam dicimus , cui dictum est: € [n tristitia paries-filios *&. » Sed hominis natura in Adam inobedientiz:e morbo laboravit, nunc in Christo grata facta est per illam ipsius ad omnia obedientiam. Scriptum est eniin : « Sicut per ino- bedientiam unius hominis peccatores constituti sunt mulii , ita per obedientiam unius bominis justi constituentur. multi **. » Subjacuit in Adam illi ma- ledicto : « Terra es, et in terram ibis ὃς) ac- quisivit in Christo ut calcare possit mortis laqueos, el quodammodo adversus mortem tripudiare, illud propheticum dieens : « Ubi est, mors, victoria tua? ubi stimulus tnus, inferne**? » Facta est ialedieta, ut dixi: sed id quoque evacuatum est in Christo. - itaque dictum est ad sanctam Virginem, ipsa Eli- Sabetb in Spiritu prophetanté, « Benedicta lu in mulieribus , et benedictus fructus ventris tui *'. » Regnavit in nobis peccatum , et inventor ille et
^ Gen. n, 7. ? Hebr. n, 14, ? Gen. i, 16. 39 Rom. v, 19. 9 Gen. i5, 19. ** I Cor. xv, 55; Osee,
xm, 14. ? Luc. 1, 42,
25
S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP.
21
pater peccati adversus omnes qui per orbem ter- Α xa! πατὴρ, τῶν ἀνὰ πᾶσαν τὴν ὑπ' οὐρανὸν κατεσο-
rarum erant, se superbe jactabat, ϐ divinarum legum illis violationem objiciens : sed hominum naturam in Christo, tanquam in secundi generis primitiis, fiduciam ad Deum habere videmus : dixit enim aperte : « Venit princeps mundi hujus, et in me nihil inveniet **, »
Sed, O preclare vir, non abs re dixerim, si non ut nos factus est ille Unigenitus , neque ut nos fleri alio modo quam per generationem carnalem ex femina potuit, nunquam nos il- lius rebus divites fleri potuimus. Ut enim scribit beatus Paulus, ille Emmanuel non e terra ad prio- ris illius exemplum, sed e colo secundus nobis Adam apparuit **. Nam illud superne et ex Patre Verbum non in cujuspiam carnem, neque in alie- nam venit, ut jam superius dixi, neque in unum aliquem nostri similem descendit ut in eo habitaret, ut procul dubio fuit in prophetis : sed cum sum- ptum ex muliere corpus suum fecisset, et ex ea se- cundum.carnem esset genitus, hominis generationem per se recapitulavit, nobiscum factus secundum car- nem, qui anteomnia szeeula exstiterat ex Patre. Hanc nobis fldei confessionem sacr: Litter tradiderunt, At tu metuere te simulas, nequis e nobis suspicetur, Illud ex Deo genitum Verbum a carne terrena exsisten- ti: initium babuisse ; ac funditus tollis dispensatio- uis in carne mysterium, cum sanctam Virginem esse a nobis Dei genitricem appellandam negas : et eos qui illam Dei genitricem vocant, tanquam ad inevi- tabilem ac necessariam confessionem deducis, ut illis putandum sit Verbum carnis esse fructum. Sed id secus est, longeque aliter habet. Nam ille ex Deo Patre Filius, qui supra omne tempus initiam exsi- stendi habet, cum sit seculorum Conditor, in extre- wis seculi temporibus quia factus est caro, secun- dum carnem factus esse dicitur. Nam si proprium ejus corpus intelligitur, quomodo non prorsus proprii corporis nativitatem sibi tanquam suam vindicabit οἱ asseret ? Sed bane. hominum ita credentium re- ctam sacramque (idem etiam ipse probasses, si tibi ipsi persuadere voluisses, ut cogitares atque οοπῇ- tereris vere Deum esse Christum, unumque ac $0- lum esse Dei et Patris, non divisum in hominem seorsim, et in Deum similiter, sed eumdem esse et ex Deo Patre Verbum, et ex muliere hominem nostri similem, unaque Deum permanere. Sed te calumniari illam Verhi generationem 10 secun- dum carnem, cum ubique dues asseras filios, et di- vidas unum Dominum Jesum Christum , non meis, sed tuis verbis perspicuum fiet.
NesTon. [Vide quid consequatur, hzretice. Non invideo hanc vocem Christi genitrici Virgini , sed novi venerandam esse quz? Deum excepit , per quam pertransiit ille universorum Dominus, per quam effulsit sol justitiz. Rursum suspectum habeo hunc plausum. Quomodo verbum illud pertransiit, in-
? Joan, xiv, 90. ?* 1 Cor. xv, 47.
D
6αρεύετο, τῶν θείων νόμων τὴν παράθασιν ἐγχαλῶν' ἀλλ’ ἐν Χριστῷ τὴν ἀνθρώπου φύσιν, ὡς Ev ἀπαρχῇ τοῦ Ὑένους δευτέρᾳ, παῤῥησίαν Éyoucav ὁρῶμεν πρὸς Θεόν ' ἔφη γὰρ ἐναργῶς' « Ἔρχεται ὁ ἄρχων τοῦ χά- σµου τούτου, καὶ ἐν ἆμοὶ εὑρήσει οὐδέν. »
Αλλ', Ὢ βέλτιστε,φαίην ἂν εἰκότως, εἰ p γέγονε xa' ἡμᾶς ὁ Μονογενῆς, Τέγονε δὲ χαθ᾽ ἡμᾶς οὐχ ἑτέρως, πλὴν ὅτι διὰ γεννήσεως σαρχιχκῆς τῆς Ex γυναιχὸς, οὐκ ἂν ἡμεῖς τὰ αὐτοῦ πεπλουτῄχαμεν. Ὡς γὰρ ὁ σοφώτατος γράφει Παῦλος, δεύτερος ἡμῖν ᾿Αδὰµ οὐκ ἀπό γετῆς γῆς κατὰ τὸν πρῶτον, ἀλλ’ ἐξ οὐρανοῦ πἐφηνεν, ὁ Ἐμμανουήλ. Ὁ γὰρ ἄνωθέν τε xaX ἐκ Πατρὸς Λόγος, ubx εἰς τὴν τοῦδέ τινος, οὔτε μὴν εἰς ἀλλοτρίαν xa- ταπεφοίτηχε cápxa, χαθάπερ Ίδη προεῖπον, οὐδ a5 ἐφ' ἕνα τινὰ τῶν καθ᾽ ἡμᾶς καταθέδηκεν, ὡς ἑνοική- σων αὐτῷ, χαθάπερ ἀμέλει xal ἓν προφήταις ἣν: ἀλλ) ἴδιον ποιησάµενος 'σῶμα τὸ ἐκ γυναιχὸς, xal γεννηθεὶς ἐξ αὑτῆς χατὰ σάρχα, τὴν ἀνθρώπου γέν- νησιν ἀνεχεφαλσιοῦτο Dv ἑαυτοῦ, μεθ) ἡμῶν κατὰ σάρχα γενόμενος, ὁ πρὸ παντὸς αἰῶνος ἓχ Πατρός. Ταύτην ἡμῖν τῆς πίστεως τὴν ὁμολογίαν αἱ Octa: παρέδοσαν Γραφαί. Σὺ δὲ δεδιέναι μὲν προσποιῇ, μὴ ἄρα τις τῶν καθ) ἡμᾶς ὑποπτεύσειε, τῆς ὑπάρπεως τὴν ἀρχὴν ἀπὸ Υγηῖνης σαρχὸς ἐσχηχέναι τὸν ἐκ θξοῦ φύντα Aóvov* ἀναιρεῖς δὲ εἰσάπαν τῆς μετὰ σαρχὸς οἰχονομίας τὸ µυστήριον, μὴ χρῆναι λέγων ὀνομάζε - σθαι πρὸς ἡμῶν θεοτόχον τὴν ἁγίαν Παρθένον ' περι- τρέπεις δὲ ὥσπερ εἰς ἄφυκτόν τε, xal ἀναγχαίαν ὁμολογίαν τοὺς θεοτόχον λέγοντας αὐτὴν, τοῦ δεῖν οἴεσθαι σαρχὸς γενέσθαι καρπὺν τὸν kx θεοῦ Λόγον. 'AXX οὐχ (be τοῦτ' ἔχει" πολλοῦ Υε᾽ xal δεῖ. Ὁ γὰρ £x θεοῦ Πατρὸς τὴν Όπαρξιν ἔχων τὴν παντὸς ἐπ- ἐχεινα χρόνου, καὶ γάρ ἐστι τῶν αἰώνων Δημιουργὸς, ἐν ἐσχάξοις τοῦ αἰῶνος καιροῖς ἐπεί τοι γέγονε σὰρᾶ,
εγεννῆσθαι λέγεται κατὰ σάρχα. El Υὰρ ἴδιον αὐτοῦ τὸ σῶμα νοξῖται, πῶς οὐ πάντη τε καὶ πάντως τἣν τοῦ ἰδίου σώματος γέννησιν οἰκειώσεται; Αλλ' Em- ᾖνεσας ἂν χαὶ αὐτὸς τὴν τῶν οὕτω δοξαζόντων ὀρθὴν καὶ ἀδέδηλον πίστιν, εἰ δὲ παυτὸν [lc. δη σαυτὸν ] ἀναπείθειν ἤθελες διαλογίξεσθαι, καὶ ὁὀμολογεῖν, ὅτι θεὸς ἀληθῶς ἐστιν ὁ Χριστὸς, εἷς τε xat μόνος Ov τοῦ Θεοῦ καὶ Πατρὸς, οὐ διηρηµένος εἰς ᾿ἄνθρωπον ἰδιχῶς, xal ὁμοίως εἰς θεὸν, ἀλλ᾽ ὁ αὐτὸς ὑπάρχων, καὶ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος, χαὶ ix γυναιχὸς ἄνθρω- πος καθ ἡμᾶς, μετὰ τοῦ μεῖναι θεός."Οτι δὲ συχο- φαντεῖς τοῦ Λόγου τὴν χατὰ σάρχα Υέννησιν, δύο πρε- σθεύων υἱοὺς πανταχῇ, καὶ διατέµνων τὸν ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Ἀριστὸν, οὐ διὰ τῶν ἐμῶν, ἀλλὰ διὰ τῶν σῶν δειχθήσεται λόγων.
[Βλέπε τὸ συμθαϊνον, αἱρετικέ * οὗ φθονῶ τῆς φω- Vie τῇ Χριστοτόκῳ Παρθένῳ, ἀλλ' οἶδα σεθασµίαν τὴν δεξαµένην Gebv, δι ἧς παρῆλθεν ὁ τῶν ὅλων . Δεσπότης, δι fic ἀνέλαμψεν ὁ τῆς δικαιοσύνης ἥλιος. Πάλιν ὑποπτεύω τὸν χρότον * πῶς τὸ παρῇῆ.1θεν ἑνοήσατε; οὐκ εἴρηταί µοι τὸ, παρῆ.θεν, ἀντὶ του,
ADVERSUS NESTOIMUUM LIB. |.
36
ἐγεννήθη - οὗ γὰρ οὕτω ταχέως ἐπιλανθάνομαι τῶν A tellexistis ? Non dixi, pertransiit, pro eo quod est ,
ἰδίων * τὸ παρελθεῖν τὸν Θεὸν ix τῆς Χριστοτόχου Παρθένου παρὰ τῆς θείας Σδιδάχθην Γραφῆς, τὸ δὲ γεννηθῆναι Θεὸν ἐξ αὑτῆς, οὐδαμοῦ ἱδιδάχθην.] Καὶ μεθ) ἕτερα * [Οὐδαμοῦ τοίνυν fj θεία Γραφὴ θεὸν Ex «ες Χριστονόκου λέγει γεγεννῆσθαι, ἀλλὰ ἸΙησοῦν, Χριστὸν, Yibv, Κύριον.] Προσεπάγει δὲ τούτοις, ὅτι μὴ θεὸς ἀληθῶς, θεοφόρος δὲ μᾶλλον ἄνθρωπος ἣν 6 Χριστὸς, ὡς γοῦν οἵεται, χαταδειχνὺς τὴν τοῦ ἀγγέ- λου φωνὴν τῷ µακαρίῳ λέγοντος Ἰωσ4φ' « Ἐγερθεὶς, παράλαδε τὸ παιδίον *» εἰδέναι δέ φησι χαὶ τοὺς ἆἁγ- Τέλους, χαίτοι σοφωτέρους ὄντας ἡμῶν, ὅτι παιδίον Ἶν. - ΚΕΦΑΛ. Β’.
Αἱρετιχὸν μὲν οὖν ἐν τούτοις ἁποχαλεῖ τὸν ὀρθὴν ἔχοντα xal τεθαυµασμµένην ἐπὶ Χριστῷ τὴν πίστιν, xai ἐπείπερ ἐστὶ θεὸς ἀληθῶς, Θεοτόχον ὀνομάζοντα *hv τεχρῦσαν αὐτόν. l'évovto δ᾽ ἂν οὐδενὶ τῶν εὖ φρονούντων ἀμφίλογον, ὅτι τοῖς ὀρθά φρονεῖν ᾗρημέ- νοις τὸν τῶν αἱρέσεων μῶμον ἀνάπτων, αὐτὸς τῶν Ἰδίων χαθοριεῖ λόγων τὸ ἀχαλλές ' µόνον δὲ οὐχὶ xai
διωµολόχηχεν ἑναργῶς, ὡς ἔξω που τῆς εἰς εὐθὺ φέ- ῥεται τρίδου, xaX τροτὰς (1) ποιεῖται τὰς διεστραµ- µένας. Εἶτα πῶς οὐ φθονεῖς, εἰπέ µοι, τῆς τοιᾶσδε φωνῆς τῇ ἁγίᾳ Παρθένῳ, xaiso: τῆς θείας γεννήσεως ἀναιρῶν τὸ ἀξίωμα , xal Θεοτόχον οὐκ εἶναι λέγων αὐτὴν; Καταχιθδηλεύων δὲ τὴν ME, καὶ βλασφη- plac ἐπίμεστον εἶναι διαθεδαιούµενος, τίνα τρόπον ἐφίης τοῖς ἐθέλουσιν ἀπονέμειν αὐτὴν τῇ ἁγίᾳ Παρ- θένῳ; Καΐτοι σεθασµίαν ἀχούω λέγοντος αὐτὴν ’ εἶτα τὴν βλάσφημον οὕτω φων]ν, χατά γε τὸ αὐτῷ σοι, xai µόνῳ δοχοῦν, πρέπειν οἱήσῃ τῇ σεθασμιώτήτι κοσμοῦν {[ ἷσ. τῇ σεθασµιωτάτῃ, καὶ χκοσμοῦν] καὶ στεφανοῦν ὑποπλάττῃ. Υέρας ὥσπερ ἑἐξαίρετον ἀνατι- θεὶς αὑτῇ. τὴν χατὰ τοῦ θεοῦ Λόγου συχοφαντίαν; El Táp ἔστιν ὅλως τῶν ἀπηχθημένων τῷ ἐχ θεοῦ φύντι Δόγῳ, τὸ γέννησιν ὑπομεῖναι σαρχιχἠν * εἶτα θεοτό- xo» ὀνομάζεσθαι συγχωρεῖς τὴν οὐ τεχοῦσαν θεὸν, áp οὐκ ἀληθὲς εἰπεῖν ὡς χαταπεφρόνηχας ἐναργῶς τῶν Δεσποτ'κῶν θεληµάτων; Οὐκ ἂν ἁλοίης περι- νθρίζων μᾶλλον τὴν σεδασµίαν, ἤγουν, ὡς αὐτὸς olet τε xal λέχεις, τιμᾶν ἠρημένος, τὴν τῷ θεῷ χατεστυ- γημένην φωνὴν ἀπονέμων αὐτῇ; Οὐ γὰρ οὓς τιμᾷν ἐγνώχαμεν, τούτοις ὀνόματα χαριούµεθα, τὰ δι ὧν ἡ τῆς ἀνωτάτω φύσεως ἁδιχοῖτο δόξα᾽ πρῶτον μὲν cod; αὐτοὺς τοιαύτης δυσφηµίας ἐγχλήμασιν ἑνιέν- τες ἀγνοήσομεν * εἶτα πρὸς τούτοις, οὗ µετρίως ἆδι- χήσομεν, ὡς ἐν ὑπολήψει τιμῆς, τοὺς ἑπαινουμένους τοῖς ουχ ἐπαινοῦσι χατασεμνύνοντες, καὶ θεομισὲς αὐτοῖς ἑξυφαίνοντες τὸ ἐγχώμιον. θαυμάσειε 5' ἄν τις πρὸς τούτῳ xáxtivo* ἄνω τε γὰρ χαὶ χάτω ταῖς
** Matth. i, 12.
€
D
genitus est : non enim ita facile mez sententiae obliviscor. Pertransisse Deum ex Christi genitrice Virgine a sacris Litteris didici , sed Deum ex ipsa genitum nusquam didici.] Et post alia : (Nusquam ergo divine Littere Deum ex Christi genitrice ge- nitum dicunt, sed Jesum, Christum, Filium, Domi- num.] Ad hec subjicit Christum non Deum verum, sed Deiferum potius hominem fuisse, ut ipse putat, proferens illam angeli vocem beato Joseph dicentis : « Surge, et accipe pueruin ** :» atque ipsos quoque angelos, qui nobis procul dubio sunt sapientiores, scivisse ait puerum fuisse. ,
CAP. 1l.
Hzretieum in hi$ vocat eum qui rectam ac pro- bam de Christo fidem habet, et quia vere Deus est, qua illum peperit Dei genitricem appellat. Nemini autem sapienti dubium est, qui recte sentien- tibus lieresis maculam aspergit, eum sua verba ut perperam dicta damnare, tantumque non aperte fateri se extra rectam semitam ferri, et perversas parare sibi vias. Jam vero, dic mibi, obsecro, quo- modo hanc vocem sancte Virgini non invideas, cum ab ea divin: generationis dignitatem tollas , el ipsam esse Dei genitricem neges? Cum vero eam vocem improbes, et plenam esse blasphemi: asse- r38, quomodo velentibus eam sanct Virgini tri- buere permittis ? Atqui a te illam venerandam vo- cari »udio : deinde vocem adeo blasphemam, ut tibi ipsi, et quidem soli, videtur, ipsius veneretio- ni convenire putas? I[onestare illam et ornare te simulas, dum falsam adversus Deum Verbum ca- lumniam velut precipuum illi munus dicas ? Nam si prorsus exsecrandum est Verbo ex Deo nato carnalem subire generationem ; deinde illam, quz Deum non genuit, Dei genitricem appellari concedis : 11 an non vere dici poterit te Dominicam volun- (latem. contempsisse? Nonne depreheuderis illam venerandam injuria magis afficere, quam, ut tu pu- tas ac dicis, honestare velle, cum exosam Deo vo- cem illi tribuis ? Neque enim quos honorare sta- tuimus, iis nomina largiemur per qua suprema illius naturz gloria violetur, Nam primum in nos ipsos ejusmodi blasphemie crimina imprudenter conjiciemus : ad hzc velut honoris specie non le- vem iis injuriam inferemus, quos laudare volumus, si illos laudibus nullum honorem afferentibus one- raverimus, et Deo invisam laudationem contexueri- mus, Preterea illud quoque mirum sit, quod cum sursum deorsum impiorum haereticorum dicta car- pas, neque ulla ratione vim habere permittas, eo
ANT. AGELLUI NOTE.
(1) Puto legi oportere τροχιάς * nam respicit m ad illud Salomonis Provorb. cap. iv : Oo. θὰς τροχιὰς ποίει σοῖς ocí* et paulo post : Αὐτὸς δὲ Mes, ποιᾗσει τὰς τροχιάς σου. Qua sententia beatus l'aulus etiam usus est in Epistola ad He-
Ότο cap. xit: Καὶ τροχιὰς ὀρθὰς ποιῄσατε τοῖς πησὶν ὑμῶν. Et gressus rectos facite pedibus vestris, et hic ipse auctor in secunda ad Successum episco- pum epistola in principio dixi£, χαμπύλας τροχιὰς ἐρχόμενοι. ΄
3 S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. 88
quod veritalem divinorum dogmatum auferaut , Α τῶν ἀνοσίων αἱρετικῶν ἐπιπλήττων φωναῖς, χαὶ xaz'
cumque vocem, Deipara, multis nomiuibus accuses, et inter cztera tanquam parum veram, atque etiain blasphemam crimineris, tamen illam concedere te, et Virgini non invidere dicas, si eui libitum fuerit eam Dei genitricem vocare. Num ergo concedes etiam insanis Arii sectatoribus, ut minorem esse Patre Filium dicant, aut aliis naturam sancti Spiri- tus a divina excellentia dejicientibus? Sed id lacere cavebis, ac si quis roget : Qua de causa? dices prorsus : Quia vocem impiam non sustineo. lgitur si non est Dei genitrix, et ita dici concedis, scito te reliquisse veritatem, et parum jam curare an sa- pieus esse videaris. Quid enim ? Elisabeth, aut aliam certe e sanetis mulieribus, nou omni reverentia di- gnam putas? Num igitur si cui libeat ipsas quoque Dei genttrices vocare, hauc illis appellatienei non invilebis? Equidem puto te omnibus modis repu- gnaturum, ae dicturum non ita se liec habere. Nam pepererunt ilke sauctos homines quidem, sed nemo eorum secundum naturam Deus erat, Ergo. hujus vocis usum aut ab omnibus mulieribus amove, aut οἱ soli prater cxleras habere sancte Virgini permittis, quam afferes in respondendo ra- tionem ? Nam si vere de ea dicitur hoc verhum, et vere Deum genuit, ipsum nimirum Dei Verbum car- nem factum confitere nobiscum, et te ipsum ab impietatis crimine liberabis. Sin autem illa minime Deum genuit, non aliud est permittere nonnullis ut eam Dei genitricem vocent, quam cum illis socie- tatem. impietatis inire. Sed est illa Dei genitrix, quia factus est. homo nostri similis ille Unigenitus , 19 carni secundum veritatem unitus, et corpoream generationem | subiit, et nostrze natura leges laud neglexit, ut paulo ante dixi.
Sed quia scire se ait venerandam esse eam , ni- ' mirum sanctam Virginem, agedum, inspiciamus de- bitz illi reverenti: causas : [Scio, inquit, veneran- dam esse illam, per quam ille omnium Dominus pertransiit, per quam effulsit ille sol justitise.] Quo- modo igitur ais Deum ab ea susceptum ? quomodo etiam per illam pertransiit ille omnium Dominus? aut quomodo effulsit ille sol justitie ? Naim. si Deum haud peperit, secundum carnem inquam, quomodo igitur excepit Deum ?. quomodo per illam pertrans- jit? Sed fortasse dices illud tuum eL sapiens re- 6ponsum, ut ipse putas, ac dicere uon vereris : [Deus euim erat Verbum, et eum homine conjun- clum, et in eo habitans.] Sed fidei traditio tuis hac de re verbis repugnat. Non enim Deiferum hio- minem, sed humanatum Deum .adorare didicimus : tu vero aliter dicis. Deinde quomodo te nugari non advertis, et divinorum dogmatum veritatem adulte- rare? Nam Verbum caro factum est *', Jam our
*t Joan. 1, 14.
οὐδένα τρόπον ἑφιεὶς ἰσχύειν αὑτὰς, Oct τῶν θείων δογμάτων παραιροῦνται (1) τὸ ἀληθὲς, εἶτα τὴν 86o- τύόκος φωνὴν οὐκ ἐν ὀλίγαις τιθεὶς αἰτίαις, καὶ ὁμοῦ ταῖς ἄλλαις γραφόµενος, ὡς οὐκ ἀληθῶς xat δύσφη- pov, συγχωρεῖν ἔφης xat οὐ φθονεῖν τῇ Παρθένῳ, x&v sl ἕλοιτό τις εἰπεῖν θεοτόχον αὐτὴν. Ἑφίης οὖν ἄρα καὶ τοῖς την Αρείου νοσοῦσι µονίαν, bv µείοσιν εἶναι λέγειν τοῦ Πατρὸς τὸν Υἱὸν, f] γοῦν τοῖς ἅλ- jotg, οἳ τὴν τοῦ ἁγίου Πνεύματος χαταχοµίνουαι φύσιν τῆς θεοπρεποῦς ὑπεροχῆς; Αλλ' οὐχ ἂν ἕλοισ. τοῦτο δρᾷ», xàv εἴ τις ἐθέλοι την αἰτίαν ἀναμαθεῖν, ἐρεῖς δή που πάντως" "Ότι φωνῆς οὐκ ἀνέχομαι δυσσε- 6οῦς. Οὐχοῦν εἰ µή ἐστι θεοτόχος, εἶτα τοῦτο λέγε- σθαι συγχωρεῖς, ἴσθι λελο,πὼς τὴν ἀλήθειαν, xoX
B σμιχρὰ Φροντίζων ἔτι τοῦ δοχεῖν εἶναι σοφός. "H
γὰρ οὐχὶ xai τὴν Ἐλισάδες, ἤγουν ἑτέραν τῶν ἁγίων γυναικῶν αἰδοῦς ἁπάσης ἀξίαν εἶναι φής; "Ap' οὖν οὐ φθονῄσεις, εἰ δή τις ἕλοιτο θεοτόχους χαὶ αὑτὰς εἰπεῖν; ἸΑλλ’, οἶμαι, πάντη τε καὶ πάντως άντανα- στήσῃ, λέγων Oy οὕτω ταῦτ ἔχει τετόχασι yàp. ἀνθρώπους ἡγιασμένους, καὶ ἣν Ev ἑχείνοις θεὸς κατὰ φύσιν οὐδείς. Οὐχοῦν 1| γυναιχὸς ἁπάσης ἀποσόθει τὸ χρῆμα, Άχουν ἔχειν ἐφιεὶς µόνῃ παρὰ πάσας τῇ
ἁγία Παρθένῳ, ποίοις ἄρα χεχρήσῃ λόγοις εἰς &mv-
λογίαν» El μὲν γὰρ ἀληθὲς bm αὐτῃ τὸ npa, xat
Θεὸν τέτοχεν ἀληθῶς, ὡς σάρχα γεγονότα τὸν ix
θεοῦ Λόγον, ὀμολόχει σὺν ἡμῖν, καὶ ἁπαλλάξεις σεαν-
τὸν τῶν εἰς δυσσέδειαν ἐγχλημάτων : εἰ δὲ θεὺν οὐ
τέτοχε, τὸ ἐφεῖναι λέγειν. τ:σὶ Θεοτόκον αὐτὴν, xot- νωνεῖν Eat τῆς δυσσεθείας αὐτοῖς. 'AXX. Ec θεοτό- xoc, ὅτι Ὑέγονεν ἄνθρωπος καθ᾽ ἡμᾶς ὁ Μονογενῆς ,. σαρχὶ χατὰ ἀλήθειαν ἠνωμένος, χαὶ σωματικὴν ὑπο- µείνας γέννησιν, xal τοὺς τῆς ἡμετέρας φύσεως οὐχ ἀτιμάσας νόμους, καθάπερ ἤδη πρσοεῖπον.
Ἐπειδὴ δέ φησιν εἰδέναι σεδασµίαν αὐτὴν, δῆλον δὲ ὅτι τὴν ἁγίαν Παρθένον, ϱρέρε 5h, φἐρᾶ, καταθρ]- σωμεν χαὶ τῆς ἐπ᾿ αὑτῇ γενομένης αἰδοῦς altas. [Οἶδα yàp, qnot, σεδασµίαν αὐτὴν, δι fj; παρῆηλθεν ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης, δι’ fj; ἀνέλαμψεν ὁ τῆς δικαιο- σύνης λιος.] Πῶς δὴ ἄρα hs ὑποδέχεσθαι θεὸν αὑτὴν; "H «iva παρῆλθε τρόπον δι’ αὐτῆς ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης; 7j xat ὅπως ἀνέλαμψεν ὁ τῆς δικαιοσύνης "HAtog ; El μὲν yàp οὐ τέτοχε θεὸν; τὸ χατὰ σάρχα,
D enu πῦις ἐδέξατο Θεόν; πῶς παρῆηλθε δι αὐτῆς ;
λλ’ ἴσως ἐρεῖς τὸ σὸν δὴ τοῦτο xal σοφὸν, ὡς Υοῦν οἵει τε xai λέγειν ἀποτολμᾶς * [θεὸς γὰρ ἣν ὁ Λόγος, ἀνθρώπῳ τε συνηµµένος, καὶ ἐνοικῶν αὑτῷ.] 'AXX Ίγε τῆς πίστεως παράδοσις τοῖς εἰς τοῦτο Gotg ἀντ- αποδύεται λόγοις οὐ Υὰρ θεοφόρον ἄνθρωπον, ἀλλ” ἑνανθρωπήσαντα Θεὸν προσχυνεῖν δεδιδάγµεθα᾽ σὺ δὲ οὐχ οὕτω φῄς. Εἶτα πῶς οὐκ αἰσθάνῃ ληρῶν, καὶ τὴν iy τοῖς θείοις δόγµασι παρσχαράττων ἀλήθειαν, Γέγονε γὰρ σὰρξ ὁ Λόγος. 'Ay0" ὅτου δὲ δὴ xat Θεὸν
ANT. AGELLII NOTE.
(1) Alii libri babebant, "apa:vcoUytat, Sed illud verius esse manifestum est quod est impressum, el
ex correctioribus libris acceptum.
90 ADYERSUS NESTORIUM LIB. |.
3n.
ὑποδέχεσθαι φῆς αὐτὴν, εἰ μὴ πεπἰστευχᾶς, ὅτι θεὸν A Deum ab ipsa susceptum dieis, sí illam Deum 96-
ὄντα κατὰ φύσιν, ἑχτέτοχε τὸν Ἐμμανουήλ;, Πῶς δι αὐτῆς παρΏλθεν ὁ τῶν ὅλων Δεσπότης, χαὶ ὁ τῆς διχαιοσύνης ἀνέλαμφεν fioc; xal τῖνα τοῖς τοιού- τοις ὀνόμασι χαταχαλλύνειν ἀξιοῖς; dpa κοινὸν μὲν ἄνθρωπον, ὡς ἕνα τῶν χκαθ᾽ ἡμᾶς, πλὴν ἡγιασμένον, ὡς ἔνοιχον ἔχοντα τὸν τοῦ Θεοῦ Λόγον; Εἶτα πῶς ὁ τοιοῦτος τῶν ὅλων ἔσται Δεσπότης, καὶ ὁ τῆς δικαιο- σύνης Άλιος, Τὸ γὰρ δεσπόζειν τε χαὶ χρατεῖν τῶν ὅλων δύνασθαι, xal φωτίζειν τὰ νοητὰ, πρέποι ἂν οὗ µότροις τοῖς χαθ᾽ ἡμᾶς, ἀναχείσεται δὲ µόνῃ τῇ ὑπερ- τάτω, xai ἀνωτάτω φύσει.
Ἐπειδὴ δὲ τὸ, « Διῆλθεν, » ὅλως οὐκ οἵδ' ὄθεν λα- 65v, τέθειχας ἐπὶ Θεοῦ, διασάφει τὴν λόξιν * τί τὸ χρημα τῆς ἐνθάδε λεγοµένης διόδου, τῆς σῆς εἴη ἂν φρενὸς ἠγνοηχόσιν εἰπεῖν. El μὲν γὰρ οὕτω διηλθεν αὐτὴν ὁ τοῦ Θεοῦ Αόγος, ὡς ἐκ τόπου πρὸς ἕτερον μεταχωρῆσαι τόπον, αὑτόθεν καταθαλᾗς - ἀχούσῃ γὰρ λέχοντος αὐτοῦ διὰ φωνῆς τῶν ἁγίων’ « Mb οὐχὶ τὸν οὐρανὺν καὶ τὴν γΏν ἐγὼ πληρῶ, λέγει Κύριος; Οὐ γὰρ tv τόπῳ τὸ θεῖον, xat μεταστάσεις οὐχ οἷδε
σωματικάς, πληροῖ γὰρ τὰ πάντα" εἰ δὲ, ἐπείπερ τὸν τῷ τόχῳ πρέποντα περιµείνας xatpby, σχετιχἣν àv ἀνθρώπῳ τὴν ἐνοίχησιν ἰποιῄσατο, διελάσαι qi; tbv
Θεὺν τῆς ἁγίας Παρθένου, Ίγον, παρελθεῖν αὐτὴν».
κεχρήσοµαι γὰρ πανταχη ταῖς ἱεραῖς σου φωναῖς ' οὐδὲν ἄρα τὸ περιττὸν ἐν τῇ ἁγίᾳ Παρθένῳ παρὰ τὰς ἆλλας ὁρῶμεν. Ἐκτέτοχε γὰρ t$ Ἐλισάδετ τὸν µακχάριον Βαπτιστὴν ἡγιασμένον διὰ τοῦ Πνεύματος,
δ. οὗ Πνεύματος xoi αὐτὸς ὁ Υἱὸς ἐν ἡμῖν αὐλίε-ς
τα:. Καὶ µαρτυρήσει λέγων ὁ σοφὸς Ἰωάννης: « Ἐν τούτῳ γινώσχομεν, ὅτι ἓν ἡμῖν ἐστιν, ὅτι Bx τοῦ Πνεύματος αὐτοῦ ἔδωχεν ἡμῖν. » Διηλθεν οὖν ἄρα χαὶ αὐτὴν τὴν Ἐλισάδετ.ὁ ἐχ θεοῦ Λόγος, καὶ πρὸ 4Tc Ὑεννῄσεως ἐνφχηχὼς τῷ βρέφει διὰ τοῦ Πνεύ- pato.
'AXY' ὑποπτεύεις τὸν χρότον, ὡς ὀρθά σοι λαλεῖν Ἱρημένῳ λοιπὸν γεγονότα παρὰ λαῶν. Ἠλιον γὰρ διχαιοωαύνης ὠνόμασας, xai τὸν ὅλων Δεσπότην, τὸν tx τῆς ἁγίας Παρθένου γεγεννηµένον. Βἶτα πάλιν ἀχρ:δολογεῖσθαι προσποιῇ, καὶ τὸν χρότον αἰτιᾷ, καὶ χαίΐροντας ἐπὶ σοὶ γράφεις πάλιν, ὡς οὐ νενοηχότας. Ὢ πολλῆς ἰσχύος, ἢ τοῖς σοῖς ἕνεστι λόγοις ἶ οὗ γέ- Y9v2 μελληστὴς εἴς γε τὸ χρΏναι καταλυπεῖν αὐ-
" jmplet omnia :
cundum naturam ipsum Emmanuel peperisse nou credis * quomodo per illam pertransiit ille omniuimn Dominus, et sol effulsit justitiae? Quem vero his νες- . bis te decorate putas ? numi communem hominem, ut unum de nostri similibus, sed tamen sanctifica- tum, ut in quo Dei Verbum inhabitaret ? Sed quo- modo ejusmodi liomo rerum omnium Dominus erit, et sol justiti:e? Nam jominari et imperare omnibus pesse, et res quz intelliguntur illustrare, non no- sire mensure est, sed illi soli. excellentissimi et suprema natura tribuendum.
Jam quia verbum « pertransiit » undenam ac- ceperis, et de Deo protuleris, prorsus ignoro, explica, quiso, hane dictionem, quidve sit hic trapsitus, quem lioc loco dixisti, erit utique tux: prudentiie ignaris exponere. Nam si ita per illam transiit. il- lud Dei Verbum, ut ex loco uno ad alterum se transferret, indidem dejicieris : nam dicet (bi per. vocem sanctorum : « Nonne collum et terrai ego impleo, dicit Dominus ** ? » Neque enim est in loco Divinilas; et expers est corporei transitus; uai sin 3utem quia debitum par- tui tempus perferendo, Ag relastivam in ho- miue habitationem incoluit, ideo: Deum asseris permeasse per sanctam Virginem (utar enim ubique tuis sacris vocibus), nihil ergo eximium in sancta Virgine prseter οφίθγας videmus. Pepe- rit eniw Elisabeth beatuin Baptistam Spiritus opera sanctificatum, per quem Spiritum etiam ipse Fi- lius in nobis habitat, idque beatus Joaunes testa- tur, dicens : « In hoe cognoscimus quod in nobis est, quia de Spiritu suo dedit nobis 93. » Pertrans - iit igitur etian per Elisabeth ipsum Dei Verbum, cum etiam ante illius nativitatem in infante per Spiritum inbabitarit.
Sed suspectum habes plausum tibi, ut qui jam recte loqui coperas, a populo factum. Nam solem justitie, et omnium Dominum appellaras illum ex sancta Virgine natum. Inde rursus subtilius agere simulas, et. plausum reprehendis, et hoinines tui causa letos denuo ut parum intelligentes. accusas, O magnam tui sermonis potentíam ! Non illis certe mororeum injicere distulisti, in luctum illico ver-
τοὺς, ἕστρεψας εὐθὺς εἰς πένθος τὴν χαρὰν, διέῤῥη- D iisii gaudium, conscidisti letitiam , et accinxisti te
ξας τὴν εὐφροσύνην, xai διέζωσας σάκκον, ἔπαγα- γὼν εὖθὺς εἶτα * [Πάλιν ὑποπτεύω τὸν κρότον, πῶς τὸ, ΠαρΏλθεν, ἑνοῄσατε; Οὐκ εἴρηταί pot τὸ, Παρ- Έλθεν, ἀντὶ τοῦ, Ἐγεννήθη - ob γὰρ οὕτω ταχέως ἐπι- λανθάνομαι τῶν ἰδίων. Τὸ παρελθεῖν τὸν Θεὸν £x τῆς Χριστοτύχου Ἡαρθένον, παρὰ τῆς θείας ἐδιδάχθην Γραφῃς τὸ δὲ γεννηθῆναι θεὸν ἐξ αὐτῆς, οὐδαμοῦ ἐδιδάχθην.] Οὐχοῦν cà μὲν εἶναι ἐχεῖνα τὰ διεστραµ- μένα ᾽ τῷ γε μὴν ἐν ὑποψίαις ὀρθότητος τὸν σὺν γεγενησθαι νοῦν, ὁ ἐξ ἀγάπης χρότος. Ἑνστήσομαι δὲ καὶ νῦν οὐδὲν ἧττον, ἐχεῖνο λέγων: T: τὸ, Παρῇηλθεν, ἐστὶν, εἰ μὴ δηλοῖ τὴν γέννησιν; "Δρα
”. Jerem. xxii, 24.
sacco *, cum mox addidisti : [Rarsum suspectum habeo plausum. Quomodo verbum illud, pertrans- Ht, intellexistis ? Non dixi, pertransiit, pro eo quod est, genitus est : non enim ita facile mez sententix: obliviscor. Pertrausisse Deum ex Christi geuitrice Maria didici ex sacris Litteris; ex ipsa genitum nusquam didici.] Ergo tua esse illa per- verse dicta certum esl : ex eo autem quod te recte senlire ecpisse suspicabantur , ille exstitit ex cha- ritate plausus.
Sed instabo nunc quoque nihilominus, ac ro- gabo: Quidnam est, pertransiit, si. generationem
*3 | Joan, iv, 15. ** Psal. xxix, 12, 13.
51 S. CYRILLI ALEXANDRINT ARCHIEP. 22 non síguificat? Num dicturus es ipsum per se Dei Α γὰρ ἐρεῖς, ὡς αὐτὸς χαθ᾽ ἑαυτὸν, xal δίχα σαρχὸς ὁ
Verbum sine carne pertransisse per Virginem? At- ' qui quomodo hzc verba non summse stultitiz: plena sint? Vel enim in quantitatem esse concretam divi- nitatem | intelligere necesse est, et motam ut de loco in locum trausferretur ; vel quia est incorpo- rez, et late et ubique fusa, neque loco terminisque cireumscribitur, quonam modo per unum corpus transire poterit? Sed utcunque sit quod a te dici- tir, cur non explicari oportuit, οἱ clarius dici, si tie de hac re sententiz fidens, de ejus probitate docere potes? Jam vero ubinam audisti divinitus inspiratas Litteras dicere, Dei Verbum per sanetaun 14, Virginem pertransisse? Nam brevem esse ho- minum qui degunt in terris vitam, docuit beatus David, dicens : «Ilomo, sicut fenum dies ejus ; tanquam flos agri, sic cfflorebit, quoniam spiritus pertransivit in illo, et non subsistet **, » At vero de sancta Virgine quid ejusmodi scriptum habes pro- ferre? Atqui Deum ex ipsa genitum, secundum car- nem inquam, tandem socra Litterze perspicue indi- carunt. Redeo igitur denuo ad (ua, vir pr:estantis- sime, verba. Id enim ipse quoque s:pissime con- fessus es, Verbum esse carnem faetum, neque eam vocem rejiciendam putasti ; et illud preterea, quod Unigeniti divinitatem. aperte ac palam hominem factam dixisti, cum hoc modo scripseris :
Nes Ton. [lta et alibi dicit: « Locutus est nobis in Filio, quem constituit hzredem uuiversorum, per
Ex Θεοῦ Λόγος δ.ήλασε τῆς Παρθένου; Καΐτοι πῶς o0 τῆς ἁπασῶν ἀθελτηρίας Bp mene εἴη ἂν ὁ λόγος αὐ- τῷ; Ἡ γὰρ πεποσῶσθαι τὸ θεῖον ἀνάγχη νοεῖν, χαὶ ποιεῖσθαι κχίνησιν τὴν. bx τόπου πρὸς τόπον ἕτερον µεταστατιχήν’ f, εἴπερ ἐστὶ τὸ θεῖον ἀσώματον, εὑρὺ δὲ, xaX πανταχοῦ, xaX οὐχ ἓν τόπῳ, xaX πεοριγραφῇ, πῶς ἂν δι ἑνὸς παρέλθοι σώματος: "AX" 5 τί.ποτέ ἐστιν ὃ qc, πῶς οὐχ ἔδει διατρανοῦν, χαὶ ἑναρχέ- στερον εἰπεῖν, εἰ ταῖς σαυτοῦ περὶ τούτου δόδαις τε- θαρσηχὼς, μαρτυρεῖν ἔχεις αὐταῖς τὸ ἁμώμητον; Ποῦ δὲ δη xai ἀχήχοας τῆς θεοπνεύστου λεγούσης Γραφῆς, ὅτι παρἢλθεν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος διὰ τῆς ἁγίας Παρθένου; "Ott μὲν γὰρ βραχὺς. xài συνεσταλµένος' τῶν ἐπὶ γῆς ὁ βίος, ἐδίδαξεν ὁ µαχάριος Δαθὶδ, λέ- γων ^ « Ἄνθρωπος, ὧσεὶ χόρτος αἱ ἡμέραι. αὐτοῦ * ὡσεὶ ἄνθος τοῦ ἀγροῦ, οὕτως ἐξανθήσει' ὅτι πνεῦμα. διῆλθεν ἐν αὐτῷ, xai οὐχ ὑπάρξει. » Περὶ δὲ τῆς ἁγίας Παρθένου τί νοιοῦτον ἔχεις γεγραμμµένον εἰπεῖν ; "Ott δὲ γεγέννηται Ost, ἓξ αὐτῆς, τὸ χατὰ σάρκα, φημὶ, διαμεμήνυκευ ἐναργῶς ἡ θεόπνευστος Γραφή. Εἶμι δὲ δ) πάλιν ἐπί γε τοὺς σοὺς, ὦ πανἀριστε,. λόγους. Διωμολόγηχας γὰρ xai αὐτὸς, xal τοῦτο πλειστάχις, ὅτι γέγονε aàpE ὁ Λόγος: fal οὖχ ἀπό- ϐλητον ἑποιήσω τὴν φωνήν ' xal πρός γε τούτῳ χκά- χεῖνο. τὴν Υάρ τοι τοῦ Μονογενοῦς θεότητα, σαφῶς χαὶ ἀναφανδὸν ἐνανθρωπῆσαι φῄς. Γέγραφας δὲ .του- toV τὸν τρόπον.
[0Οὕτω xal ἓν ἑτέροις φησίν’ « Ἐλάλησεν ἡμῖν iv Yl, ὃν ἔθετο χληρονόμον πάντων, δι οὗ χαὶ τοὺς
quem fecit et szeula : qui cum sit splendor glo- C αἰῶνας ἁποίησεν ’ ὃς ὢν ἁπαύγασμα τῆς δόξης’ » θεὶς
ri» **. » Cum posuisset, Filius, tuto hunc vocat etiam splendorem glorie et constitutum hzxredem : hzredem quidem secundum carnem constitutum, splendorem vero patern:ze gloriz secundum divinita- tem : non. enim incarnatus discessit a similitudine Patris. Praeterea sic rursus dicit : « Tempora enim ignorantiz despiciens Deus, nunc omnibus homini- bus annuntiat ut. peenitentiam agant, eo quod sta- tuit diem in quo judicaturus est orbem in zquitate, in viro in quo statuit, fidem przbens omnibus, sus- cilans eum a mortuis ". » Cum prius dixisset : « In viro, » tum illud subjungit : « Suscitans eum a mortuis; » ne quis divinitatein hominem factam esse mortuam suspicetur. »]
CAP. lil.
Quis ergo ille est incarnatus? aut quo incarna- tus modo? qux etiam divinitas lomo facta? dic, queso, vir optime : id enim avemus discere. Num incarnatum esse concedemus ipsum de Deo Deum Verbum, et humanatum asseremus tanquam nostri similem factum, el carne natum ? an id nullo mmodo eoncedemus, sed hominem existimabimus ad hoc venisse cum Deo conjunctum, ut ipse asseris? Sed, nisi fallor, dices melius et sapientius esse ipsum €x Deo Verbum putare hominem factum et incarna-
τὸ, Ylóg, xaAsi τοῦτον ἀσφαλῶς xai ἁπαύγασμα τῆς. δόξης, xai θετὸν κληβονόμον μὲν, κατὰ τὴν σάρχα θετὸν, ἁπαύγασμα δὲ τῆς τοῦ Πατρὸὺς δόξης, χατὰ τὴν θεότητα ' o0 γὰρ ἀπέστη τῆς πρὸς τὸν ἵα- τέρα σαρχωθεὶς ὁμοιότητος. Καὶ πρός γε δῆ τούτῳ πάλιν οὕτω φησ!' «Τοὺς γὰρ χρόνους τῆς ἀγνοίας ὑπεριδὼν ὁ Ocbc, τανῦν πᾶσιν ἀνθρώποις mapay- γέλλει μετανοεῖν: καθότι ἕστησεν ἡμέραν, ἐν ᾗ μέλλει κρίνειν τὴν οἰχουμένην ἐν. ἀνδρὶ, ᾧ ὥρισε [ὡρίσατο], πίστιν παρασχὼν πᾶσιν, ἀναστήσας αὐτὸν £x νεχρῶν. » Πρότερον εἰπὼν, « Ἐν ἀνδρὶ, » προσ- τίθησι τότα τὸ, « ᾿Αναστήσας αὐτὸν Ex vexpüv* » ἵνα μηδεὶς τὴν ἑνανθρωπήσασαν ὑποπτεύῃ τεθνηκέναι
θεότητα. D ]
ΚΕΦΑΛ. I".
Τίς οὖν ἄρα ἐστὶν ὁ σεσαρχωµένος; ἣ τίνα σεσάρ» χωται τρόπον; mola δὲ θεότης ἐνανθρωπήσασα, φρᾶ- σαις ἂν, ὦ βέλτιστε, τοῖς ἐθέλουσι μαθεῖν. "Αρα σε- σαρχῶσθαι δώσοµεν τὸν ix Θεοῦ Θεὸν Aóyov* xai ἑνανθρωπῆσαί φαµεν αὐτὰν, ὡς χαθ᾽ ἡμᾶς γεγονότα, καὶ γεγεννηµένον aapxt; τοῦῖτο μὲν οὐδαμῶς, ἄν- θρωπον δὲ νομιοῦμεν πρὸς τοῦτα ἐλθεῖν, Θεῷ συν- Πμμένον, χατὰ σὲ; 'AXX οἶμαι, φαίης ἂν, ὡς ἄμεινον
«δἡ που καὶ σοφὸν, τὸ ἑνανθρωπῆσαι φρονεῖν τὸν Ex
Θεοῦ Λόγον, xal σάρκα γενέσθαι, χατὰ τὰς Γραφάς.
ο. Psal.cn, 14. ** Hebr. 1,2,9.. Act, xvii, 90, 24.
53 ADVERSUS NESTORIUM LIB. |. * UG γάρ που τὸ, ἐν ᾧ τίς ἁστιν, ὀρῷτο ἂν, οἶμαι, προσ- A tum, ut Scripturze tradunt. Neque enim id in quo
λαδών * εἰ δὲ δη Yévovtó πως iv olg οὐχ ἐν ἀρχαῖς, κεχαινουρχεῖσθαί τι περὶ αὐτὸν ἐχδείξειεν ἂν ὁ λόχος εὐθύς. Οὐκοῦν ἀμαθὲς «b ἑνανθρωπῆσαι λέγειν, xal cápxa γενέσθαι τινὰ τῶν τελούντων ἐν ἡμῖν, xal τοὺς τῖς ἀνθρωπότητος ὅρους ἐχθεθηχότα΄ πρέποι δ ἂν, καὶ pda εἰχότως, fj ἑνανθρώπησις, Έχουν ἡ σάρχωσις, 7], τῆς ἀνθρωπότητος ἐπέχεινα φύσει. Ei δὲ ἐνηνθρώπησεν ἀληθῶς, xai γέγονε σὰρᾷ, ἄνθρω- πος δὲ που νοεῖσθαι πεπίστευται, xal οὐχ ἀνθρώπῳ τινὶ συνηµµένος, χατὰ µόνην «t&v ἑνοίχησιν, Ίγουν, χατά τινα τῶν ἔξωθεν ἔχων |ἶσ. σχἐσεων], τοι συνάφειαν, ὡς σὺ cfc. Πλὴν εἰ καὶ γέγονεν ἄνθρω- κος, ἀναπόθλητον ἔχει τὸ εἶναι θεός. Οὔτε δὲ τῆς σαρχὺς εἰς τὴν τῆς θεότητος φύσιν γενέσθαι φαμὲν
est, assumere quisquam cernitur : sed si ea sumat, in quibus antea non erat, aliquid circa ipsum esse innovatum statim verbis exponi 15 poterit. Igitur stultum sit hominem factum dicere aut incarnatum aliquem ex nostro numero, et fines humanitatis excessisse : sed fieri hominem, vel incaruari, con- venientissime in naturam cadit, quae ultra fines hue manitatis consistit. Quod si vere homo factus est εἰ caro, procul dubio hominem esse intelligenduta fide receptum est, non homini cuidam conjunctum yer solam inhabitationem, vel per aliquam exter» nam habitudinem, seu, ut tu dicis, conjunctionem. Yerumtamen etiamsi factus est homo, non. desinit esse Beus. Neque vero carnem in Dei naturam esse
pscaGoli., ἠγούμεθα δὲ xai τὸ ἔμπαλιν οὐχ ὧδε B mutatam dicimus, neque econtrario sic se habere
ἔχειν µεμένηχε γὰρ ἡ τοῦ Aóyov τοῦθ) ὅπερ ἐστὶ, xai ἐνωθεῖσα σαρχἰ. (ὐκοῦν ἃ μηδεὶς xàv γοῦν ἓν qais ἐννοίαις φρονεῖν aero, διὰ ποίαν αἰτίαν ὡς ἀληθῶς εἰρημένα τιθεὶς Ev τοῖς ἑαυτοῦ λόγοις, τοῖν της εὐσεθείας δόγµασ, συναθλεῖν ὑποχρίνι; Τὸ μὲν γὰρ τῖς χράσεως ὄνομα, τεθείχασί τινες xal τῶν ἁγίων Πατέρων: ἐπειδὴ δεδ.έναι Vg, ph ἄρα τις ἀνάχυσες συμθΏναι νομισθῇ, χαθάπερ ἓν τάξει τῶν ἀλλήλοις συγκεκραµένων ὑγρῶν, ἁπαλλάττω σε δειµάτων * πεφρονήχασι γὰρ οὐχ ὧδε' πόθεν; xa- ταχέχρηντα: δὲ τῇ λέξει, την εἰς ἄχρον ἕνωσιν τῶν ἀλλήλοις συµθεθηχότων χαταδηλοῦν σπουδάζοντες. Συµόδτναι δέ φαμεν xa0' ἕνωσιν ἁδιάσπαστον, xol ἀναλλοιώτως ἔχουσαν, τῇ ἰδίᾳ σαρχὶ τὸν ἐχ θεοῦ Λόγον. Εὑὐρήσομεν δὲ xaX αὑτὴν τὴν θεόπνευστον Γραφὴν, οὗ σφόδρα τὴν λέξιν ἐχθασανίζουσαν ' τι- θεῖσαν δὲ μᾶλλον ὡς ἐν χαταχρήσει, xal ἁπλῶς. Γέγραφε γοῦν ὁ θεσπέσιος Παῦλος περί τινων' « Αλλ' οὐχ ὠφέλησεν ὁ λόγος τῆς ἀχοῆς ἐχείνους, μὴ cut-
x:xpapévoug τῇ πίστει τοῖς ἀχούσασιν. » "ρα
γὰρ ἔμελλον χατὰ τὸν σὺν τρόπον συναναχιρνᾶσθαί τε ἀλλήλοις, χαθάπερ ἀμέλει xal olvog ὕδατι, xal ἀνάχυσίν τινα τῶν ὑποστάσεων τὴν εἰς ἀλλήλας πα- θεῖν, οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος, f| μᾶλλον ἑνοῦσθαι κατὰ φυχὴν, κατά γε τὸ ἐν ταῖς Πράξεσιν τῶν ἁγίων ἀπο. στόλων γεγραμμένον, ὅτι τοῦ πλήθους τῶν πιστεν- σάντων ἦν fj χαρδία, καὶ fj yoyh µία; Αλλ', οἶμαι, τοῦτό ἐστιν ἀληθὲς, f| ἐκεῖνο. "Ἔξω 6h οὖν τῶν ἐπὶ
τούτοις ἔσο δειµάτων ' ἀσφαλὴς γὰρ λίαν τῶν ἁγίων D
ὁ νοὺς.
Ἐπειδὴ δὲ τὸ ἑνανθρωπῆΏσαι λέγειν τὴν τοῦ Λόγου φύσιν, οὐδὲν ἕτερον, votpat, ἐστὶν, f| ἐχεῖνο φρονεῖν, ὅτι γέγονεν ἄνθρωπος, xal οὐ δίχα γεννήσεως τῆς ἐχ γυναιχὸς, ταύτην γὰρ οἵδε καὶ µόνην τὴν ὁδὸν τῶν ἀνθρωπίνων σωμάτων fj φύσις, πῶς οὐκ ἐδιδά - χθης τὴν κατὰ σάρχα γέννησιν τοῦ Μονογενοῦς παρὰ τῖς θεοπνεύστου Γραφῆς; Καΐτοι καὶ αὐτὸς, προ- χειµένων goí ποτε προφητικῶν ἀναγνωσμάτων, ὅτι ε Παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, υἱὸς xai ἐδόθη ἡμῖν, » περὶ τοῦ τεχθέντος παιδίου τοιάδε τινὰ φῆς ᾿ε Μέγα τοῦ δώρου τὸ µυστήριον ' τοῦτο γὰρ τὸ βλεπόμε.ον
9 Hebr. iv, 2. 9 Act, 1v, 92. Isa. ix, 0.
ceusemus. Mansit enim Verbi natura idipsum quod est, etiam unita carni. gitur quad nemo ne levi qui- dem cogitatione sentienda ceuset, ea qua de causa lanquam re vera dicta cum in tuis sermonibus po- sueris, pro pietatis dogmatibus te decertare simulas f Nam inistionis nomen posuerunt nonnulli etiam sancli Patres : sed quia metuere te dicis, ne qua confusio contigisse existimetur, ad instar liquido- rum qua inter se mutuo commiscentur; libero te hoc metu : non sic illi senserunt ; minime : sed ea voce sunt abusi, cum summam unionem rerum ἱη- ter se conveuientium ostendere studerent. Conve- uisse autem dicimus cum propria carne Dei Ver- bum unione inseparabili atque, iminutabili. Ipsas quoque sacras Litteras invenietaus non admodum anxie hac voce usas, sed abusive potius ac simpli- cius. Itaque de quibusdam scripsit beatus Paulus : « Sed non profuit illis sermo auditus, non aumistis fidei iis qui audierunt **, » Num igitur ii, de qui- bus loquitur, quo tu dicis nodo commiscendi eraut inter se ut cum aqua vinum et personarum inter se confusionem : aubituri ? an poiius per animum uniendi erant, ut scriptum est in sauctorum aposto- lorum Actis 5, fuisse multitudinià credeutium cor unum el animam unam? Sed id verius esse quam illud opinor. Desine igitur bae de re inetuere : fir- mus est enim admodum sanctorum virorum sen- δυ6.
Sed quia níbhil aliud est, ut puto, dicere Verbi naturam humanatam, nisi hominem factam, | idque nonnisi per generationem ex femina : hanc namque viam solam 16 humanorum corporum natura no- vit: cur illam Unigeniti generationem secuudum carnem a Litteris divinitus inspiratis minime didi- cisti, licel ipse quoque proposita tibi pridem pro- phetica lectione, « Puer natus est nobis, filius etiam datus est nobis ** , » de nato puero talia dixeris : « Magnum sane tanti doni sacramentum. Hic euim qui videtur infans, hic qui recens apparet, hic qui
$5:
S. CYIHLLI ALEXANDRINI ARCHIEP. $6
fasciis corporalibus eget, bic qui secundum vieibi- A βρέφος, τοῦτο τὸ καταφαινόµενον πρὀσφατον, τοῦτο
lem essentiam recenter est editus, Filius est, ut Scriptura docet, zlernus, Filius universorum opi- fex, Filius qui ευ» opis fasciis dissolubilem crea- turz naturam astringit. » Et alibi rnrsus : « Et infans enim Deus est libera potestate: tantum abest, Arie, ut Deus Verbum sit sub Dei potestate. s» In. quibus verbis conjunctum quoque corpus Deum appellavit. Et rursus : « Novimus ergo humanitatem infantis ac divinitatem, filiationis unitatem servamus in Deitatis buinanitatisque natura. » Ecce jam disertis verbis, infantem recentem qui videtur, mox editum, fasciis involutum, Filium esse fateris, et univer- sorum opificem. Hunc vero infantem nobis sancta Virgo peperit. Nosti igitur certe: Deuin secundam tarnem geuitum, idque ex divinitus inspirata Seri- ptura didicisti. Quis enim excogitetur universorum epifex, nisi iHe solus, per quem omnia condidit Pater ? Sed forte respondebis, te secundum id quod latebat, Filium dixisse, et universorum opificem. Recte dicis, assentior. Sed, quxso te, eum qui latet, esse asseris illud ex Deo Verbum, cumque esse universorum opificem : qoomodo igitar nobis paulo ante propemodum digito illum recentem, et jam editum, et fascils involutum infantem. demon- strasii, quem etiam Dei Filium appellabas, et om- nium opificem ? An quia fortasse putas, Dei Ver- hum in carnis naturam csse mutatum ? sed et ita te ipsum potius accusabis, quam alios quasi id affirmare ausos. An vero quia is infans illé est latens
Filius et universorum opifex, et idem natus ex C.
sancta Virgine, ita invitus ex inopinato illam esse Dei genitricem nobiscum confessus eris ? Quomodo enim infans Deus sit sux potestatis? Nam si ita dicis illum suc potestatis υἱ esse unusquisque nostri similis intelligitur, tanquam οπή sux volun- tatis α Deo permissze sint habenc ; quid erit in eo prater czeteros 37 exiniium ?. aut quam ob causam libertatem arbitrii; ac potestatis tanqnam Deo dignum et praecipuum revera titulum illi tribuis, ' quamvis omnibus qui degunt in terris et habere illam liceat, et jam liabeant ? Sin libertas potestatis illud in hac parte signilicat, alterius legibus non esse subjectum, ut etjam ipsa nimirum Dei natura intelligitur, quonam igitur modo his conditionibus adeo angustis, et solam supremam illam naturam et gloriam decentibus, nuper editum illum infan- tein esse dicis, quamvis quidquid ad hoc ut sit vocatum est, Deo sit subjectum, et servitutis jugo subditum ? Sed fortasse putabis ad hec omnia tibi satis illam stoltam rationem- fore, quod scilicet inter se naturse muteo copulentur non secundum hypostasim, sed eodem potius honore et zqualitate dignitatis : nam ista sspe nobis imprudenter in- culcas. Sed te hec dicentem in imbecillis et fragi- libus commentis insistere, manifeste paucis osten- ,detur eum de loc tractandi oecasio se offeret. llis alia quaedam assuit, per qua se putat genera- tionis modum nostra? similem, veluti indecentem
τὸ σπαργάνων σωματιχῶν δεηθὲν, τοῦτο τὸ xazà τὴν ὁρωμένην οὐσίαν ἀρτίτοχον, Υἱὸς, κατὰ τὸ γεγραµ” µένον, αἰώνιος. Υἱὸς ΄τῶν ὅλων δημιουργός Τὸς «ot; τῆς ἰδίας Φοηθείας σπαργἀνοις τὸ τῆς χτίσεως εὐδιάλυτον σφίγγων.» Καὶ ἐν ἑτέροις δὲ πάλιν’ «Kal τὸ βρέφος γὰρ θεὸς αὐτεξούσιος ' τοσοῦτου ὁ θεὸς Λόγος τοῦ Θεοῦ ὑπεξούσιος εἶναι διέστηκεν, "Ἀρειε.» Δι ὧν καὶ τὸ συνημμµένον σῶμα θεὸν προσηγόρευσε. Καὶ πάλιν» ε«Γνωρίζομεν τοίνυν τὴν ἀνθρωπότητα «00 βρέφους xxi τὴν θεότητα - τὸ τῆς υἱότητος τη- ροῦμεν μηναδιχὸν kv ἀνθρωπότητος xol θεότητος φύσει.» Ἰδου 65 xaX µάλα σαφῶς τὸ βρέφος τὸ πρόσ- φατον, τὸ ὀρώμενὸν, τὸ ἀρτίτοχον, τὸ ἑσπαρνγανιὸ- µένον, Υἱὸν εἶναι φῆς, καὶ τῶν ὅλων δημιουργόν.
B Τέτοχε δὲ τὸ βρέφος ἡμῖν fj ἁγία Παρθένος. Οἶσθα
δὴ οὖν ἄρα Θεὸν χατὰ σάρκα Τεγεννημένον΄ xol τοῦτο ἐκ τῆς θεοπνεύστου µεµάθηχας Γραφῆς. Tis Υὰρ ἂν νοοῖτο τῶν ὅλων δημιουργὸς, πλὴν ὅτι μόνος ἐχεῖνος, ὁ δι οὗ τὰ πάντα πεποίηχεν ὁ Πατήρ; Αλλ' ἔφην, (su; ἐρεῖς, χατὰ τὸ χεχρνµμένον, Υἱὸς. καὶ τῶν ὅλων δημιουργός. Καλῶς, συνθήσοµαι. Ἑρή- σοµαι δὲ. Τὸν κεχρυμμένον εἶναι φῆς bv ix θεοῦ Λόγον, καὶ τοῦτον εἶναι τὸν ὅλων δημιουργόν * πῶς οὖν ἡμῖν ἁρτίως μονονουχὶ xal δακτύλῳ τὸ πρόσφα- τον, xai τὸ ἀρτίτοχον, καὶ τὸ iv σπαργάνοις, xat- έδειξας βρέφος" καὶ τοῦτο αὑτὸ xal Υἱὸν ὠνόμανες θεοῦ, xai τὸν ὅλων δηµιουργόν; "H τάχα που µετα” πεποιῆσθαι γενόµιχας εἰς τὴν τῆς σαρχὺς φύσιν τὸν ἐχ θεοῦ Λόγον; Καὶ γράψῃ μᾶλλον σαυτὸν, οὐχ ἑτέ- ρους, ὡς τοῦτο Φάναι τολµήσαντας. Ἡ εἴπερ ἐστὶ τὸ βρέφος ὁ κεκρυμμµένος Υἱὸς, xoi τῶν ὅλων δη- μιουργὸς, γεγέννηται δὲ τοῦτο Ex τῆς ἁγίας Παρθέ- νου, ὡμολόγησας οὐχ ἑχὼν Θεοτόχον σὺν ἡμῖν ἆδο- χήτως αὑτήν; Ἐπεὶ πῶς βρέφος θεὸὺς αὑτεξούσιος ; Ei μὲν γὰρ οὕτω φὴς αὐτέξούσιον, ὡς ἂν νοοῖτο tu- ybv xai τῶν καθ ἡμᾶς ἕχαστος, ὡς τῆς ἑαυτοῦ τεροαιρέσεως πεπιστευµένος παρὰ θεῷ [ἶσ. θεοὈ] τὰς ἠνίας, τὶ τὸ ἐξαίρετον παρὰ τοὺς ἄλλους iV αὐτῷ; Ἡ διὰ ποίαν αἰτίαν, παθάπερ τι θεοπρεπὲς, καὶ ἑξαίρετον ἀληθῶς ἀξίωμα, τὸ αὐτεξούσιον ἆν- άπτεις αὐτῷ ; xalxot μετὸν ἅπασι τῶν ἐπὶ τῆς Υῆς, ἔχειν τε αὐτῷ [fc. αὐτὸ], xai ἤδη λαχοῦσιν. El δὲ δὴ σηµαίνει τὸ αὐτεξούσιον ἓν τούτοις τὸ ph δεῖν ὑποχεῖσθαι τοῖς ἑτέρου νόµοις, εἶναι δὲ οὕτως ἑλεύ- θερον, ὡς ἂν xai αὐτὴ τυχὸν ἡ θεία νοοῖτο φύσις, τίνα 03] τρόπον ἐν τοῖς οὕτω σεπτοῖς xal πρέπουσι µόνη tjj ἀνωτάτω φύσει τε xal δόξῃ, τὸ ἀρτίτοχον βρέφος εἶναι φἠς; Χαίτοι παντὺς τοῦ κεχληµένου πρὸς ὕπαρξιν, κατεζευγµένου θεῷ, καὶ τὸν τῆς δουλείας ὑποτρέχοντος ζυγόν. ᾽Αλλ' οἱήσῃ τάχα που τρὸς ἅπαντά σοι «auti τὸν εἰχαῖον ἐχεῖνον ἀρχέσαι λόγον, τὸν ἐπεί γε |ἶσ. ἐπί γε] τῷ óstv ἀλλήλαις τὰς φύσεις συνάπτεσθαι, καὶ οὔτι που καθ ὑπόστασιν, ἀλλ᾽ ὡς ἐν τιμῇ μᾶλλον ἁπαραλλάκτῳ, xat v ἰσότητι τῆς ἀξίας ' ταυτὶ γὰρ ἡμῖν det λέγει ἁμαθῶς. "Ότι δὲ σαθραῖς, καὶ εὐδιαχκλάστοις ἐννοίαις ἑπερηρεισμέ- vog, τὰ τοιάδε λέγων, ἁλώσῃ, δειχθήσεται καὶ οὐχ εἰς μακρὰν, παρενεγχόντος ἡμῖν τοῦ καιροῦ καὶ 7256
Lf ADVERSUS NESTORIUM LID. 1. 58 γε ταυτὶ τὸν λάκον. Σωνείρει δὲ τούτοις Évep! ἄττα, A et impossibilem, admodum acute demonstrare.; ac
&' ὧν ᾠήθη δύνασθαι, xal µάλα ἑμφρόνως, ὡς ἁχαλλῆ, xai ἀνέφικτον τὸν τῆς καθ) ἡμᾶς γεννήσεως ἀποφΏναι τρόπον. Καὶ ἀντανίστησι μὲν ἑαυτῷ τοὺς πρὸς ἡμῶν λόχους ΄ οἵεται δὲ κατευµεγεθήσειν ῥᾳ- δίως, xal οὐδὲν ὄντας ἐπιφανεῖ [ἶσ. ἀποφανεῖν], χαίτοι πρεαθεύοντας τἀλτθές. "Eon δὲ οὕτως ' [Εἱθιεὸς, φκαὶν, ὁ Χριστὸς, ἑτέχθη δὲ ὁ Χριστὸς ix τῆς µακχαρίας Μαρίας, πῶς οὐχ ἔστιν fj Παρθένος Θεοτόχος» 0ὐδὲν χρύπτω τῶν παρ᾽ αὐτῶν ἀντιθέ- σεων ᾽ ὁ γὰρ της ἀληθείας ἑραστῆς πάντα τὰ παρὰ tou Φεύδους ἑαυτῷ προσλαδὼν ἀντιτίθησι.] Εἶτα τὴν λύσιν ἐπιεφέρειν πειρᾶται, τοιαύταις τισὶν ἑννοίαις χρώμενος" [Πλάττεται μὲν γὰρ, φησὶν, £v μήτρα τὸ βρέφος: ἀλλ᾽ ἕως μὲν obruo µεµόρφωται, duxhv οὐχ ἔχει. εἰδοποιηθὲν δὲ ἤδη φυχοῦται παρὰ Θεοῦ. Ὥσπερ οὖν ἡ γυνὴ είχτει μὲν τὸ σῶμα, φνχοῖ δὲ Oe, xai οὐκ ἂν λέγχοιτο γυνἣ φυχοτόχος, ὅτι ἔμ- Ψνχον ἐχέννησεν, ἀνθρωποτόχος δὲ μᾶλλον, οὕτω, qns xai à µακαρία Παρθένος, καὶ εἰ τέτοχεν &v- Όρωπον, συμπαρελθόντος αὐτῷ τοῦ Θεοῦ Λόγου (ταύτῃ Ἱὰρ ἐγχρίσατο τῇ φωνῇ), οὗ διὰ τοῦτο θεοτόκος.]
ΕΕΦΑΛ. Δ’.
"Ap' οὖν, εἰπέ pot, διαθέδληται παρὰ col τὸ πρὸς ἡμῶν εἰρημένον; dpá σοι δοχεῖ τοῖς οὕτως ὀρθῶς φαὶ ἀχιδδήλως ἔχουσιν ἀσυνέτως ἐπιτιμᾶν, καὶ οὐχὶ τοῦ ph δύνασθαι δοξάζειν ἃ χρὴ, τῆς σαυτοῦ δια- wolag καθοριεῖς τὰ ἐγχλήματα; Ol; γὰρ ἂν ἁπάδοι
τὸ ἀληθὲς, τούτοις ἂν Ὑένοιτο, xal λίαν ἑτοίμως, ἓν C
παραδοχῆ τὸ μὴ οὕτως Éyov, καὶ τὸ τοῖς ἀριστοεπεῖν εἰωθόσιν ἐπιτιμᾶν, εἴη ἂν οὐχ ἀζήμιον' μᾶλλον δὲ Ίδη xal ἀπόδειξις ἑναργ]ς τοῦ προσχεχλίσθαι τῷ φεύδει, xai τοῦ ἑλέσθαι τιμᾷν, ἃ xal μισεῖν ἄμεινον, ὡς λο: Τισμον του εἰχότος ἡμαρτηχότα. ᾽Αλλὰ τῶν οὕτως αἰσχρῶν ἔννοῆσας οὐδεὶς [οὐδὲν], ἑαυτὸν μὲν ἔφη τῆς ἀληθείας γενέσθαι τὸν ἐραστὴν, ἡμᾶς δὲ τεχταίνεσθαι 4b φεῦδος αὐτῷ ' χαΐτοι τὸ χρῆμα ἔστιν ἐξ ἀντιστρό- «oo μᾶλλον ἰδεῖν, ὅτι τε ὀρθῶς ἔχει, χαὶ ἔστιν ἆλη- δες "U Y&p τοι τοῦ ψεύδους xai τῆς ἁπάτης συν- ἦγορος τοῖ τῆς ἀληθείας συνασπισταῖς ἀνάπτει» πειρᾶται τῆς φευδοµυθίας τὸν μῶμον, τάχα που καὶ ei; λήθην ἑληλαχὼς τοῦ προφήτου λέγοντος: ε Οὐαἱ οἱ λέχοντες τὸ πονηρὺν χαλὸν, xat τὸ χαλὸν
sibi rationes nostras objicit, ratus, quamvis veri- tatem colamus, facHe sua mole nos obrüturum, et nullius pretíi esse homines ostensurum. Sic ergo dixit :
Νεστος. [Si Deus est Christus, inquit, et Christus ex beata Maria est orius, cur Virgo non sit Dei genitrix * Nihil occulto quod ab illis objicitur : nam veritatis amator; omnia quas a falsitate dici possunt, accepta sibi objicit. Inde solutionem sflerre cona- tur talibus sententiis usus: Formatur enim, inquit, In utero infans, sed quoad flguram acceperit, non- dum habet animam: at ubi figuratus fuerit, jam anima informatur a Deo. Ut igitur mulier corpus parít, sed Deus animam tribuit, neque ideo dicetur anima genitrix, quia peperit animatum, sed potiug
hominis genitrix ; sic quoque beata Virgo, inquit,
etsi peperit hominem simal cum illo pertranseunte Dei Verbo (nam hac est voce usus), non ideo ost Dei genitrix. ]
CAP. IV.
Num igitur, quiso, aceusandum putas quod di- titur ο nobis ? num tibi, quz tam recta sunt ac proba, stulte reprehendenda videntur? ac. non potius mentem tuam accusabis quod recte sentire non valeat * 138 Nam quibus displicet veritas, iis usu venit, et quidem facillime, ut id quod secus habet ampleetantur : et recte loquentes reprehendere haud damno vacat, imo vero argumentum est evi- dens animi ad falsitatem propensi, el ea amplecten- lis quae exsecrari prastat ul a recta ratione dissi- dentia. Sed quai sint bizec turpia nihil cogitans, se esse dixit veritatis amalorem, nos contra struere mendacium : cum id econtrario et rationabilius esse et verius perspicuum sit : nam falsitatis er- rorisque patronus, veritati$ propugnatores falsitatís macula conatur aspergere, oblitus fortasse prophelae dicentis : « Vx» qui dicunt bonam malum et malum bonum, qui ponunt tenebras lucem et lucem tene- bras *!1» Verum ex allato a se exemplo nescire illum aperte quid dicat, coarguere conabor.
πονηρὀν ᾿ οἱ τιθέντες τὸ σχότος εἰς φῶς, καὶ τὸ φῶς εἰς σχότος. » Πλην ἐκ τοῦ παροισθέντος αὐτῷ ma- ραδείγµατος μηδὲ εἰδύτα σαφῶς, ὃ λέγει, διελέγξαι πειράσοµαι. Τέκτεται μὲν γὰρ ἀπὸ σαρχκὸς ἡ σὰρξ ὁμολογο- D — Gignitur enim a carne caro procul dubio, ct ille
Μένως ᾽ ὁ δέ ve τῶν ὅλων Δημιουργὸς καθ) ὃν οἵδε τρόπον τς καὶ λόγον, ποιεῖται τὴν ψύχωσιν. ἀλλ' Ἡ τεχοῦσα Ὑννὴ, χαίτοι µόνης οὖσα πηγη τῆς σαρ- κδς, ἄνθρωπον ὅλον ἀποτεχεῖν πιστεύεται, τὸν ix ένχΏις Uh λέγω xai σώματος, χαἰτοι πρὸς τὴν τῆς Φυχῆς ὕπαρξιν τῶν παρ) ἑαυτῖΏς συνεισενεγχοῦσα ατδέν - ὁ δέ γε ἄνθρωπον εἰπὼν, συνεσήμηνέ που πάντως τῷ σώματι τὴν ἑνωθεῖσαν αὐτῷ ψυχἠν, ὪΩσ- περ οὖν ἡ vuvh, καΐτοι τεκοῦσα τὸ σῶμα µόνον, τὸν Ax φυχῆς xal σώματος ἀποτίχτειν λέγεται: διαλυ-
5! Ίσα, v, 90.
rerum omnium Opifex modo et ratione quam ipse novit, ut animata sit efficit : sed .tamen mulier qua peperit, eisi carnis tantummedo sit origo, - totum hominem (tamen enixa creditur, ex anima inquam et corpore, quamvis ad exsistentiam animae nihil a se ipsa contulerit: sed tamen qui hominem dixit, animam quoque corpori unitam simul signi-
ficavit. Ut ergo mulier quamvis solum corpus enixa,
ea corpore et anima constantem peperisse dicitur, neque tamen id animz rationibus quidquam officit,
E S. CYRILLI ALEXANDRINI ΑΠΟΠΙΕΡ. | 10 quasi carnem sux exsislentis habuerit initium, ita A μανεῖται δὲ τοῦτο τοῖς τὴξ φυχῆς λόγοις οὐδὲν, ὡς
etiam se res habet in beata Virgine: nam etiamsi sancte illius carnis est mater, 'attamen unitum sibi revera illud ex Deo Deum Verbum peperit : neque si quis illam Dei genitricem dixerit, conti- nuo prorsus Dei Verbo novitatem impinget, aut suz exsistentix: initium a carne duxisse definiet, sed potius dispensationis modum intelliget, atque etiam rei tautze admiratione defixus dicet : « Domine, audivi auditum tuum, οἱ timui; Domine, conside- ravi opera tua, el expavi '*. » Sed iste sapiens in primis et acutus exposilur, qui vim exempli per- cepisset, [Sic, inquit, etiam beata Virgo, etsi peperit hominem simul pertranseuute cum illo Dei Verbo, non ideo est Dei genitrix : 19 non enim
Verbi dignitas a beata Virgine ccepit, sed erat na- B tura Deus.] Quid autem sit Verbum simul cum -
carne pertransire, ipse fortasse norit, ac solus. Sed salis mirari nequeo tam subtilem illius diligentiam. Nam Verbum ipsum Dei unitum esse carni secun- dum hypostosim, sermo veritatis predicat : hic vero simul pertransisse (quidnam eo verbo velit nescio) sspe inculcans atfirmat. Deinde cum de natura nobis et unitate secundum liypostasim omnis sit ratio proposita, et pervestigare studeat non quidnam sit secundum dignitatem illud ex Deo Verbum, sed utrum ex dispensatione factum sit homo, et caruem ex muliere propriam fecerit, quastionem in alia absurde transfert, aitque non ex beata Virgine dignitatem csse Verbo partam, sed fuisse natura Deum. At quomodo non perspi- cuum sit diversa prorsus esse dignitatem el na- turam ? Sed in his rebus subtilitatem dicendi non magni pendimus. Quod autem sequitur, perspicere Decessarium esse censeo:nam iis qua a nobis dicuntur, aliud quoddam objicit argumentum, ut ipse certe putat, inevitabile sane el satis validum, ut possit et quidem audacter ipsam Emmanuelis ex muliere generationem ludum nobis et inanem fabulam reddere. Itaque sic rursus ait :
Νεετολ. [ De beato Joanne Baptista praedicatur a sanctis angelis, implendum esse infantem Spiritu sancto adliuc ex utero matris suz ; et hic beatus Joannes Baptista Spiritum sanctum habens editus est **. Quid igitur? appellabisne ipsam Elisabeth Spiritus genitricem ? Huc animum refer : ac si qui in vobis lueriut. qui ad ea quae dicuntur, tanquam ad inaudita et insolita moveantur, veniam date illo- rum imperitize. ]
CAP. V.
Quisnam his verbis auditis non continuo in il- lam propheta vocem erumpat : « Stultus enim stulta loquetur, et cor ejus vana cogitabit, ut perfi- ciat iniqua, et loquatur adversus Dominum sedu- ctionem ** ? » Seductio euim perspicue est οἱ aliud
"^ Mabac. 11, 4. Luc. 1, 15. "^ [sa. xxxii, 6.
σάρχα τὴν ἀπὸ τῆς ἰδίας ὑπάρξέως λαμδανούσης &pyhv, οὕτω xai ἐπὶ τῆς µαχαρίας Παρθένου: εἰ γὰρ xa µήτηρ ἐστὶ τῆς ἁγίας σαρχὸς, ἀλλ οὖν ἐχ- τέτοχεν ἑνωθέντα αὐτῇ χατὰ ἀλήθειαν τὸν Ex Θεοῦ Θεὸν Aóyov* xÀy εἴ τις λέγῃ θεοτόχον αὐτὴν, οὐχὶ δή που πάντως καθοριεὶ τοῦ θεοῦ Λόγου τὸ νεώτε- pov, οὔτε μὴν τῆς ἰδίας ὑπάρξεως τὴν ἀρχὴν πεποιῆ- ὅθαι τὴν σάρχα * σὐνῄσει δὲ μᾶλλον τῆς οἰχονομίας τὸν τρόπον ΄ καὶ óhà xai θαυµάσας τὸ χρημα, pst" « Κύριε, εἰσαχῆχοα τὴν &xofjv σου, xal ἐφοθήθην * Κύριε, χατενόησα τὰ ἔργα σου, xal ἐξέστην. » 'AXX ὁ πάνσοφος ἡμῖν xaX ἀγχίνους ἐξηγητὴς τὴν τοῦ παραδείγματος δύναμιν νενοηχώς * [Οὕτω, φησὶ, xal 1j ἁγία Παρθένος, καὶ εἰ τέτοχεν ἄνθρωπον, συµπαρ- ελθόντος αὐτῷ τοῦ θεοῦ Λόγου, ἀλλ οὐ διὰ τοῦτο θεοτόχος ' οὗ Υὰρ παρὰ τῆς µαχαρίας Παρθένου τὸ ἀξίωμα Λόγου, ἀλλ ἣν φύσει θεός.] Τὸ μὲν οὖν συμπαρελθεῖν τῇ σαρχὶ τὸν Λόγον, 6 τί ποτέ ἐστιν, αὐτὸς ἂν εἰδείη, x3X uóvoc* ἄγαμαι δὲ σφόδρα τῆς οὕτω Χλεπτῆς ἀχριθείας αὐτῷ [ἶσ. αὐτόν]. ᾿Ηνῶσθαι μὲν γὰρ τῇ σαρχὶ χαθ) ὑπόστασιν τὸν τοῦ Θεοῦ Aó- γον, b τῆς ἀληθείας πρεσθεύει λόγος ' τὸ δὲ [σ. à δὲ] συμπαρελθεῖν, οὐκ οἵδ' ὅ τι λέγων, διαθεθαιοῦται αυχνῶς. Εἶτα περὶ φύσεως ἡμῖν, xat τῆς καθ) ὑπό- στασιν ἑνώσεως τοῦ παντὸς προκειµένου λόγου, καὶ διερευνᾷν σπουδάζοντος, οὐχ ὅ τἰ ποτό ἐστι xal τὴν ἀξίαν ὁ àx Θεοῦ Λόγος, ἀλλ᾽ εἰ γέγονεν οἰχονομιχῶς ἄνθρωπος, ἰδίαν ποιησάµενος σάρχα τὴν &x γυναιχὸς,
C εἰς ἕτερα μεθιστὰς ἀλλοχότως τὸ ζητούμενον, O0
παρὰ τῆς ἁγίας Παρθένου, φησὶ, τὸ ἀξίωμα τῷ Λόγῳ, ἀλλ ἣν φύσει θεός’ καίτοι πῶς οὐχ ἕτερόν τι χαὶ ἕτερον ἐναργῶς ἀξίωμά τε xal φύσις; "AAA οὐ πολὺς ἄγαν τοῖς ἕν τε τούτοις [ΐσ. τῆς Év γε τού- τοις] ἡμῖν ἰσχνομυθίας ὁ λόγος. Τὸ δ' οὖν ἐφεξής ἀναγχαῖον ἰδεῖν. Ἐπιτειχίζει γάρ τι χαὶ ἕτερον τοῖς πρὺ [ῖσ. πρὸς] ἡμῶν λεγομένοις, ὡς γοῦν οἵεταί που, xaX δνσδιάφυκτον χομιδῇ, καὶ ἀποχρώντως ἔχον εἷς ye τὸ δύνασθαι, καὶ ga νεανιχῶς, ἆθλον εἰχαῖον ἡμῖν τὴν ἐχ γοναικὸδς ἀποφῆναι γέννησιν τοῦ Ἐμ- μανουήἠλ. Φησὶ 65 οὕτω πάλιν’
[ Ὁ µαχάριος Ἰωάννης ὁ Βαπτιστῆς προχηρύττεται παρὰ τῶν ἁγίων ἀγγέλων, ὅτι πλησθήσεται τὸ βρέ- φος Ἠνεύματος ἁγίου ἔτι Ex χοιλίας μητρὺὸς αὐτοῦ»
D xa Πνεῦμα ἅγιον ἔχων, οὕτως ὁ µαχάριος Βαπτιστὴς
ἀπετίχτετο. Τί οὖν; καλεῖς τὴν Ἐλισάδετ Ίνευμα- τοτόχον; Ἑνταῦθα τὸν νοῦν συνάγαγε' χᾶν τινες ὧσιν ἓν ὑμῖν πρὸς τὰ λεγόμενα ξενιζόµενοι, σὐγ- γνωτε τῆς ἀπειρίας αὐτοῖς.]
ΚΕΦ. E.
Καὶ τίς τῶν τοιούτων ἑπαχούσας λόγων, οὐκ εὐθὺς ἐρεῖ τὸ διὰ τῆς τοῦ προφήτου φωνῆς' « Ὁ γὰρ µω- ρὺς μωρὰ λαλήσει, χαὶ fj χαρδία αὑτοῦ μάταια νοή- σει, τοῦ συντελεῖν ἄνομα, xaX λαλεῖν πρὸς Κύριον
πλάνησιν; » Πλάνησις Y&p ὁμολογουμένως, xai
41 ADVERSUS ΝΕΡΤΟΠΟΝ LIB. I. 42 Έτερον οὐδὲν, τὸ φυχραῖς οὕτω, xaX μειραχιώδεσιν A nibil, sententiis adeo frigidis puerilibusque tan-
ἐννοίαις, ὡς ἀληθέσιν, ἐπιθαρσεῖν. Τῆς μὲν οὖν ἡμερότητος χατατεθῄποι τις ἂν αὑτόν ' xal ουγ- γνώμης γὰρ, xai φιλανθρωπίας ἀξιοῦσθαι δεῖν ἔφη τοὺς τῶν παρ) αὐτοῦ λόγων τὴν ἐμπειρίαν οὐχ ἔχον- τα:. Αλλ' ἣν τοῦτο xal ἡμῖν αὐτοῖς τριπόθητον, εἱ σ»νέθτ,, μᾶλλον δὲ, καὶ ἅπασι τοῖς τελοῦσιν ἐν Χρι- στιανοῖς μοχθτρῶν γὰρ οὕτω, καὶ δ.εστραμµένων ἁπαλλαττεσθαὶ λόγων, πῶς οὐχ ἅπασι δι εὐχῆς; [ον Exsivó φαμεν ΄ Τέτοχκε μὲν Υὰρ ὁμολογουμένως 5 Ἐλισάδετ τῷ ἁγίῳ Πνεύματι χεχρισμένον ἐν µή- τρχ τὸν µαχάριον Βαττιστήν ἀλλ εἰ μὲν εἴρτταί που παρὰ τῆς θξοπνεύστου Τραφῆς, ὅτι χαὶ τὸ Πνεῦμα yéyovs σὰρᾶ, ὀρθῶς ἂν ἔφης ὀνομάνετθαι δεῖν ποὺς ἡμῶν Πνευματοτόχον αὐτίν" εἰ 0b ψιλῇῃ,
quam veris, confidere. Ac benignitatem ' ipsius admiretur fortasse non nemo, quod veniam ac benevolentiam illis tribuendam censuit, qui a se dictorum peritiam non haberent. Verum id nobis quoque optabile in primis erat si. contigisset , iino vero omnibus qui inter Christianos censentur ; nam a tam improbis perversisque dictis abscedere, 90 quo- modo non sit omnibus optandum? Sed tamen illud di- cimus : Peperit sine dubio Elisabetti beatum Joannem Daptistam sancjo Spiritu in utero perunctum. Ve- rum si in sacris Litteris scriptum fuisset, etiam Spiritum factum esse carnem, recte dixisses ipsam a nobis appellandam esse Spiritus genitricem. Sin autem sola ac simplici unctione honoratus est natus
xay µόνῃ λέγεται τὸ τεχθὲν τετιμῆσθαι χρίσει, «i τὸ D puer, cur incarnationis soliditatem gratiz secundum
τῆς σχρκώσεως χρημα παρισοῦν ἀξιοῖς τῇ χατὰ μέθ- εξιν χάριτι;, Οὐ γάρ ἐστι ταυτὸὺν, σάρχα τε εἰπεῖν γενέσθαι τὸν Λόγου, xal ὅτι xiyptozal τις διὰ τοῦ Πυεύ--ατος πνεύµατ, προφη-ικῷ. Περὶ μὲν γὰρ τῆς ἁγίας Παρθένου γέγραπται"' « Ἰδου fj Παρθένος ἓν Ὑαστρὶ Έξει, xai τέξεται vióy* » xal τόκος ὠνόμα- σται, xaX μὴν xa Ἐμμανονηλ ὁ τεχθεὶς, ὅ ἐστι μεθερμτνενόμἐνον, Μεθ ἡμῶν ὁ θεός; περὶ δέ γε τῆς Ἐλισάδες , ὅτι γεννῆσει υἱὸν, ὃς προελεύσεται μὲν £v πνεύματι, xal δυνάµει Ἠλιοῦ * προπορεύσετας 6 πρ) προσώπου Κυρίου, ἑτοιμάσαι ὁδοὺς αὐτοῦ. Οὐκοῦν $1512. μὲν εἴη ἂν Πνευματοτ/ήχος ἡ Ἐλισά- δετ, ἐχτέτοχε yàp προφήτην Ὑψίστου" θεοτόχος ve μὴν ἀληθῶς ^h ἁγία Παρθένος, ὅτι θεὸν ἑνωθέντα σαρχ. τέτοχε σαρχιχῶς, τουτέστι, χατὰ σάρχα. Ἐπειδῇ yàp ἄνθρωπος d$ τεχοῦσά ἐστι, ταύτῃ τοι, χαὶ µάλα ἑμφρόνως, τὸν τῆς γεννήσεως τρόπον ἀν- θρωπίνως πεπρἀχθαι φαμὲν. "Hv γὰρ οὕτω, καὶ οὐχ ἑτέρως, δύνασθαι χαθ᾽ ἡμᾶς γενέσθαι τὸν ὑπὲρ πᾶ- σαν φύσιν, οὗ τοῦ εἶναι τοῦθ) ὅπερ ἐστὶν ὁλιγωρή- σαντα” πόθεν; µεμενηκότα δὲ μᾶλλον ὅπερ ἣν τε xat ἔστι xal ἔσται' τροπῆς γὰρ ἀμείνων d) θεία τε ἐστὶ, χαὶ ὑπερτάτη φύσις. Ὀρθὰ μὲν οὖν ὅτι φρονεῖν εἰθίσμεῦα, θεὸν γεγεννῆσθαι κατὰ σάρχα ἐπὶ σωτη- ρίᾷ τῶν Qus), διαθεθαιούγ-Άι, µεμαρτύργχεν dj θεύπνευστος Γρα j. Ἐπειδὴ δὲ τοῖς νεωτάτοις αὐτοῦ δόγµασι την ἀλήθειαν, καὶ αὐτὸ τῆς ἐχχλγσιαστικῆς πίστεως ἀντεξάγει τὸ σύμδολον, ὃ διὰ της τοῦ Πνεύ- µατος φωταγωγίας ol χατὰ καιροὺς ἓν τῇ Νιχαέων συναγηγερµένοι Πατέρες ὡρίσαντο, δεδιὼς μὴ ἄρα πως ὑγιᾶ τὴν πίστιν δ,ασώσαιντό τινες, ταῖς ἐχείνων φωναῖς παιδαγωγούµενοι πρὸς ἀλήθειαν, πειρᾶται συχοφαντεῖν, xai τῶν λέξεων ἐναλλάττει τὴν ἀπό- ὅοσιν, καὶ αὐτὴν δὲ τῶν ἐννοιῶν τὴν δύναμιν παρα- σημαϊνειν ἀποτολμᾶᾷ. Ἐπειδὴ γὰρ αὐτὸς ἐπὶ µέστης ἐχκλησίας βεδήλοις ἐχρῆτο χαινοφωνίαις,. ἀνήρ τις τῶν ἄγαν ἐπιεικῶν, xal τελῶν μὲν ἐν λαϊχοῖς ἔτι, πλην οὐκ ἀθαύμαστον συναγηγερκὼς ἐν ἑαυτῷ τὴν παίδευσιν, θερμῷ τε xaX Φιλοθέῳ κεχίνηται Cft, xai vopóv τι χεχραγὼς, αὐτὸν ἔφη τὸν προαιώνιον Λόγον xal δευτέραν ὑπομεῖναι γέννησ.ν, δῆλον δὲ,
55 15, vit, 14. " Luc, 1, 17. PaTROL. Gg. LXXVI.
5! |bid. 76.
participationem acquisite 22quandam censes? Non euim est idem, dicere Verbum carnem factum esse, et spiritu proplietico unctuim esse aliquem per Syi- ritum. Est euiin de saneta Virgine scriptum : « Ecce virgo in utero habebit, et pariet. filium *5 ; ει partus est appellatus , et insuper. Emanuel, ille puer editus, quod est interpretatum, Nobiscum Deus ; sed de Elisabeth, fore ut pariat filium, qui antegrediatur in spiritu et virtute Ελ **, et przeat ante faciem Domini parare vias ejus 51. Ergo nullo modo est Spiritus geuitrix ipsa. Elisabeth, quia pe- perit prophetam Altissimi; sed vere Dei geuitrix est sancta Virgo, quia Deum unitum carni peperit carnaliter, lioc. est, secundum carnem. Nam quia hoino est. ipsa quz peperit, ea de causa rectissime asserimus inoduimn generatiouis ex humano more servatum, Non enim aliter potuit nasci secun- dum nos ille qui supra omnem naturam excellit, non ita ut quod erat parvipenderet ; nullo modo ; sed ul maneret potius quod erat et est ει erit : mutatione namque potior est divina illa supremaqce natura. Ergo nos recte sentire, qui Deum genitum esse secundum carnem ad salutem universorum as- serimus, divinitus inspiratae Littere testantur. Sed quia novis suis dogmatis veritatem et ipsum eccle- siastica fidei symbolum opponit, quod olim Spiritus sancti lumine illustrati Patres apud Niczeam colleeti definierunt, metuens ipse ne aliqui fortasse sanam fidem servarent, illorum vocibus ad veritatem {ης siituti, calumniari conatur, et dictionum e&plicatio- nem invertit, et ipsam vim sententiarum adulterare audet. Cum enim ipse in media ecclesia profanis uteretur neologismis , vir quidam sane probus, qui adhuc inter laicos erat, sed tamen admirabilem sibi collegerak eruditionem, ferveuti et religioso zelo 91 permotus, et contentiori voce iaclamitans, ipsum iuquit ante saecula Verbum etiam secundam subiisse generationem, id est, illam secundum carnem et ex muliere : tumultuantibus ad ista populis, et majori ac saniori parte maximis illum laudibus attollente ül pium et sapientem in primis, et rectorum dog-
43 S. CYNILLI. ALEXANDRINI ARCHIEP. 44 matum haud expertem, aliis nibilominus adversus A ὅτι τὴν χατὰ σάρχα, xai &x γυναιχός * θορνθοῦντων
illum efferatis, ipse se interponit, moxque illos approbat, quos sua docendo perdiderat, ceterum in eum linguam exacuit qui ipsius dogmata non sustinuerat, et in sanctos Patres qui piam fidei definitionem nobis constituerant, quam ut animi anchoram habemus tutam ac firmam, ut scriptum est 5.
δὲ πρὸς ταῦτα τῶν δήµων, xal τῶν μὲν πλείστων, xai συνετῶν, ob µετρίοις αὐτὸν ἐπαίνοις τετιμηχό- των, ὡς εὐσεδῆ τε, xal συνετώτατον, xal tfe τῶν δογμάτων ὀρθότητος οὐχ ἡμοιρηχότα, λελυττηχότων Yt μὴν χατ αὐτοῦ τῶν ἄλλων, διαλαθὼν αὐτὸς, ἀποδέχεται μὲν εὐθὺς ἐχείνους, οὓς τὰ ἑαυτοῦ διδά- σχων ἀπολώλεχεν ' ἐπιθήγει δὲ τὴν γλῶτταν αὐτῷ
τε τῷ μὴ ἀνασχομένῳ τὰ αὐτοῦ, καὶ μὴν καὶ τοῖς ἁγίοις Πατράσιν, ol τὸν εὐσεδῆ τῆς πίστεως ὅρον ἡμῖν τεθεσµοθετήχασιν, fiv ὡς ἄγχυραν ἔχομεν τῆς ψυχης ἀσφαλὴ τε καὶ βεδαίαν, χατὰ τὸ γεγραµ-
pévov.
[NEsron. Gaudeo enim, inquit, vestrum aspi- ciens zelum. Indidem perspicue coargui possunt qu: ab infelici homine sunt flagiliose dicta : nam quorum due sunt generationes, eorum duo sint filii necesse est : sed Ecclesia unum agnoscit Fi- lium, ipsum Dominum Christum.]
CAP. VI.
Stultissime quid his de rebus sentiendum sit deliuitionem protalit. dicens : [Quorum dux sunt generationes, eorum duo quoque sint filii necesse est.] Cxterum omissa his de rebus exiliori dispu- tatione, interim qua. ad orationis nostra proposi- tum ex diligenti inquisitione inveniri poterunt col- ligamus. lgitur duas esse generationes, minime admittendum censuit, Unam porro nativitatem a nobis esse confitendain asserit, ne duos filios intel- figamus, ac si necesse sit, si dux prorsus genera- tiones sint, duos item filios inferri. Prodeat ergo ac doceat utram generationem nialit adwittere, il- lamne ex Patre ante saecula, per quam nondum incarnatus Deus erat. Verbum, an vero hanc recen- tem et ex muliere? Nam si illam dicet solam, illam dico ante saecula et ex Patre, ille erit utique et quidem solus Filius, qui ex eo secundum naturam est orius, antequam carni el sanguini communica- ret ** : temere autem ac frustra mysterium incarna- tionis asseritur ; nullo enim modo seipsum exinanivit, neque subiit servi formain **, sed.sic permansit, et veram carnis injunctionem hucusque refugit. Sin vero qui exiremis temporibus ex muliere naius est, is utique dicetur et quidem solus Filius, atque eiiam solam hauc ex muliere generationem admit- temus : ergo necessario perdidit illud ex Deo Patre Verbum ne sit secundum naturam Filius. Sed videt prorsus vir Dei amator quam sint ha sententiz absurdz, et quantopere 99 ad impietatem vergant. Ut ergo via regia gradiauur, duas dicimus fuisse nativitates, sed unum in utraque Filium, cum in earnc nondum esset, Verbum ex Deo, euimden vero
B
C
postea etiam incarnatum, et qui propter nos gene-
ralionem secundum carnem ex inuliere subiertt. Nam si dixisse in hominibus oportere prorsus, Si duas generationes dicamus, duos esse filios, recte ac vere dixisset : sed. quia Clrisüi mysterium el incarnationis ratio aliam viam tenet, et in rebus
9 Hebr, vi, 19. 7? Hebr. η, 14.
* Philipp. 1, 6.
[Xalpo γὰρ, Bon, τὸν ὑμέτερον θεασάµενος Cov. Λὐτόθεν ἐστὶ σαφἠς τῆς τῶν λεχθέντων [σ. σαφὶς τῶν λεχθέντων] ὑπὸ τῆς τοῦ δειλαίου µιαρίας ὁ ἔλεγχος ὧν γὰρ δύο γεννήσεις, τούτων δύο υἱοί: ἡ δὲ Ἐκκλη- σία ἕνα οἵδεν Yibv, τὸν Δεσπότην Χριστόν.]
ΚΕΦΑΛ. G.
“"Ἀνοητότατα μὲν οὖν τὸν τῶν ἐπὶ τούτοις ἐννοιῶν
6pov ἐξηνέγχατο, λέγων [Ὢν γὰρ δύο γεννήσεις,
τούτων «at δύο υἱοί.] Ἰσχνομυθίας γε μὴν τῆς Év γε τούτοις ἀφέμενοι , τέως πρὸς τὸν τοῦ λόγου σχοπὸν τὰ ἔξ ἀχριθοῦς ἐρεύνης, φέρε 6h, φέρε, αυλλέγωμεν. θὐχοῦν ἁπαράδεχτον | ἴσ. εἰ δύο εἶναι γεννέσεις, ἁπαράδεχτον] ἐποιήσατο, χρῆναι δέ φησι μίαν ὁμο- λογεῖσθαι πρὸς ἡμῶν, ἵνα μὴ δύο νοῶμεν υἱούς: ὡς ὃν ἑπάναγχες, εἰ δύο πάντως αἱ ἀποτέξεις εἶεν, δύο καὶ υἱοὺς εἰσφέρεσθαι ' διδασχέτω παρελθὼν, ποίαν ἄρα τῶν γεννήσεων παραδέξεται, τὴν προαιώνιὀν τὲ καὶ ix Πατρὸς, xa0' ἣν οὕπω σεσαρχωμένος θεὸς Tiv ὁ Λόγος, ἤγουν ταυτηνὶ τὴν πρόσφατον, xal ἐκ Υύναικός ; El μὲν οὖν ἑκείνην ἐρεῖ, xal µόνην, τὴν προαιώνιον λέγω, xal. ἐχ Πατρὸς , ἐχεῖνος ἂν εἴη, xal µόνος γἱὸς, ὁ ἐξ αὐτοῦ κατὰ φύσιν, οὕπω σαρ-
χὸς, xai αἵματος χεχοινωνηχώς * εἰκή δὲ, καὶ ὡς.
ἔοιχε [ To. ἔτυχε], τὸ τῆς ἑνανθρωπήσεως λαλεῖται μυστήριον * χαὶ κεχένωχε μὲν ἑαυτὸν κατ οὐδένα τρόπον ' οὔτε μὴν bv τῇ τοῦ δούλου γέγονξ pop? µεμένηχε δὲ οὕτω, ttv πρὸς σάρχα σύνοδον ἀληθη xai εἰς δεῦρο παραιτούμενος. Αλλ ὁ [ἶσ. ἀλλ εἰ 6] £v ἑσχάτοις χαιροῖς Ex γυναιχὸς, αὑτὸς ἂν λέγοιτο, xaX μόνος Yióc* xaX 6h xai μίαν ταυτηνὶ τὴν ix γυναικὸς παραδεξόµεθα γέννησιν, ἀπώλισθεν &va7- xale τοῦ εἶναι κατὰ φύσιν Υὸς ὁ &x co» Πατρὸς Λόγος. Αλλ ὅρα [To. ὁρᾷ ] mov πάντως ὁ θεοφ.λῆς τὴν τῶν ἐννοιῶν ἀτοπίαν, xai zb λίαν ἀπονενευκὺς εἰς ἀσέθειαν. Ἵνα τοίνυν ὁδὸν ἐρχώμεθα τὴν βασιλι- xhv, δύο φαμὲν γενέσθαι τὰς ἀποτέξεις, ἕνα δὲ τὸν bU ἀμφοῖν ΥΣόν * οὕπω μὲν ἓν σαρχὶ γεγονότα τὸν Ex
Θεοῦ Aóyov* τὸν αὐτὸν δὲ μετὰ τοῦτο xal σεσαρχω-
µένον, xai δι) ἡμῶν [fc. δι’ ἡμᾶς] τὴν Ex γυναιχὸς Δνατλάντα γέννησιν χατὰ σάρχα. El μὲν γὰρ tw ἀνθρώπων ἔφασχε τὸ χρῆναι δὴ πάντω; δύο νοεῖσθαι τοὺς υἱοὺς, εἰ δὲ δύο [ῖσ. εἰ δύο] γεννήσεις ὀνομά- ζομεν, ὀρθῶς ἂν ἔφη, καὶ Ἶν ἀληθές' ἐπειδὴ δὲ τὸ Χρ.στοῦ µυστήριον xal ὁ τῆς ἑνανθρωπήσεως λόγος,
-- — --* -- vw
45 ADVERSUS NESTORIUM 118. I. 46 ἑτέραν ἔχει τὴν ὁδὸν, καὶ οὐκ ἕν ye τοῖς xa0' ἡμᾶς A nostris non eodem modo conspicitur, cur consuetu.
ἰσοτρόπως ὁρᾶται, εἰ ταῖς xa0* ἡμᾶς συνηθείαις συν- ορῶν, εἶτα τοῖς παραδότοις, καὶ ὑπὲρ λόγον, τὸν νοῦν ἐνιεὶς, εἰς ἀδρανεστάτην, xal ἀμαθή τὴν ὀλιγοπι- στίαν καταφωρᾶται πεσών; "O δέ pov θαυμάζειν ἔσεισιν, ἐχεῖνό ἐστιν ' ἕνα γὰρ Ev τούτοις ὁμολογῶν Υἱὸν εἰδέναι τὴν Ἐκχλησίαν, προστεθεικὼς δὲ, ὅτι tbv Δεσπότην Χ ριστὸν, οὐχέτι τετῆρηχεν Ba διῖστησι γὰρ ἀλλήλων τὰ ἠνωμένα, xal ἀνὰ µέρος ἑχάτερον τίθησιν, o) τί μὲν ἔστι χατὰ φύσιν ὁ Λόγος, διερευ- νώμενος, τί δὲ καὶ ἡ σάρξ΄ ἄνθρωπον δὲ μᾶλλον, καὶ Θεὸν, ὡς ἐν ἰσότητι µόνῃ τής δόξης, χαθάπερ γοῦν οἵεται, συλλέγων εἰς ἓν, ὅπερ ἐστὶ παντελῶς ἀμήχα- voy { ἀπίθανον ] , μᾶλλον δὲ xal ἀνέφιχτον, xat τὸν τοῦ μυστηρίου λόγον κατασείει πρὸς τὸ ἀχαλλές. "Egr δὲ οὕτως *
[Ast δὲ ἡμᾶς, νῦν γὰρ ἦλθον εἰς ἔννοιαν, xal τὴν
χατὰ ἵΝίἰχαιαν σύνοδον μαθεῖν, οὐδαμοῦ τολμῶσαν εἰπεῖν, ὅτι ὁ θεὸς ἐγεννήθη ἐχ Μαρίας ἔφη γὰρ, ὅτι Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὸν Πατέρα *avtoxpátopa * xaX εἰς ἕνα Κύριον Ἰτσοῦν Χριστόν. Ἡροσέχετε, ὅτι epit gov τεθειχότες τὸ, Χριστὸς, 6 ἔστι μήνυμα τῶν δύο φύσεων, οὐχ εἶπαν, Ei; ἕνα 8:bv Aóyov: ἁλλ ἔλαδον τὸ ὄνομα τὸ στµαϊῖνον ἁμφότερα, ἵνα ὅταν ὑποχαταθαίνων ἀχούσης θάνατον, μὴ δενἰζῃ᾽ ἵνα, τὸν σταυρωθέντα, xal ταφέντα, μὴ πλήττῃ τὴν ἀχοὴν, ὡς θεότητος ταῦτα παθούσης. ] Elta τούτοις ἐπιφέρει΄ [Πιστεύομεν εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χρι- στὸν, τὸν Υἱὸν τὸν μονογενῆη, τὸν ix τοῦ Πατρὺς γεννηθέντα τὸν ὁμοορύσιον τῷ Πατρί. τὸν κατ- ελθόντα ix τῶν οὐρανῶν δι ἡμᾶς, xai σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου. Οὐκ εἶπον, ὅτι xai Γεννηθέντα ix Πνεύματος ἁγίου. Διερμηνεύοντας δὲ τοὺς ἁγίους Πατέρας, τί Σὴ ἄρα τὸ Σαρχωθέντα ἑστὶ, φησὶν, cl- πεῖν τὸ Ἐνανθρωπήσαντα ] τί δὲ τὸ ἙἘνανθρωπήσαντα χατασηµήνε:εν ἂν, διατρανῶν αὐτὸς ἔφη πάλιν ᾿ [Οὐ τροπὴν τῆς ἰδίας φύσεως ὑπομεινάσης εἰς τὴν σάρχα, ἀλλὰ τὴν ἑνοίχησιν τὴν εἰς ἄνθρωπον.]
ΚΕΦΑΛ. 7.
"Δρα ἂν ἀνάσχοιτό τις τῶν τελούντων ἐν Χριστια- νοῖς f] τῆς ἑνούσης τοῖς λόγοις ἀθελτηρίας, 7) τῆς τῶν ἐννοιῶν δυσσεθείας; ἄρ᾽ οὐχ ἑναργῆς εἴη ἂν τοῖς ἁλγθῶς ἀρτίφροσι βωμµολογία tavi, xal τρόπος οὖχ
ἁγεννῆς τῆς κατὰ Χριστοῦ γλωσσαλγίας; συχοφαντεῖ p
Υὰρ τὸν ἀλήθειαν ' οὑκ εἶναί φησιν Υἱὸν ἀληθῶς αὖ- «5v, ἑτέρῳ τοῦτο προσνέµων. [Προσέχετε γὰρ, φησὶν, ὅτι πρότεΦον τεθειχότες τὸ Χριστὸς, ὃ ἐστι μήνυμα τῶν δύο φύσεων, οὐκ εἶπαν ' Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὺν Λόγον.] Καὶ περὶ μὲν τοῦ ὀνόματος, φημὶ δὲ δῆ τοῦ Χριστὸς, μετὰ βραχὺ διερευνῄσοµαι, πότερόν ποτε τῶν δύο φύσεων σηµαντικόν ἔστιν, T) μή’ τὸ δὲ ἐν χεραὶν, ὡς Evi, διαγυµνάζωµεν. Οἰστὰ μὲν οὖν εἶεν ἂν xav' οὐδένα τρόπον, τὰ οὕτως ἑκτόπως, xaX ἆτη- μελῶς αὐτῷ πεφλυαρηµένα * φαίη ὃ᾽ ἂν, οἶμαι, τὶς, τοὺς ὑπὲρ γε τῶν ἁγίων Πατέρων ποιούµενος λόγους, Τί δρᾷς οὕτω, ὦ v&vvals, γλῶσσαν τὴν ἄγροιχον Ev- μὶς ἀνδράσιν ἁγίοις, οἷς ἂν πρέποι τὸ λέγεσθαι παρ) αὐτοῦ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτήρος Χριστοῦ» ε«Οὐχ
dine qua apud mos viget inspecta, deinde animum
4d res admirabiles et quz rationem superant ad-
jiciens, ad imbecillam et stultam infidelitatem ma- nifeste labitur? Quod autem mihi in mentem venit admirari, illud est. Cum enim in his verbis confes- sus esset, Ecclesiam unum Filium sgnoscere, ac subjunxisset, nimirum ipsum illum Dominum Chri- stum, nusquam postea retinuit unum, sed ipsas res unitas distinguit inter se, ac seorsim utramque ponit; non quid Verbum sit secundum naturam, quid item caro disquirens, sed hominem et Deum tanquam sola, ut ipse putat, zqualitate gloriz in unum colligens : quod neque credibile est cuiquam, neque fleri potest : tantique mysterii rationem ad
B absurditatem deturbat, Sic namque dixit ;
[NEsron. Nos autem oportet, quod nunc mihi venit in mentem , advertere etiam Nicenam syn- odum nusquam dicere ausam, Deum ex Maria geni- tum : ait enim : Credimus in unum Deum Pairem ompipotentem, et in unum Dominum Jesum Chri- sium. Attendite, quod cum prius posuissent nomen, Christus, quod duas naturas indicat, non dixerint : In unum Deum Verbum, sed acceperint nomen quod utrumque signiücaret; uti cum inferiuà audires mortem, nihil movearis, ne illa verba, crucifizum ct sepultum, aures offendant, tanquam hiec sit passa divinitas.] Deinde ad hzc illa subjungit : [Credi- mus in unum Dominum Jesum Christum Filium wnigenitum , ex Patre natum, consubstantialen:
C Patri : qui. descendit de corlis propter nos, et in-
carnatus est de Spiritu sancto. Non dixerunt item, Natum de Spiritu sancto. Porro sanctos illos Pa- tres, inquit, ut interpretarentur quidnam illud sit, Incarnatus, dixisse illud, Homo factus est.] Quid vero sit, Homo factus, rursus ipse declarans ait : [Sua a3 ipsius natura non in carne remanente, sed inhabitationem hominis subeunte.]
CAP. VII.
ΑΛ vero quisquam qui inter Christianos cense- tur, sequo animo ferat vel ineptiain verborum, vel sententiarum impietatem? Nonne hzc verba spud cordatos sane homines tanquam scurrilitas ha- benda sunt, ac maledicentize in Christum genus haud infimum? Calumniatur enim veritatem : uon esse ipsum inquit vere Filium, cum hoc nomen alteri tribuat. [Attendíte, inquit, quod cum prius posuisseut hoc nomen, Christüs, quod duas naturas indicat, non dixerint, Credimus in unum Deum Verbum.] Ac de nomine hoc, nempe Christi, paulo post disse- Tau, utrum tandém düas naluras significet, an secus : quod jam est pre manibus, ut licuerit disculiamus, lgitur nullo modo quidem ferenda gunt πυρ, quas iste adeo absurde et imperite ef- futit : sed dicet aliquis tamen, ut sanctos Patres defendat : Quid agis, ο bone vir, cum adversus sancios viros efferatam linguam emittis, quibus juste ab ipso omnium nostrum Salvatore Cliristo
43 S. CYRILLI. ALEXANDRINI ARCHIEP. 44 matum haud expertem, aliis nihilominus adversus A ὅτι τὴν χατὰ cápxa, xal ἐχ γυναικός" θορυδούντων
illum efferatis, ipse se interponit, moxque illos approbat, quos sua docendo perdiderat, cxterum in eum linguam exacuit quiipsius dogmata non sustinuerat, et in sanctos Patres qui piam fidei definitionem nobis constituerant, quam ut animi anchoram habemus tutam ac firmam, ut scriptum est *5,
δὲ πρὸς ταῦτα τῶν δήµων, xai τῶν μὲν πλείστων, xai συνετῶν, οὐ µετρίοις αὐτὸν ἐπαίνοις τετιμηχό- των, ὡς εὐσεθῃ τε, xal αυνετώτατον, xal τῆς τῶν δογμάτων ὀρθότητος οὐχ ἡμοιρηκότα, λελυττηχότων Yt μὴν xaT' αὑτοῦ τῶν ἄλλων, διαλαθὼν αὐτὸς, ἀποδέχεται μὲν εὐθὺς ἐχείνους, οὓς τὰ ἑαυτοῦ διδά- σχων ἀἁπολώλεχεν ΄ ἐπιθήγει δὲ τὴν γλῶτταν αὐτῷ
τε τῷ μὴ ἀνασχομένῳ τὰ αὑτοῦ, καὶ μὴν καὶ τοῖς ἁγίοις Πατράσιν, οἳ τὸν εὐσεθή τῆς πίστεως ὅρον ἡμῖν τεθεσµοθετήκασιν, ἣν ὡς ἄγχυραν ἔχομεν τῆς ψυχῆς ἀσφαλῇ τε καὶ βεδαίαν, χατὰ τὸ γεγραµ-
μένον.
[NEsTon. Gaudeo enim, inquit, vestrum aspi- ciens zelum. Indidem perspicue coargui possunt qu» ab infelici homine sunt flagitiose dicta : nam quorum dus sunt generationes, eorum duo sint filii necesse est : sed Ecclesia unum agnoscit Fi- lium, ipsum Dominum Christum.]
CAP. VI.
Siultissime quid his :de rebus sentiendum sit detinitionem protulit. dicens : [Quorum dux sunt generationes, eorum duo quoque sint filii necesse est.] C:eterum omissa his de rebus exiliori dispu- tatione, interim qua^ ad orationis nostra proposi- tum ex diligenti inquisitione iuveniri poterunt col- ligamus. lgitur duas esse generationes, minime admittendum censuit. Unam porro nativitatem a nobis esse confliendaia asserit, ne duos filios intel- figamus, ac si necesse sit, si du:xe prorsus genera- tiones sint, duos item filios inferri, Prodeat ergo ac doceat utram generationem malit admittere, il- lamne ex Patre ante szcula, per quam nondum iucarnatus Deus erat Verbum, an vero hanc recen- tem et ex muliere? Nam si illam dicet solam, illam dico ante secua et ex Patre, ille erit utique et quidem solus Filius, qui ex eo secundum naturam est ortus, antequam carni et. sanguini conimmunica- ret ** : temere autem ac frustra mysterium incarna- tionis asseritur ; nullo enim modo seipsum exinanivit, neque subiit servi formam **, sed,sic permansit, et veram caruis injumctionem hucusque refugit. Sin vero qui exiremis temporibus ex muliere natus est, is utique dicetur et quidem solus Filius, atque eiiam solam hauc ex muliere generationem admit- temus : ergo necessario perdidit illud ex Deo Patre Verbum ne sit secundum naturam Filius. Sed videt prorsus vir Dei amator quam sint ha sententize absurdz, et quantopere Q9 ad impietatem vergant. Ut ergo via regia gradiamur, duas dicimus fuisse naüvitates, sed unum in utraque Filium, cum ín earnc nondum esset, Verbum ex Deo, eumdem vero
postea eliam incaruatum, et qui propier nos geue-
rationem $ecuadum carnem ex inuliere subieri. Nam $i dixisset in hominibus oportere prorsus, si duas generatiunea dicamus, duos esse filios, recte ac vere dixisse : sed quia Cliristi mysterium. el inearnationis ratio aliam viam tenet, et in rebus
ο Hebr, vi, 19. ** flebr. n, 14.
ο Philipp. 1, 6.
[Xalpo γὰρ, Bon, τὸν ὑμέτερον θεασάµενος ζηλον, Λὐτόθεν ἐστὶ σαφἠς τῆς τῶν λεχθέντων [ῖσ. σαφὴς τῶν λεχθέντων] ὑπὸ τῆς τοῦ δειλαίου µιαρίας ὁ ἔλεγχος ὧν γὰρ δύο γεννήσεις, τούτων δύο υἱοί: ἡ δὲ Ἐκκλη- σία ἕνα οἶδεν Υἱὸν, τὸν Δεσπότην Χριστόν.]
ΚΕΦΑΛ. G.
ἸΑνοητότατα μὲν οὖν τὸν τῶν ἐπὶ τούτοις ἐννοιῶν
6pov ἐξηνέγχατο, λέγων [ Ὢν γὰρ δύο γεννήσεις,
τούτων καὶ δύο υἱοί.] Ἰσχνομυθίας Ye μὴν τῆς Év γε τούτοις ἀφέμενοι , τέως πρὸς τὸν τοῦ λόγου σχοπὸν τὰ ἕξ ἀχριδοὺς ἐρεύνης, φέρε 63, φέρε, αυλλέγωµεν. θὐχοῦν ἁπαράδεχτον | ἴσ. εἰ δύο εἶναι γεννέσεις, ἁπαράδεχτον] ἐποιῄσατο, χρῆναι δέ φησι plav όμο- λογεῖσθαι πρὸς ἡμῶν, ἵνα μὴ δύο νοῶμεν υἱούς: ὡς ὃν ἐπάναγχες, εἰ δύο πάντως αἱ ἀποτέξεις εἶεν, δύο καὶ υἱοὺς εἰσφέρεσθαι ' διδασχέτω παρελθὼν, ποίαν ἄρα τῶν γεννήσεων παραδέξεται, τὴν προαιώνιόν τὲ καὶ ἐκ Πατρὺς, χαθ᾽ ἣν οὕπω σεσαρχωμένος θεὸς
C fv ὁ Λόγος, ἤγουν ταυτηνὶ τὴν πρόσφατον, xal ἐκ
γύναικός ; El μὲν οὖν ἐκείνην ἐρεῖ, xal µόνην, τὴν προαιώνιον λέγω , καὶ ἐκ Πατρὸς , ἐχεῖνος ἂν εἴη, καὶ μόνος Υἱὸς, ὁ ἓξ αὐτοῦ χατὰ φύσιν, οὕπω σαρ- xbe, xal αἵματος χεχοινωνηχώς * εἰχή 05, καὶ ὡς. ἔοιχε [ Te. ἔτυχε], τὸ τῆς ἑνανθρωπήσεως λαλεῖται µυστήριον' xat χεχένωχε μὲν ἑαυτὸν κατ οὐδένα τρόπον. οὔτε μὴν bv τῇ τοῦ δούλου γέγονξ pop * µεμένηχε δὲ οὕτω, την πρὸς σάρχα σύνοδον ἀληθη xai εἰς δεῦρο παραιτούμενος. 'AXÀ ὁ [ἶσ. ἀλλ᾽ εἰ 6] ἓν ἑσχάτοις xa:pol; &x γυναιχὸς, αὑτὸς ἂν λέγοιτο, xai μόνος Υἱός. χαὶ 65h xai µίαν ταυτηνὶ τὴν ix γυναικὸς παραδεξόµεθα γέάννησιν, ἀπώλισθεν ἀναι- καίως τοῦ εἶναι κατὰ φύσιν Ylb; ὁ &x θεοῦ Πατρὸς
, Λόγος. Αλλ' ὅρα [ ἵσ. ὁρᾷ ] που πάντως ὁ θεοφ'λῆς
τὴν τῶν ἐννοιῶν ἀτοπίαν, xal zb λίαν ἀπονενευχὸς εἰς ἀσέθειαν. "Iva τοίνυν 660v ἑρχώμεθα τὴν βασιλι- xhv, δύο φαμὲν γενέσθαι τὰς ἀποτέξεις, Ένα δὲ τὸν δι) ἀμφοῖν ΥΣόν * οὕπω μὲν Ev σαρχὶ γεγονότα τὸν Ex Θεοῦ Λόγον ᾿ τὸν αὐτὸν δὲ μετὰ τοῦτο xal σεσαρχω- µένον, xal δι ἡμῶν [ἶσ. δι ἡμᾶς] τὴν &x γυναικὸς Δνατλάντα Ὑέννησιν χατὰ σάρχα. El μὲν γὰρ tw ἀνθρώπων ἔφασχε τὸ χρῆναι δὴ πάντως δύο νοεῖσθαι τοὺς υἱοὺς, εἰ δὲ δύο [ΐσ. εἰ δύο] Υεννήσεις ὀνομά- ζομεν, ὀρθῶς ἂν ἔφη, καὶ Sv ἀληθές' ἐπειδὴ δὲ τὸ Χριστοῦ μυστήριον xai ὁ τῆς ἐνανθρωπῄσεως λόγο»,
45 ADVERSUS NESTORIUM LIB, I. 46 ἑτέραν ἔχει τὴν ὁδὸν, καὶ οὐχ ἕν ve τοῖς xa0' ἡμᾶς A nostris non eodem modo conspicitur, cur consuetu-
ἱσοτρόπως ὁρᾶται, τί ταῖς χαθ᾽ ἡμᾶς συνηθείαις συν- ορῶν, εἶτα τοῖς παραδόςοις, xaX ὑπὲρ λόγον, τὸν νοῦν ἐνιεὶς, εἰς ἁδρανεστάτην, xal ἁμαθῃη τὴν ὀλιγοπι- στἰαν χαταφωρᾶται πεσών, Ὅ δέ pot θαυμάζειν ἔσεισιν, ἐχεῖνό ἐστιν ^. ἕνα γὰρ ἓν τούτοις ὁμολογῶν Yiv εἰδέναι τὴν Ἐκχλησίαν, προστεθειχὼς δὲ, ὅτι τὸν Δεσπότην Χριστὸν, οὐχέτι τετήρηκεν la. διῖστησι γὰρ ἀλλῆλων τὰ ἠνωμένα, xal &và µέρος ἑχάτερον τίθησιν, οὐ τί μὲν ἔστι χατὰ φύσιν ὁ Λόγος, διερευ- νώμενος, τί δὲ xal ἡ aápz* ἄνθρωπον δὲ μᾶλλον, καὶ θεὸν, ὡς bv ἰσότητι µόνῃ τῆς δόξης, χαθάπερ γοῦν οἵεται, συλλέγων εἰς Ev, ὅπερ ἐστὶ παντελῶς ἀμήχα- voy. [ ἀπίθανον |, μᾶλλον δὲ καὶ ἀνέφικτον, χαὶ τὸν τοῦ μυστηρίου λόγον κατασείει πρὸς τὸ ἀχαλλές. "Ey ὃξ οὕτως ᾿ [Δεί δὲ ἡμᾶς, νῦν γὰρ Ἴλθον εἰς ἔννοιαν, xol τὴν
χατὰ Νίχαιαν σύνοδον μαθεῖν, οὐδαμοῦ τολμῶσαν εἰτεῖν, ὅτι ὁ θεὺς ἐγεννήθη £x Μαρίας ἔφη γὰρ, ὅτι Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὸν Πατέρα παντοκράτορα * καὶ £l, ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν. Προσέχετε, ὅτι
«pé gov τεθε.χότες τὸ, Χριστὸς, ὅ ἔστι μήνυμα τῶν
δύο φύσεων, οὐχ εἶπαν, Eig ἕνα θΞὺν Aóyov: ἀλλ᾽ ἔλαδον τὸ ὄνομα τὸ στμαῖνον ἀἁμφότερα, ἵνα ὅταν ὑποχαταθαίνων ἀχούσῃς θάνατον, μὴ ξενίζῃ᾽ ἵνα, τὸν σταυρωθέντα, xal ταφέντα, μὴ πλήττῃη τὴν ἀχοὴν, ὡς θεότητος ταῦτα παθούσης. ] Elta τούτοις ἐπιφέρει' [Πιστεύομεν εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χρι- στὸν, τὸν Υἱὸν τὸν μονογενη, τὸν ix τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα τὸν ὁμορύσιον τῷ Πατρί. τὸν κατ- αλθόντα Σχ τῶν οὐρανῶν δι’ ἡμᾶς, xai σαρχωθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου. Οὐχ εἶπον, ὅτι χαὶ Γεννηθέντα ἐκ Πνεύματος ἁγίου. Διερμηνεύοντας 6k τοὺς ἁγίους Πατέρας, τί 6 ἄρα τὸ Σαρχωθέντα ἐστὶ, φησὶν, εἷ- πεῖν τὸ Ἐνανθρωπήσαντα"] «0 δὲ τὸ Ἑνανθρωπήσαντα χατασηµήνειεν ἂν, διατρανῶν αὐτὸς ἔφη πάλιν ᾿ [090 τροπὴν τῆς ἰδίας φύσεως ὑπομεινάσης εἰς τὴν σάρκα, ἀλλὰ τὴν ἑνοίχησιν τὴν εἰς ἄνθρωπον.]
ΚΕΦΑΛ. Z'.
"Δρα ἂν ἀνάσχοιτό τις τῶν τελούντων Ey Χριστια- νοῖς 1] τῆς ἐνούσης τοῖς λόγοις ἀδελτηρίας, ἢ τῆς τῶν ἐννοιῶν δυσσεθείας; áp' οὖκ ἑναργὴῆς εἴη ἂν τοῖς ἀλγθῶς ἀρτίφροσι βωμολογία ταυτὶ, xal τρόπος oóx
ἁγεννῆς τῆς κατὰ Χριστοῦ γλωσσαλγίας; συχοφαντεῖ p
γὰρ τὴν ἀλήθειαν ' οὐκ εἶναί φησιν Υἱὸν ἀληθῶς αὖ- τὸν, ἑτέρῳ τοῦτο προσνέµων. [Προσέχετε γὰρ, φησὶν, ὅτι πρότεφον τεθειχκότες τὸ Χριστὸς, ὅ ἐστι μήνυμα τῶν δύο φύσεων, οὐκ εἶπαν ' Πιστεύομεν εἰς ἕνα Θεὸν Λόγον.] Καὶ περὶ μὲν τοῦ ὀνόματος, qr δὲ δῆ τοῦ Χριστὸς, μετὰ βραχὺ διερευνήσοµαι, πὀτερὀν ποτε τῶν δύο ᾧ'σέων σηµαντιχόν ἐστιν, f) μή’ τὸ δὲ àv χεραὶν, ὡς Evi, διαγυµνάζωµεν. Οἰστὰ μὲν οὖν εἷεν ἂν xat' οὐδένα τρόπον, τὰ οὕτως ἑχτόπως, xai ἆἁτῃ- μελῶς αὐτῷ πεφλυαρηµένα * φαίη δ᾽ ἂν, οἶμαι, τὶς, τοὺς ὑπέρ Ye τῶν ἁγίων Πατέρων ποιούµενος λόγους” Tí δρᾷς οὕτω, ὦ γενναζε, γλῶσσαν τὴν ἄγροιχον ἓν- μὶς ἀνδράσιν ἁγίοις, ol; ἂν πρέποι τὸ λέγεσθαι παρ᾽ αὐτοῦ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ” « 02x
dine qua apud sos viget inspecta, deinde animum
. ad res admirabiles et qua rationem superant ad-
jiciens, ad imbecillam et stultam infidelitatem ma- nifeste labitur? Quod autem mihi in mentem venit admirari, illud est. Cum enim in his verbis confes- $us esset, Ecclesiam unum Filium agmoscere, sc subjunxisset, nimirum ipsum illum Dominum Chri- stum, nusquam postea retinuil unum, sed ipsas res unitas distinguit inter se, ac seorsim utramque ponit; non quid Verbum sit secundum naturam, quid item caro disquirens, sed hominem et Deum tanquam sola, ut ipse putat, zqualitate gloriz in unum colligens : quod neque credibile est cuiquam, neque fleri potest : tantique mysterii rationem ad
B absurditatem deturbat, Síc namque dixit ;
[NEsron. Nos autem oportet, quod nunc mihi venit in mentem , advertere etiam Nicenam syn- odum nusquam dicere ausam, Deum ex Maria geni- tum : ait enim : Credimus in unurs Deum Patrem ombipotentem, et in unum Dominum Jesum Chri- stum. Attendite, quod cum prius posuissent nomen, Christus, quod duas naturas indicat, non dixerint : in unum Deum Verbum, sed acceperint nomen quod utrumque significaret; ut cum inferius audires mortem, nihil movearis, ne illa verba, crucifizum ct sepultum, aures offendant, tanquam hsc sit passa divinitas.] Deinde ad hzc illa subjungit : [Credi- mus io unum Dominum Jesum Christum Filium wnigenitum , ex Patre natum, consubstantialen:
C Patri : qui. descendit de caelis propter nos, et in-
carnatus est de Spiritu sancto. Non dixerunt item, Natum de Spiritu sancto. Porro sanctos illos Pa- tres, inquit, ut interpretarentur quidnam illud sit, Incarnatus, dixisse illud, Homo factus est.] Quid vero sit, Homo factus, rursus ipse declarans ait :
[Sua Q9 ipsius natura non in carne remanente, sed inhabitationem hominis subeunte.]
CAP. VII.
An vero quisquam qui inter Christianos cense- tur, :equo animo ferat vel ineptiam verborum, vel sententiarum impietatem? Nonne hzc verba apud cordatos sane homines tanquam scurrilitas bha- benda sunt, ac maledicentiz in Christum genus haud infimum? Calumniatur enim veritatem : non esse ipsum inquit vere Filium, cum hoe nomen alteri tribuat. [Attendíte, inquit, quod cum prius posuissent hoc nomen, Christüs, quod duas naturas indicat, non dixerint, Credimus iu unum Deum Verbum.] Ac de nomine hoc, nempe Christi, paulo post disse- Tam, utrum tandém düas naturas significet, an secus : quod jam est prae manibus, ut licuerit discutiamus, Igitur nullo modo quidem fereudae sunt nugze, quas iste adeo absurde et imperite ef- futit: sed dicet aliquis tamen, ut sanctos Patres defendat : Quid agis, ο bone vir, cum adversus sanctos viros efferatam linguam emittis, quibus juste ab ipso omnium nostrum Salvatore Cliristo
A C 5, CYRILLI ALEXANDIUNI ARCHIEP. {8 dici potest ; « Non estis vos qui loquimini, sed Spi- A ὑμεῖς ἐστε οἱ λαλοῦντες, ἀλλὰ τὸ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς
rius Patris vestri qui loquitur in vobis*! ? » Quid euim est ab illis perceptum, quod non vel maxime adurirabili subtilitate fuerit expolitum? quodnam dogma necessarium przetermissum? quisve cautionis modus neglectus? [Non ausi sunt, iuquit, iuter fidei sententias ponere, Deum Verbum esse ex Ma- ria genitum.] Igitur si hac de causa majores no- stros accusas, et te :gre ferre dicis quod non tisdem prorsus, quibus tu, vocibus usi sunt, restat, ut simul ipsos quoque sanctos apostolos et evange- listas crimineris : qui cum de Christi mysterio libros conscripserint, eos tuis vocibus ad verbum usos utique nemo possit ostendere. Igitur, si placet, mitte hec, δέ. . «ο . . et considera potius ipsius rei rationem ab illis explicatam, Exigitur enim a nobis fides in sanctam el consubstantialem Trini- tatem, Ergo cum fateantur credere se in unum Deum Patrem omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium factorem, et in unum Dominum Jesum - Christum Filium ejus; neque alter sit, ut nos cre- dimus, Jesus Christus Dominus prxter illum unum et secundum naturam ac vere Filium ex Deo geni- tium, cumque illud quod erat Deus Verbum, sit homo factum per illam procul dubio ex muliere generationem : 9A qui fieri potest, ut qui dispensa- tionem predicant, ipsius etiam ex. muliere nativi- tatem secundum carnem eloqui non manifeste con- vincantur? Tunc eniin illud Verbum quod Deus erat, et ille Filius qui erat sapientia, et vita, et lux,
ὑμῶν τὸ λαλοῦν ἐν ὑμῖν; » Τί γὰρ οὐ νενόηται τῶν λίαν πεξεσμένων εἰς ἰσχνότητα τὴν τεθαυμασμένην; tl τῶν ἀναγχαίων παρῶπται δογμάτων, f) ποῖος αὖ- τοῖς ἀσφαλείας ἡμέληται τρόπος; [0ὐ τετολµέχασι, φησὶ, τοῖς περὶ τῆς πίστεως ἐνθεῖναι λόγοις, ὅτι θεὺς Λόγος Ex Μαρίας ἐγεννήθη.] Οὐχοῦν εἰ ταύτης ἕνεχα της αἰτίας τοὺς πρὸ ἡμῶν γεγονότας αἱτιᾷ, καὶ λε: λυπῆσθαι φῆς, ὅτι μὴ ἀπαραλλάκτως ταῖς σαῖς εὔ- ρηνται χεχρηµένοι φωναῖς, ὥρα τάχα που συναιτιᾶ-
Ἴσθαι καὶ αὐτοὺς τοὺς ἁγίους ἀποστόλους xai εὔαγ- γελιστάς' συγγεγράφασι μὲν γὰρ τῆς ἐπὶ Χρισιῷ ᾽μυσταγωγίας τὰς βίθλους αὗὐτολεξει Ob τοῖς cat;
οὐκ ἂν ἐπιδείξειέ τις χρησαµένους φωναῖς. Ἁλλ' εἴ σοι δοχεῖ, τουτὶ μὲν πάρες, ὡς |.οϊείπει τι ] ἄθρει δὲ
B μᾶλλον τὴν τοῦ πράγματος δήλωσιν µάλα πεπο.ηµέ-
νους. Πράττεται μὲν γὰρ πρὸς ἡμῶν ἡ πίστις εἰς τὴν ἁγίαν καὶ ὁμοούσιον Τριάδα. Ἐπειδὴ 05 qaot πιστεύειν εἰς ἕνα θεὺν, Πατέρα παντοχράτορα, πάντων ὁρατῶν τε xal ἁρράτων ποιητήν ^ xa εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστὸν τὸν Υἱὸν αὐτοῦ οὐχ ἕτερος δὲ καθ) ἡμᾶς Ἰησοῦς Χριατὸς Κύριος παρὰ τὸν ἕνα χαὶ φύσε', καὶ ἀληθῶς Ylóv* ὃς ἐκ Θεοῦ πεφηνὼς, xal θεὺς ὧν ὁ Λόγος, γέγονεν ἄνθρωπος, διὰ γεννήσεως δὲ δηλονότι τῆς Ex γυναιχὸς, τίνα τρόπον οἱ τὸν τῆς οἰχονομίας χηρύττοντες λόγον, οὐχ ἂν ἁλοῖεν αὐτοῦ τὴν Ex γυ- ναικὸς χατὰ σάρχα λαλοῦντες γέννησιν; Τότε γὰρ δὴ Χριστὺς Ἰηασοῦς ὠνόμασται, Θεὸς Gv ὁ Λόγος, xoi σοφία, xal ζωὴ. xai φῶς, ὁ Υἱός. Πρόδηλον οὖν, ὅτι τῆς τοιᾶσδε χλήσεως ὁ χαιρὸς συνειστρέχουσαν ἔχει
appellatus est Jesus Christus. Perspicuum est igi- C τὴν γέννησιν, τὴν διά Y6 enu: τῆς ἁγίας Παρθένου.
tur, illam ex sancta Virgine nativitatem eodem tem- pore cum ejusmodi appellatione concurrisse. Cre- dendo autein in Christum Jesum, in illum unum et natura et vere Filium nos credere, dum hac fides per ipsum recurrit in Patrem, claruin fit ex eo quod ipse uuiverso terrarum orbi proclamat : « Qui cre- dit in ine, non in ime credit, sed in eum qui misit me 53; » et : « Qui videt me, videt eum qui misit me **; » et rursus : « Creditis in Deum, et in me credite (4) **. » Neque enim utique asserimus, du- plicem illun a nobis fidem exigere; sed potius docere, quisquis fidem in eum susceperit, illum iu ipsum Patrem eredere. Sed quia, ut illum facere par erat, nominum zequivocatione paulo post utetur, rommunia esse dicens et Christi nomen, et l'omini, atque. eliam Filii, eaque conveuire confirmabit Verbo illi ex Patre genito, etiam si solus conside- retur nondum assumpta carne, necnon etiam illi templo ex Virgine nato; et quia, ut puto, lis de rebus disputatio inquisitione magna indigel, ea ad presens opportune in tempus commodius rejecta,
"Ott πιστεύοντες [To. ὅτι δὲ πιστεύοντες] εἰς Xptotbv Ἰησοῦν, εἰς τὸν ἕνα xai φύσει καὶ ἀληθῶς Υἱὸν πιστεύοµεν, ἀναφοιτώσης τῆς πίστεως εἰς τὸν Πατέρα δι αὐτοῦ, σαφῶς [ Tc. σαφὲς] ἂν γένοιτο, διαχεχρα- γότος αὐτοῦ τῷ χόσμῳ mavel* « Ὁ πιστεύων εἰς ἐμὲ, οὗ πιστεύει εἰς ἐμὲ, ἀλλ' εἰς τὸν πἐμφαντά µε" » xai, εὉ θεωρῶν ἐμὲ, θεωρεῖ τὸν πἐμφαντά µε.) καὶ πάλιν, «Πιστεύετε εἰς τὸν θεὺν, xal εἰς ἐμὲ πιστεύετε.» Καὶ οὐ δή ποὺ φαμεν, ὡς δύο πίστεις πρὸς ἡμῶν aicet* διδάσχει δὲ μᾶλλον, ὡς el τις εἰσ- δέξαιτο τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν, αὑτῷ πεπίστευχε τῷ Πατρί. Ἐπειδὴ δὲ xatà τὸ εἰχὸς τῇ τῶν ὀνομάτων ὁμωνυμίᾳ χεχρῄήσεται, χοινὰ λέγων εἶναι τό τε Χρι- στὺς, καὶ τὸ Κύριος, xoi μὴν καὶ Ylb;, πρέπειν τε
D αὐτὰ διαθεδαιώσεται τῷ ἐκ Πατρὸς φύντι Λόγῳ, xàv
εἰ νοοῖτο μόνος, xal σαρχὺς οὕτω (D) μεταλαχὼν, καὶ μὴν τῷ £x Παρθένου φύντι vaip* δεῖται δὲ, οἶἷμαι, βασάνου πολλῆς ὁ ἐπὶ τούτοις λόγος’ εἰς χαιρὸν, ὡς ἔφην, αὑτῷ πρέποντα χρησίµως αὐτὸν εἰς τὸ παρὸν ἀναθέμενοι, &o' ἑτέραν ἴωμεν τῆς ἁγίας συνόδου qu. vhv, ἣν οὑτοσὶ παρατρέπων ἐπὶ τὸ αὐτῷ δοχοῦν, τὴν
ο) Μαιν, x, 90. 43 Joan. xij, 48. * Joan, xiv, 9. ** Ibid. 4.
ANT. AGELLII NOT K.
4) Hoc testimonium videtur Cyrillus alio ordine protulisse : Credite in me, εἰ in. Deum crede, vel, Creditis, quo modo citavit etiam lib. n.
(95) Malim legere, οὕπω υεταλαχών, ut dixit su- pra pag. 21, οὕπω σαρκὸς xai αἵματος χεχοινωνη- χώς, el infra 46, xat οὕπω σεσαρχωμµένος.
-
49 ADYVERSUS NESTORIUM LIB. I. | 50
τὴς ἀληθείας χαταθιάξεται δύναμιν. Φταὶ γὰρ, ὅτι A ad alteram sanct» illius $ynodi vocem.Lranseamus, .
Υεγράφασιν ot Dlazépez: [Πιστεύομεν εἰς ἕνα Κύριον 15902» Χριστὸν, τὸν Υἱὸν τὸν μονογενῆ, τὸν Ex τοῦ ΠἩατρὸς Υεννηθέντα, τὸν ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, τὸν χατελθόντα δι ἡμᾶς, xai σαρχωθέντα Ex Πνεύματος ἁγίου.] Ἐπιφέρει δὲ τούτοις, xal φησι περ) τῶν ἁγίων Πατέρων * [ Ὑποχατιόντες δὲ, ἑρμηνεύουσ: τὸν ἕναν- θρωπῄσαντα, τοῦτον λεγόµενον σαρχωθέντα, οὐ τρο- πὴν τῆς θείας φύσεως ὑπομεινάσης εἰς τὴν σάρκα, ἀλλὰ τὴν ἑνοίχησιν τὴν εἰς ἄνθρωπον.] Ev ἐξηγήσει δὲ πάλιν τῆς αὐτῆς ἔχεται διανοίας, καὶ δὴ χαὶ οὕτω φησιν.
[ Ἠχολούθησαν τῷ εὐαγγελιστῇ * xai γὰρ ὁ εὐαγ-
γελιστῆς, ἐλθὼν εἰς τὴν ἑνανθρώπησιν, ἔφυγε γέννη- σιν εἰπεῖν ἐπὶ του Θεοῦ Λόγου, καὶ τέθειχε σάρχω- σιν΄ ποῦ; ἄχουσον. « Καὶ ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο; » obx εἶπε, Διὰ σαρχὸς ἐγεννήθη. Ὅπου γὰρ μνημο- γεύουσιν οἱ ἁπόστολοι, f| ol εὐαγγελισταὶ τοῦ Υἱοῦ, τιθέασιν, ὅτι ἐγεννήθη Ex γυναιχός. Πρόσεχε τῷ λε- γομένῳ, παραχαλῶ ὅπου γὰρ λέγουσι τὸ ὄνομα τοῦ Υ]ου, καὶ ὅτι ἔτέχθη ἐκ γυναιχὸς, τιθέᾶσι τὸ, Ἐγεν- νήθη ᾿ ὅπου δὲ μνημονεύουσι τοῦ Λόγου, οὐδεὶς ab- τῶν ἑτόλμησεν εἰπεῖν, γέννησιν διὰ τῆς ἀνθρωπότη- τος. 'O γὰρ µαχάριας Ἰωάννης ὁ εὐαγγελιστῆς, ἐλθὼν εἰς τὸν Λόγον, xal εἰς τὴν ἑνανθρώπησιν αὐτοῦ, ἄχουσον οἷά φησιν. « Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο. »]
ΚΕΦΑΛ. H'.
quam iste ut ad suam sententiam pervertat, ipsi potentissima veritati suecurrit; Ait enim scripsisse Patres : [Credimus in unum Dominum Jesum Chri- stum, Filium unigenitum, ex Patre natum, con- substantialem Pairi : qui descendit propter nos, ct incárnatus est de Spiritu sancto.] Ad hzc infert ac dicit de sanctis illis Patribus : [Inferius vero hunc ipsum qui dicitur incarnatus, interpretantur esse hominem factum : non quod natura divina in car- nem sit mutata, sed quod in homine habitarit.] ln expositione rursus eidem inhzret sententiz, ac ita dicit :
[ NEsroR. Secuti sunt evangelistam : nam evan- gelisia ubi ad narrandam humanationem pervenit, dicere generationem in Deo Verbo vitavit, ac posuit incarnationem. Ubinam? audi : « Et Yerbum caro factum est ** ; » non dixit: Per carnem natus est : nam ubi apostoli vel evangelist:: mentionem Filii faciunt, ponunt natum esse ex muliere. Attende, quaeso, quod dicitur : 95 ubi commemorant nomen Filii, et editum esse ex muliere, ponunt verhum, Natus est ; sed ubi Verbi divini mentionem faciunt, nemo illorum ausus est dicere, genitum esse per humanitatem. Nam beatus Joannes evangelista ubi pervenit ad Verbum, et ejus humanationem, audi quid dicat : « Verbum caro factum est. »].
CAP, VIII.
Ψέρε 63 οὖν καραθέντες olg ἔφη xal τοῦ χαθ᾽ ἡμᾶς C Age jam, eum his quz dixit componendo nostri
Luu6G ou «bv ἀπόδοσιν, ἴδωμεν εἰ μή τι χεχαινοτό- µηται παρὰ τούτου xal περὶ αὐτὴν. « Πιστεύομεν εἰς ἕνα θεὸν Πατέρα παντοκράτορα, πάντων ὁρατῶν xai ἁἀοράτων ποιητήν ' xal εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν ριστὸν, τὸν Υἱὸν τοῦ θεοῦ, γεννηθέντα &x τοῦ Πα- τρὸς μονοχενῆ (6), τουτέστιν, ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ αὑ- του” θεὸν Ex θεοῦ, φῶς Ex φωτὸς, Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ Πατρὶ, δι o5 τὰ πάντα ἐγένετο, τά te ἓν τῷ οὐ- paw, xal τὰ ἐπὶ τῆς γῆς: τὸν δι ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώ- πους, xai διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν, χατελθόντα, xal σαρχωθέντα, xoi ἐνανθρωπήσαντα, παθόντα, xal ἀναστάντα τῇ τρἰτῃ ἡμέρχ : ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὗὐ- ρανούς * ἑρχόμενον χρῖναι ζῶντας xal νεχρούς. Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. » Ἴθι δη οὖν, ὦ γενναῖε, ποῦ τεθείχασιν, εἰπὲ, περὶ τοῦ Υἱοῦ, σαρχωθέντα ix Πνεύματος ἁγίου xoi Μαρίας τῆς Παρθένου; ἀλλὰ touto μὲν ἐχδείξειεν ἂν ἡχιστά ve, πλὴν ἐχεῖνο ἄθρει. Φασὶ γὰρ, αὐτὸν τὸν kx. Θεοῦ Λόγον, τὸν Μονογενῆ, τὸν ἐκ τῆς οὐσίας τοῦ Πατρὸς, τὸν δι΄ οὗ τὰ πάντα, τὸ qux τὸ ἀληθινὸν, σαρχωθῆναί τε xat ἑνανθρωπῇ- σαι, παθεῖν τε καὶ ἀναστῆναι: καὶ μὴν, ὅτι κατὰ χαιροὺς ἐπανήξει χριτής. Ἁλλ ἵνα καὶ ταῖς παρ᾽
5. Joan. 1, 14.
Symboli editionem, inquifamus, an etiam in ea quidpiam ab hoc homiue audacter sit. innovatum : « Credimus in unum Deum Patrem omnipotentem, omnium visibilium et invisibilium factorem : et in unum Dominum Jesum Cliristum Filium Dei, natum ex Patre unigenitum, hoc est, ex ejusdem substantia ; Deum de Deo, lumen de lumine, Deum verum de Deo vero, genitum, non factum, consubstantialem Patri, per quem omnia facta sunt, qui. in. eoelo et que in terra : qui propter nos homines et propter nostram salutem descendit, et incarnatus est, et homo factus est ; passus est, οἱ resurrexit tertia die, ascendit in celos, venturus est judicare vivos et mortuos. Et in Spiritum sanctum. » Age igitur, vic egregie, dic ubinam posuerint de Filio, incarnatum esse de Spiritu sancto et Maria Virgine ? Atqui id ostendere minime poterit : sed tamen illud considera. Fatentur enim ipsum Dei Verbum, illum Ünigeni- tum, illum ex substantia Patris, illum per quem omnia, illud lumen verom, iacarnatum esse, et fa- ctum hominem, et passum, et resurrexisse, quin- etiam suo tempore rediturum judicem. Jam vero ut ejus verbis certissimam normam appouendo videa-
ANT. AGELLII NOTE.
(6) Fortasse ordo invérsus est οἱ scribendum fuerat, Yi τοῦ θ1οῦ μονογενη, Υεννηθέτα ix του
Πατρήύς, Filium Dei unigenitum, cx Patre uatum.
δι S. CYNLLI ALEXANDRINI ARCHIEP. E9 mus quanta sit in illis imperitis, asserit aperte, A αὐτοῦ φωναῖς ἀχριδῆῃ «hv βάσανον ἑνιέντες, ἴδωμεν
ipsum Dei Verbum incarnatum esse et hominem.
factum illos dicere, et eorum veritati suffragium ferens, tanquam convenientia dicentes ornat. Num igitur, dic, quxso, cum incarnatum et hominem factum aiunt, aliud quidpiam significant, quam esse secundum carnem natum ? [ucarnationis enim hic modus, et quidem solus ei contingere potest, qui et extra carnem et secundum suam naturam subsistit. Neque euim carnem quispiam dixerit incarnatam, nec quisquam id fleri potest quod erat : sed si qua circa ipsum intelligatur facta dispensatoria mutatio in aliud quidpiam preter id quod erat, tum demum "ita diei. eonvenientissime posset. $6 Si igitur Uni- genitum esse incarnatum dícunt (hoc autem per
τί τὸ χρημα τῆς ἐνούσης αὐταῖς ἁμαθίας, διαθε- θαιοῦται δαφῶς, σαρχωθηναί τε xai ἐνανθρωπῆσαι τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον αὑταῖς [ἶσ. αὐτοὺς] εἰπεῖν, καὶ ταῖς εἰς ἀλήθειαν ψἠφοις, ὡς τὰ εἰχότα λέγοντας στεφανοῖ. Αρ' οὖν, εἰπέ pot, σαρχωθῆναί τε καὶ iv- ανθρωπΏσαι λέχοντες, ἕτερόν τι σηµαίνουσι παρὰ τὸ γεγεννῆσθαι χατὰ σάρχα; Σαρχώσεως γὰρ οὗτος ἂν Y$votto, xat µόνος ὁ τρόπος τῷ xat ἔξω σαρχὸς, καὶ χατὰ φύσιν ἰδίαν ὑφεστηχότι. OO γάρ που, τὴν σάρχα σεσαρκῶσθαι, φαίη τις ἂν, οὐδ ἂν γένοιτό τις ὃ fv ἀλλ' εἴπερ τις νοοῖτο περὶ αὐτὸν γενοµένη µετάστασις οἰχονομιχὴ ἐφ᾽ ἕτερόν «t, map' ὅπερ οὐχ ἣν (7), ἔχοι ἂν ὁ λόγος ἐφ᾽ ἑαυτῷ δὴ τότε πολὺ τὸ εἰχός. θὐχοῦν εἰ σεσαρχῶσθαί φασι τὸν Μονογενῆ, διὰ γεννήσεως
carnalem generationem, nisi fallor, nec alio modo B σαρχιχῆς δρῷτο ἂν |[ἶσ. 9' ἂν], οἶμαι, τουτὶ, xal οὐ
potest fieri), quomodo quisquam infitiari potest , illos aperte confessos esse, Deum illud Verbum se- cundum carnem esse natum? At enim non aperte generalio est nuncupata : sed tamen ipsius rei na- tura non aliam, ut modo dixi, viam incarnationis agnoscit; quamobrem etiamsi quid minus aperte dicatur in his certe rehus, non propterea illa via reliéta qux &ola naturz cognita est, ad aliam est nobis transeundum. Scriptum est enim in libro Ge- neseos : « Et Setlio natus est. fllius, et appellavit nomen ejus Enos **. » Num igitur quia Scriptura posuit hoc verbum, Natus est, ideo generationis modum non adrmittemus? at qui fleri potest ut id non sit stultissimum ? Ipsa namque rei natura pro- pemodum etiam invitos cogit ut illum partu editam mtielligere fateamur. Cur igitur incarnationem au- diens, non statim intellectum generationis admittit ? Omnino autem humanationis nomiíae commemora- to, eur nen illico intellexit rem ipsam humanationis non homini plane convenire, ne id ipsum quod erat fieri ac nasci videatur, sed Verbo ex Deo genito? Ubi autem homanatio vere fuisse creditur, ibi pror- sus est generatio, per quam liomo factus intelliga- tur. Sed mon isto modo iibi videtur intelligendum, cum ipsum Dei Verbum incarnatum esse et hominem factum dicitur : nam coutra dixisti, ut eum omnium bominum intelligentia pugnare nitereris, humana- tionem non hoc significare, quod divina natura in carnem sit mutata, sed quod inhabitarit in bomine. Λο quod ait diving naturz in carnem demutationem et impossibilem esse, et nullo modo illi convenire, id rectissime dictum fatemur. Laudandus est enim a nobis qued in hae parte recte loqui voluerit. Fa- teor enim manere illam ineoncussam, neque uile mode in aliud quidpiam demutari diversum ab eo quod esse creditur. Sed ejus verba longe ab eo quod
** Gen. iv, 26.
xa0' ἕτερον τρόπον, πῶς οὐχ ἔφασαν ἑναργῶς, ὅτι γεγέννηται χατὰ σάρχα θεὺς ὢν ὁ Λόγος; Αλλ' οὐχ ὠνόμασται, φησὶν, ἑναργῶς f) γέννησις ΄ ἀλλ' fy χε τοῦ πράγματος φύσις οὐχ ἑτέραν οἵδε, χαθάπερ ἤδη προεῖπων, τοῦ σεσαρχῶσθαι τὴν ὁδόν. Ὥστε, χἂν ei μή τι λἐγοιτο σαφῶς ἕν Ye τοῖς τοιούτοις πράγµασιν, οὐ παρὰ τοῦτο τὴν µόνην τῇ φύσει διεγνωσμένην ὁδὸν ἀπολελοιπότες, ἐφ᾽ ἑτέραν Ἠξομεν. Γέγραπται γὰρ ἓν τῷ τῆς Γενέσεως βιθλίῳ: «Καὶ τῷ E50 ἐγένετο vl, καὶ ἑπωνόμασε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἑνώς. » Ap' οὖν, ἐπειδήπερ ἡ Γραφῃ τέθειχε τὸ, Ἐγένετο, τὸν τῆς γεννήσεως τρόπον οὗ παραδεξόµεθα ; εἶτα πῶς τοῦτο οὐκ ἁμαθές; Αὐτὴ γὰρ ἡμᾶς fj τοῦ πράγµατος φύσις povovouy xai οὐχ ἑχόντας ἐχθιάσεται πρὸς ὁμολο- γίαν τὴν τοῦ τετέχθαι νοεῖν αὐτόν. Πῶς οὖν ἀχούων τὴν σἀάρχωσιν, οὗ τὰς παρὰ τῆς γεννήσεως ἑννοίας εἰσδέχεται παραχρῆμα; Ὠνομασμένης δὲ ὅλως ἕναν- θρωπήσεως, πῶς οὐ συνῆχεν εὐθὺς, ὡς t6 τῆς bvav- θρωπῄσεως χρῆμα πρέποι ἂν οὐχ ἀνθρώπῳ μᾶλλον, ἵνα μὴ αὐτότι φαίνοιτο γεγονὸς ὃ ἦν, ἀλλά τῷ Ex θεοῦ. φύντι Λόγῳ; OU δ᾽ ἂν ἡ ἑνανθρώπησις ἀληθῶς γενέ- σθαι πιστεύηται, ἐχεῖ που πάντως ἡ Υέννησις, δι) Ut. ἂν ὀρῷτο γενόμενος ἄνθρωπος. Ἁλλ οὐχ αὐτό σοι δοχεῖ χατὰ τοῦτον χρῆναι νοεῖσθαι τὸν τρόπον τὸ σαρχωθῆναί τε xal ἐνανθρωπῆσαι λέγεσθαι τὸν τοῦ Θεοῦ Aóyov ἔφης γὰρ πάλιν, ταῖς ἁπάντων ἐγνοίαις ἀνταίρειν ἐπιχειρῶν, σηµαἰνειν τὴν ἑνανθρώπησιν, οὐ τὴν εἰς σάρχα μεταθολὴν τῆς θείας φύσεως. ἀλλὰ τὴν ἑνοίχησιν τὴν εἰς ἄνθρωπον. Την μὲν οὖν τῆς θείας φύσεως εἰς σάρχα παρατροπὴν ἀνέφιχτόν τε εἶναι φησὶ, καὶ χατ οὐδένα τρόπον αὑτῃ συµόαίνου- σαν ' xal µάλα ὀρθῶς ' ἐπαινέσομεν γὰρ iv τούτοις ἀριςιοεπεῖν ἠρημένον. Φημὶ γὰρ ἀκράδαντον ὑπάρ- χειν αὐτὴν, καὶ ὡς οὐχ ἂν μεταθεῖτο πρὸς ἕτερόν τι παρ᾽ ὅπερ εἶναι πεπίατευται ' διηµάρτηχε δὲ ὅτι τοῦ πρέποντός τε xal ἀληθοῦς ὁ λόγος αὐτῷ, τὴν ivav-
ANT. AGELLII ΝΟΤΑ..
(7) Legendum videtur aut sine παρ’, aut sine-
oux, Ul sententia constet. Sic autem loqui solet auctof, ut paulo post, οὐκ àv μεταθεῖτο πρὸς 2106»
τι παρ) ὅπερ εἶναι πεπἰστευται. Et. infra, τροπὴν ὑπομείνας τὴν εἰς ὅπερ οὐχ ἣν,
--
55
ADVERSUS NESTORIUM LIB. Ι.
54
θρώπησιν εἶναι διαθεδαιουμένῳ τὴν el; ἄνθρωπον A deceat, et ab ipsa veritate aberrasse, in eo quod
ἐνοίκησιν, καταδεῖξαι πειράσοµαι. El μὲν γὰρ Eg ἑνός τε xai µόνου τοῦ Ἐμμανουὴλ ἀληθὲς εἶναι τὸ χρῆμά qnot, διδασχέτω τὴν alt(av* μαθεῖν γὰρ οὐχ ἔχω- χουν ὁριστὴν αὑτὸν, xal νοµοθέτην, ὧν ἂν βούλοιτο λέγειν ἀχατασχέπτως, ἁἀνάσχοιτο ἂν οὐδείς. Ἁλλ' οὐχ ἐφ᾽ ἑνὸς μὲν ἴσως ἡ τῶν ὁρισθέντων διήχει δύναμις οὗ διαθεθλῄσεται μὲν, xàv εἰ χατὰ πάντων εἴη τυχόν. Οὐχοῦν οὐχ ἅπαξ, ἀλλὰ πλειστάχις, ἐνηνθρωπηχότα Θεὺν εὑρήσομεν ΄ χαὶ οὗ τί που µόνον τὸν Ex θεοῦ Πατρὸς Aóvov, προσθείην δ' ἂν ἔγωγε xai αὐτὸν τὸν Πατέρα, xal προσέτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἔφη μὲν Υὰρ, δι’ ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν, περὶ τῶν ἐν πίστει δεδικαιωµένων, ὅτι « Ἐνοικήσω ἓν αὐτοῖς, xal ἐμ- περιπατήσω, xat ἔσομαι αὐτῶν θεὸς, xaX αὐτοὶ ἔσον- tal µου λαός. » Ἔφη δὲ χαὶ αὐτὸς ὁ Χριστός, εΚαὶ ἐάν τίς µου ἀχούσῃ, ἑλευσόμεθα ἐγὼ χαὶ ὁ Πατὴρ μου, xa μονὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιησόµεθα, xal ἓν αὑτῷ καταλύσομεν.» Γέγραφε δέ που καὶ ὁ σοφώτατος Παῦ- los: c Ko: Moor μὲν πιστὸς Ev ὅλῳ τῷ o!xt) αὐτοῦ, ὡς θεράπων, cl; μαρτύριον τῶν λαληθησομένων - Χριστὸς 6b ὡς YU, ἐπὶ τὸν οἶχον αὐτοῦ , οὗ οἶκός ἔσμεν ἡμεῖς. » Καὶ μὲν xaX περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύμα- τος” «Οὐκ οἴδατε ὅτι ναὺς θεοῦ ἐστε, χαὶ τὸ Πνεῦ- μα τοῦ θεοῦ οἰχεῖ ἐν ὑμῖν; » Οὐκοῦν εἰ τὸ ἑνοιχῆσαί τισι λέγεσθαι xal τὸν τῶν ὅλων Θεὸν, τοῦτό ἐστιν, Ἡ ἐνανθρώπησις, Έχουν ἡ σάρχωσις, λεγέσθω xai ἐφ᾽ ἑχάστου τῶν τῆς θείας φύσεως γεγονότων xot- νωνῶν, χα} μὴν xai ἔνοιχον ἑσχηχότων αὐτὸ», ὅτι τε
xai ἐνηνθρώπησε, χαὶ πρός τε τούτῳ τὸ, ἐσαρκώθη. C
o ól Τεγονότης, xal παραδεχθέντος ὡς ἀληθοῦς,
πλειστάχις xiv λἐγοιτο Υεγενῆσθαι σὰρξ ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος: ἑνοικεῖ δὲ xal εἰς δεῦρο πολλοῖς τῶν σεδοµένων αὐτόν. ᾽Αλλὰ val, φησὶ, γέγραπται περὶ τοῦ Θεοῦ Λόγου, ὅτι « Ἑσκήνωσεν ἐν ἡμῖν.» Ἔφη δὲ καὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος περὶ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ, ὅτι « Ἐν αὐτῷ χατῴκηαε πᾶν τὸ τλῆρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς.ν Ἑσκήνωσε μὲν Ev ἡμῖν ὁμολογουμένως - γέγραπται γὰρ ὡδί. γαὶ μὴν καὶ ὅτι κατῴχηχεν, οὐχ ἀντιτάξομαι λἐγοντί σοι" βούλημαι δὲ μᾶλλον τὰς τῶν θεηγόρων (9) βασανίζειν φωνάς. Ὁ μὲν γὰρ µακάριος εὐαγγελιστῆς προει- ρηχὼς, ὅτι καὶ «'O Λόγος σὰρξ ἐγένετο, » προσεπ- fveyxe χρειωδῶς xa τὸ, « Ἐσχήνωσεν ἐν ἡμῖν, » ἕνα δ.᾽ ἀμφοῖν ἁδιαλώδητον ἐν ἡμῖν ἐνεργάσηται τοῦ κατὰ Χριστὸν μυστηρίου τὴν γνῶσιν. "Ot μὲν γὰρ Ἠνώθη σαρχὶ χαθ) ὑπόστασιν ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λό- Tos, δ.αµεμένηκεν [ ἴσ. διαμεμήνυχεν ] ἑναργῶς διά Ye τοῦ σάρχα λέγειν γενέσθαι αὐτόν" ὅτι δὲ αὰρξ Ὑσγονῶς, οὐκ εἰς τὴν τῆς σαρχὸς μεταχεχώρηγε φύ-
? Levit. xxvi, 12; M Cor. vi, 46. ** Joan. xiv, 93.
14. ** Coloss. i, 9.
humanationem idem esse atque in homine inhabi- lationem affirmat, conabor ostendere. Nam si in uno et solo Emmanuele id verum esse asserit, ejus rci causam doceat ; neque enim illam intelligere queo : alioqui certe hunc definitorem ac legumlatorem eorum quz temere dicere libuerit, nemo ferat. Set non ad unum definitionis hujus vis pertingit, 9*7 neque ulla erit invidia, etiamsi omnibus insit ; ergo non semel, sed szpius Deum factum hominem inve- niemus, nequ* solum illud ex Deo Patre Verbum, sed a&jiciam ego certe etiam ipsum Patrem, ac preterea Spiritum sanctum. Dixit enim per quem- dam e sanctis prophetis, de hominibus per fldem ju- stificatis : « Inbabitabo in ipsis, et inambulabo, et ero ipsorum Deus, et ipsí erunt mihi populus *". » Dixit etiam ipse Cliristus : « EL si quis me audierit, veniemus ego et Pater meus, et mansionem apud eum faciemus, et in ipso diversabimur (8) **. » Scripsit etiam beatus Paulus : « Et Moses quidem fidelis in tota domo ejus ut famulus, in testimonium eorum qus dicenda erant : Cliristus vero ut Filius Super domum ejus, cujus domus sumus nos **. κ. Quinetiam de sancto Spiritu : « Nescitis quia tem- plum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis "*? » Ergo si idipsum quod inhabitare in aliquibus ille omnium Dominus dicitur, hoc illa est lhumanatio vel incarnatio, dici liceat etiam in unoquoque divinz: nature participe, atque etiam inhabitantem in se illum habente, et hominem factum esse, et insupet incarnatum. Quod si factum est, et si ut. verum admittitur, jain illud ex Deo Verbum 8:pe carnem factum dici nibil prohibel : inhabitat autem etiam adhuc in multis eum colentibus. At enim, inquil, scriptum est de Deo Verbo : « Habitavit in uobis *!.» Dixit etiam beatus Paulus de omnium Salvatore Christo : « [n eo habitavit omnis plenitudo divi- nitatis corporaliter "*, » Fateor illum habitasse in nobis (sic namque scriptum est), nec in illo in- habitasse , tibi dicenti repugnabo : sed velim potius has theologorum voces examinare. Nam beatus evangelista cum prius dixisset, « Verbum caro factum est, » subjunxit opportune, « Et labi- lavit in nobis; » ut per utrumque integram Christi
D mysterii cognitionem nobis traderet, Nam unitum
esse carni secundum hyposiasim illud ex Deo Patre Verbum indicavit aperte cum dixit, ipsum esse car» nem factum : jam vero carnem factum non in caruis transisse naturam, neque mutationem in id quod non erat subiisse, sed cum eo quod secundum nos facium ?! Joan. r,
*! Hebr. 11, 5, 0. "* E Cor. 111, 16.
ANT. AGELLIJ NOTE.
(8) Posteriora verba et in ipso di versabimur, neque latini codd. Novi Testamenti, neque Greci ha- bent ; et idem significant cum przcedentibus wrbis : idem est enim diversari in aliquo, οἱ iu
eo mansionem facere. llabebant t5;men omnes codd. Cyrilli.
(9) Sic appellare solet sacrorum scriptorum au- ctorcs, ut apostolos et evangelistas.
δι S. CYRILLI ALEXANDRINI ΑΒΟΗΙΕΡ. t9 mus quanta sit in illis imperitia, asserit aperte, A αὐτοῦ φωναῖς ἀχριθῆ τὴν βάσανον ἑνιέντες, ἴδωμεν
ipsum Dei Verbum incarnatum esse et. hominem.
factum illos dicere, et eorum veritati suffragium ferens, tanquam convenientia dicentes ornat. Num igitur, dic, quxso, cum incarnatum et hominem factum aiunt, aliud quidpiam significant, quam esse secundum carnem natum ? Incarnationis enim bic modus, et quidem solus ei contingere potest, qui et extra carnem et secundum suam naturam subsistit. Neque enim carnem quispiam dixerit incarnatam, nec quisquam id fleri potest quod erat : sed si qua circa ipsum intelligatur facta dispensatoria mutatio in aliud quidpiam prater id quod erat, tum demum "ita dici. eonvenientissime posset, 96 Si igitur Uni- genitum esse incarnatum dícunt (hoc autem per
τί τὸ χρημα τῆς ἐνούσης αὐταῖς ἁμαθίας, διαθε- θαιοῦται δαφῶς, σαρχωθηναἰί τε xal ἐνανθρωπῆσαι τὸν ἐκ Θεοῦ Λόγον αὐταῖς [ῖσ. αὐτοὺς] εἰπεῖν, καὶ ταῖς εἰς ἀλήθειαν φψῄφοις, ὡς τὰ εἰκότα λέγοντας στεφανοῖ. Αρ’ οὖν, εἰπέ µοι, σαρχκωθῆναί τε καὶ ἐν- ανθρωπᾶΏσαι λέχοντες, ἕτερόν τι σηµαίνουσι παρὰ τὸ γεγεννῆσθαι χατὰ σάρχα; Σαρχώσεως γὰρ οὗτος ἂν Ὑένοιτο, xal µόνος ὁ τρόπος τῷ xai ἔξω σαρχὸς, καὶ χατὰ φύσιν ἰδίαν ὑφεστηχότι. OD γάρ που, τὴν σάρχα σεσαρκῶσθαι, φαίη τις ἂν, οὐδ' ἂν γένοιτό τις 0 fv ἁλλ᾽ εἴπερ τις νοοῖτο περὶ αὐτὸν γενοµένη µετάστασις οἰκονομικὴ ἐφ᾽ ἕτερόν «t, παρ ὅπερ οὐκ ἣν (7), ἔχοι ἂν ὁ λόγος ἐφ᾽ ἑαυτῷ δὴ τότε πολὺ τὸ εἰχός. θὐχοῦν εἰ σεσαρχῶσθαί φασι τὸν Μονογενῆ, διὰ γεννήσεως
carnalem generationem, nisi fallor, nec alio modo B σαρχικῆς δρῷτο ἂν |ἶσ. δ' àv], οἶμαι, τουτὶ, xal οὐ
potest fieri), quomodo quisquam infitiari potest , illos aperte confessos esse, Deum illud Verbum se- cundum carnem esse natum? At enim non aperte generatio est nuncupata : sed tamen ipsius rei na- tura non aliam, ut modo dixi, viam incarnationis agnoscit; quamobrem etiamsi quid minus aperte dicatur in his certe rehus, non propterea illa via relieta qux sola naturx cognita est, ad aliam est nobis transeundum. Scriptum est enim in libro Ge- neseos : « Et Setho natus est filius, et appellavit nomen ejus Enos **. » Num igitur quia Scriptura posuit hoc verbum, Natus est, ideo generationis modum non adinittemus? at qui fleri potest ut id non sit stultissimum ? Ipsa namque rei natura pro- pemodum etiam invitos cogit ut illum partu editam mtelligere fateamur. Cur igitur incarnationem au- diens, non statim intellectum generationis admittit ? Omnino autem humanationis nomiíae commemora- to, eur nen illico intellexit rem ipsam humanationis non homini plane convenire, ne id ipsum quod erat fieri ac nasci videatur, sed Yerbo ex Deo genito? Ubi autem homanatio vere fuisse creditur, ibi pror- sus est generatio, per quam homo factus intelliga- tur. Sed mon isto modo iibi videtur intelligendum, eum ipsum Dei Verbum incarnatum esse et hominem factum dicitur : nam coutra dixisti, ut eum omnium bominum intelligentia pugnare nitereris, humana- tionem non hoc significare, quod divina natura in carnem sit mulata, sed quod inhabitarit in homine. Λο quod ait diving natarz in carnem demutationem et impossibilem esse, et nullo modo illi convenire, id rectissime dictum fatemur. Laudandus est enim a nobis qued in hae parte recte loqui voluerit. Fa- leor enim manere illam ineoncussam, neque uile mode. in aliud quidpiam demulari diversum ab eo quod esse creditur. Sed ejus verba longe ab eo quod
** Gen. iv, 96.
καθ) ἕτερον τρόπον, πῶς οὐχ ἔφασαν ἐναργῶς, ὅτι γεγέννηται χατὰ σάρχα θεὺς ὢν ὁ Λόγος; Ἁλλ οὐχ ὠνόμασται, qnolv, ἑναργῶς ἡ Υέννησις ' ἀλλ᾽ ἡ γε τοῦ πράγματος φύσις οὐχ ἑτέραν οἵδε, χαθάπερ ἤδη προεῖπον, τοῦ σεσαρχῶσθαι τὴν ὁδόν. Ὥστε, χκἂν εἰ µή τι λέγοιτο σαφῶς Év γε τοῖς τοιούτοις πράγµασαιν, οὐ παρὰ τοῦτο τὴν µόνην τῇ φύσει διεγνωσμένην ὁδὸν ἀπολελοιπότες, ἐφ᾽ ἑτέραν Ίξομεν. Γέγραπται γὰρ iv τῷ τῆς Γενέσεως βιθλίῳ" «Καὶ τῷ ERO ἐγένετο υἱὸς, καὶ ἐπωνόμασε τὸ ὄνομα αὐτοῦ Ἑνώς. » Ap' οὖν, ἐπειδήπερ ἡ Γραφῇ τέθειχε τὸ, Ἐγένετο, τὸν τῆς γεννήσεως τρόπον οὗ παραδεξόµεθα ; εἶτα πῶς τοῦτο οὐκ ἀμαθές; Αὐτὴ γὰρ ἡμᾶς fj τοῦ πράγµατος φύσις μὀνονουχὶ xal οὐχ ἑχόντας ἐκθιάσεται πρὸς ὅμολο- γίαν τὴν τοῦ τετέχθαι νοεῖν αὐτόν. Πῶς οὖν ἁκούων τὴν σάρχωσιν, οὐ τὰς παρὰ τῆς γεννήσεως ἑννοίας εἰσδέχεται παραχρῆμα; ἩΏνομασμένης δὲ ὅλως ἕναν- θρωπήσεως, πῶς οὐ συνῆχεν εὐθὺς, ὡς to τῆς bvav- θρωπῄσεως χρῆμα πρέποι ἂν οὐχ ἀνθρώπῳ μᾶλλον, ἵνα μὴ αὐτότι φαίνοιτο γεγονὸς ὃ ἣν, ἀλλά τῷ ἐχ θεοῦ. φύντι Λόγῳ; Οὗ δ᾽ ἂν ἡ ἑνανθρώπησις ἀληθῶς γενέ- σθαι πιστεύηται, bxel που πάντως f) Υέννησις, δι fic ἂν ὁρῷτο γενόμενος ἄνθρωπος. Αλλ’ οὐχ αὐτό σοι δοχεῖ χατὰ τοῦτον χρῆναι νοεῖσθαι τὸν τρόπον τὸ σαρχωθῆναί τε xal ἑνανθρωπῆσαι λέγεσθαι τὸν τοῦ Θεοῦ Aóyov * ἔφης γὰρ πάλιν, ταῖς ἁπάντων ἑγνοίαις ἀνταίρειν ἐπιχειρῶν, σηµαίνειν τὴν ἑνανθρώπησιν, οὐ τὴν εἰς σάρχα μεταθολὴν τῆς θείας φύσεως, ἀλλὰ τὴν ἑνοίχησιν τὴν αἰς ἄνθρωπον. Τὴν μὲν οὖν τῆς θείας φύσεως εἰς αάρχα παρατροπὴν ἀνέφιχτόν τε εἶναι φησὶ, καὶ χατ οὐδένα τρόπον αὐτῇ συµθδαἰνου- σαν ' xal µάλα ὀρθῶς ' ἐπαινέσομεν γὰρ iv τούτοις ἀριστοεπεῖν ἠρημένον. Φημὶ γὰρ ἀκράδαντον ὑπάρ- χειν αὐτὴν, καὶ ὡς οὐχ ἂν μεταθεῖτο πρὸς ἕτερόν τι παρ᾽ ὅπερ εἶναι πεπίατευται΄ διηµάρτηχε δὲ ὅτι τοῦ πρέἐποντός τε xai ἀληθοῦς ὁ λόγος αὐτῷ, th» ivav-
ANT. AGELLII NOTE.
(7) Legendum videtur aut sine xap', aut sine.
oux, Ul sententia constet. Sic autem loqui solet auctor, ut paulo post, οὐκ ἂν μεταθεῖτο πρὸς ἑτερόν
τι παρ) ὅπερ εἶναι πεπἰστευται. Et. infra, τροπὴ» ὑπομείνας τὴν εἰς ὅπερ οὐχ qv.
55 ADVERSUS NESTORIUM LIB. I. 5^ θρώπησιν εἶναι δ.αθεδαιουμένῳ τὴν εἰς ἄνθρωπον A deceat, et ab ipsa veritate aberrasse, in eo quod
ἑνοίχησιν, χαταδεῖξαι πειράσοµαι. Eb μὲν γὰρ ἐφ᾽ ἑνός τε xai µόνου τοῦ Ἐμμανουὴλ ἀληθὲς εἶναι τὸ χρΏμά eno, διδασχέτω τὴν αἰτίαν ' μαθεῖν γὰρ οὐκ Eyo* ἤνουν ὁριστὴν αὐτὸν, xaX νοµοθέτην, ὧν ἂν βούλοιτο λέγειν ἀχατασχέπτως, ἀνάσχοιτο ἂν οὐδείς. Ἁλλ' οὐκ ἐφ᾽ ἓνὸς μὲν ἴσως ἡ τῶν ὁρισθέντων διἠχει δύναµις; οὗ διαθεθλῄσεται μὲν, χὰἂν εἰ χατὰ πάντων εἴη τυχόν. Οὐχοῦν οὐχ ἅπαξ, ἀλλὰ πλειστάχις, ἑνηνθρωπηχότα Θεὸν εὑρήσομεν ' χαὶ ob τί που µόνον τὸν ix Θεοῦ Πατρὸς Aóvov, προσθείην δ᾽ ἂν ἔγωγε xat αὐτὸν τὸν Πατέρα, xai προσέτι τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἔφη μὲν Υὰρ, δι ἑνὸς τῶν ἁγίων προφητῶν, περὶ τῶν Ev πίστει δεδικαιωµένων, ὅτι « Ἐνοιχήσω ἓν αὐτοῖς, xal ἓμ- περιπατῄσω, χαὶ ἔσομαι αὐτῶν θεὸς, χαὶ αὐτοὶ ἔσον-
ταί µου λαός. » Ἔφη δὲ xaX αὐτὸς ὁ Χριστός: «Καὶ D
àáv τίς µου ἀχούστ, ἑλευσόμεθα ἐγὼ χαὶ ὁ Πατήρ pou, xaX μονὴν παρ᾽ αὐτῷ ποιησόµεθα, xal ἓν αὐτῷ χαταλύσομεν.» Γέγραφε δέ που xal ὁ σορώτατος Παῦ- λος” «Καὶ Μωσῆς μὲν πιστὸς ἓν ὅλῳ τῷ οἴχῳ αὐτοῦ, ὡς θεράπων, cl; μαρτύριον τῶν λαληθησομένων : Χριστὸς δὲ ὡς YU, ἐπὶ τὸν οἶχον αὐτοῦ, οὗ οἶχός ἔσμεν ἡμεῖς. » Καὶ μὲν xaX περὶ τοῦ ἁγίου Πνεύμα- τος” «Οὺκ οἴδατε ὅτι ναὺς θεοῦ ἔστε, xaX «5 Πνεῦ- μα τοῦ θεοῦ οἰχεῖ ἐν ὑμῖν; » θὐὑκοῦν εἰ τὸ ἑνοικῆσαί τισι λέγεσθαι xal τὸν τῶν ὅλων θεὸν, τοῦτό ἐστιν, 5j ἐνανθρώπησις, Έγουν dj σάρχωσις, λεγέσθω xal ἐφ᾽ ἑχάστου τῶν τῆς θείας φύσεως γεγονότων xot- νωνῶν, καὶ μὴν xal ἔνοιχον ἐσχηχότων αὐτὸν, ὅτι τε
xaX ἐνηνθρώπησε, καὶ πρός τε τούτῳ τὸ, ἑσαρκώθη. C
οὗ 6h Υεγονότος, xal παραδεχθέντος ὡς ἀληθοῦς, πλειστάχις χἂν λέγοιτο γεγενῆσθαι σὰρξ ὁ ἐκ Θεοῦ Πατρὸς Λόγος: &votxel δὲ καὶ εἰς δεῦρο πολλοῖς τῶν σεδοµένων αὐτόν. ᾽Αλλὰ vat, φησὶ, γέγραπται περὶ τοῦ Θεοῦ Λόγου, ὅτι « Ἐσχήνωσεν ἐν ἡμῖν.» Ἔφη δὲ χαὶ ὁ θεσπέσιος Παῦλος περὶ τοῦ πάντων ἡμῶν Σωτῆρος Χριστοῦ, ὅτι « Ἑν αὐτῷ χατῴχησαε πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς. » Ἑσχήνωσε μὲν ἐν ἡμῖν ὀμρλοχουμένως: Τέγραπται γὰρ ὡδί. yol μὴν καὶ ὅτι χατῴχηχεν, οὐχ ἀντιτάξζομαι λέγοντί σο:” Ῥούλομαι δὲ μᾶλλον τὰς τῶν θεηγόρων (9) βασανἰζειν quvá;. Ὁ μὲν γὰρ µαχάριος εὐαγγελιστῆς προει- ρηχὼς, ὅτι xai «'O Λόγος σὰρξ ἐγένετο, » προσεπ- fveyxe χρειωδῶς xai τὸ, « Ἐσχήνωσεν ἐν ἡμῖν, » ἵνα δι᾽ ἀμφοῖν ἁδιαλώθητον ἐν ἡμῖν ἐνεργάσηται τοῦ χατὰ Ἀριστὸν μυστηρίου τὴν γνῶσιν. "Ore μὲν γὰρ twn σαρχὶ χαθ᾽ ὑπόστασιν ὁ £x Θεοῦ Πατρὸς Λό- τος, δαμεμένηχεν [ Tc. διαμεμήνυκεν ] ἑναργῶς διά (t τοὺ cápxa λέγειν γενέσθαι αὐτόν * ὅτι δὲ σὰρξ Ὑστονὸς, οὐκ εἰς τὴν τῆς σαρχὺς μεταχεχώρηγε φύ-
*' Levit. xxvi, 12; ll Cor. vi, 46. ** Joan. xiv, 20.
l4, Τα Coloss. i, 9.
humanationem idem esse atque in homine inhabi- lationem affirmat, conabor ostendere. Nam si in uno et solo Emmanuele id verum esse asserit, ejus rei causam doceat ; neque enim illam intelligere queo : alioqui certe hunc definitorem ac legumlatorem eorum qux temere dicere libuerit, nemo ferat. Sed non ad unum definitionis hujus vis pertingit, 97 neque ulla erit invidia, etiamsi omnibus insit ; ergo non semel, sed s:pius Deum factum hominem inve- niemus, neque solum illud ex Deo Patre Verbum, sed adjiciam ego cerle etiam ipsum Patrem, ac preterea Spiritum. sanctuni. Dixit enim per quem- dam e sanctis prophetis, de hominibus per fldem ju- stificatis : « Inbabitabo in ipsis, et inambulabo, et ero ipsorum Deus, et ipsi. erunt mihi populos *'. » Dixit etiam ipse Christus : « Et si quis me audierit, veniemus ego et Pater meus, el mansionem apud eum faciemus, ct ín ipso diversabimur (8) **. » Scripsit etiam beatus Paulus : « Et Moses quidem fidelis in tota domo ejus ut famulus, in testimonium eorum qus dicenda erant : Christus vero ut Filius super domum ejus, cujus domus sumus nos **. » Quinetiam de sancto Spiritu : « Nescitis quia tem- plum Dei estis, et Spiritus Dei liabitat in vobis "*? » Ergo si idipsum quod inhabitare in aliquibus ille omnium Dominus dicitur, hoc illa est humanatio vel incarnatio, dici liceat etiam in unoquoque divini nature participe, atque etiam inhabitantem jn sc illum labente, et hominem factum esse, et insuper incarnatum. Quod si factum est, οἱ si ut. verum admittitur, jam illud ex Deo Verbum spe carnem factuin dici nihil prohibel : inhabitat autem etian adhuc in multis eum colentibus. At euim, inquil, scriptum est de Deo Verbo : « Habitavit in nobis '!.» Dixit etiam beatus Paulus de omnium Salvatore Cüristo : « [n eo habitavit omnis pleuitudo divi- nitatis corporaliter ?*. » Fateor illum habitasse in nobis (sic namque scriptum est), nec in illo in- habitasse , tibi diceuti repugnabo : sed velim potius has theologorum voces examinare. Nam beatus evangelista cum prius dixisset, « Verbum caro factum est, » subjunxit opportune, « Et habi- tavit in nobis; » ut per utrumque integram Christi
D mysterii cognitionem nobis traderet, Nam unitum
esse carni secundum hyposissim illud ex Deo Patre Verbam indicavit aperte eum dixit, ipsum esse car- nem factum : jaro vere carnem factum non in carnis transisse naturam, neque mutationem in id quod non erat subiisse, sed cum eo quod secundum nos factum
* Hebr. 1:1, 5, 6. "* D Cor. 11, 16. ?! Joan. 1,
ANT. AGELLIJ NOTE.
(8) Posteriora verba et in ipso di versabimur, neque Latini codd. Novi Testamenti, neque Greci ha- bent ; et idem significant cum precedentibus verbis : idem est euim diversari in aliquo, οἱ in
eo monsionem facere. llabebant {πιό omnes codd, Cyrilli.
(9) Sic appellare solet saerorum scriptorum au- ctores, ut apostolos et evangelistas.
55 S. CYRILLI ALEXANDIMNI ARCHIEP. 86 est mansisse quod erat, id rursus perspicuum facit, A ctv, τροπὴν ὑπομείνας τὴν εἰς ὅπερ οὐκ fv, ἀλλά
illa verba : « Habitavit in nobis, » prioribus illis adjiciens. Habitasse autem dicit beatus Paulus 98 in Christo omnem plenitudinem divinitatis corpora- liter, ne quispiam simplicem vel habitudinariam habitationem suspicetur, sed veram, ut modo dixi, et secundum hypostasim. Neque enim vir ille Spiritu Dei plenus ignorabat incorporeum esse Dei Verbum el impalpabile. Verum quia necesse erat ut mysterii explicatio nulla ratione manca videretur, sed adeo accurate ac distincte ad rectam regulam veritatem- que traderetur, ut omne miraculum superaret, vim infert consequentiz rerum, et prope dixerim, quod incorpoream illam summamque naturam decet, con- temnit : adjecit enim verbum, corporaliter, cum aliter dicere non haberel, quam nostra intelligentia el lingua consequi posset. Ne igitur cum iste sim- plicem nobis inhabitationem commemorat, putes Aliquid eum dicere quod non admodum sit damnan- dum. Nam ut evertat, ut ipse putat, idque nimiruin audacter, generationem Filii secundum carnem, ra- tiocinationem componit anilem ac stultam, et nullum ex veritate fulcrum habentem. Rursum namque sic scribit, cum adversus Arianos disputationem insti- Luisset.
[ NesTon. Tamen divinitate certe quie major est, ipsum Dei Verbum recentius esse nugantur ; at vero lii beata Maria ipsum posteriorem etlficiunt, el ma- vrem temporalem ipsi Deitati opifici temporum prz- ponunt : imo vero ipsam Christi parentem ne esse quidem Christi matrem sinunt : nam si non homi- nis natura, sed Deus Verbum fuit, ut illi dicunt, quem illa peperit, pariens editi partus nullo modo mater est 5 qui euim sit mater illius qui ab ejus natura sit extraneus? Quod si mater apud cos ap- pellatur, humanitas est partu edita, non divinitas : nam cuique matri proprium est consubstantiale pare- re. Aut igitur non erit mater qux: consubstantialem sibi ininime peperit : aut si mater ab ipsis vocatur, sibi in substantia similem genuit. ]
CAP. IX.
Perquam abditum sane sententiarum pondus, ae vehemens et inevitabilis hominis qui nobis ita con- scripsit, syllogismorum vis cernitur, Undenam, quaeso, ejusmodi fabellas collectas habens in me- dium prodis? aut quisnam prorsus in eam senten- tiarum stultitiam est lapsus, ut putet ac dicat Uni- geniti deitatem non ex Patre aute szcula subsisteu- tiam habere, sed ut esse inciperet, a carne et san- guine initium accepisse? Quis adeo stupidus est el imperitus, et sacrarum Litterarum plane rudis? Quis non. meminit 99 Isai: de ipso clamantis : ε Generationem ejus quis enarrabit **? » Joannis eliam aperte scribentis : « In principio erat Ver- bum, et Verhem erat apud Deum, et Deus crat Verbum : omnia per ipsum facia sunt, et sine ipso factum est nihil "**? » Quod si omnia per ipsum, qui
7! [sa, L1, 8... 7* Joan. 1, 1-5.
μετὰ τοῦ γενέσθαι xa0' ἡμᾶς, µεμένηχεν ὅπερ fiv, διατρανοῖ πάλιν τὸ, « Ἐσχήνωσεν ἓν ἡμῖν, » τῷ πρώτῳ προστεθειχώς. Κατοιχῆσαι 06 φησιν ὁ θεσπέ- σιος Παῦλος ἓν τῷ Χριστῷ πᾶν τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος σωματικῶς ἵνα μὴ ἁπλην, ἤγουν σχετικὴ» τὴν κατοίκησιν ὑποτοπήσειέ τις, ἀλλ᾽ ὥσπερ ἔφην ἁρτίως, ἀληθινὴν τε καὶ καθ) ὑπόστασιν. "Oct μὲν γὰρ ἀσώματός τέ ἐστι, xal ἀναφῆς ὁ τοῦ cou Λό- γος, οὐκ Ἠγνόηχκεν ὁ πνευµατο,όρος, Ἐπειδὴ δὲ ἣν ἀναγκαῖον, την τοῦ μυστηρίου δῆλωσιν xat' οὐδένα τρόπον ὁρᾶσθαι μεμωμημένην, &xpi6r, δὲ οὕτω Υγε- νέσθαι, καὶ διηρθρωμένην εἰς τὸ εὐθύ τε xal ἀληθὲς, ὡς ἐπέχεινα παντὸς lévat θαύματος, χαταθιάνεται τὸ εἰκὸς, καὶ μονονουχὶ τὸ πρέπον ὑπερορᾷ τῇ ἁσω- pázt τε xal ὑπερτάτῳ φύσε.' προστέθειχε γὰρ τὸ, σωματικῶς, οὐχ ἑτέρως ἔχων εἰπεῖν, Tj ὡς ἂν γένοιτο χαὶ νῷ, καὶ γλὠττη τῇ xa0 ἡμᾶς ἐφικτόν. ΜΗ τοί- νυν ἁπλην ἡμῖν ὀνομάζοντα ἑνοίχησιν, οἵου τι λέγειν αὐτὸν τῶν οὗ σφόδρα διαθεθλγµένων. ἀνατρέπων γὰρ, χαθάπερ οὖν οἴεται, καὶ µάλα νεανιχῶς, την χατὰ σάρχα γέννησ.ν τοῦ χἱοῦ, συντίθησι λογισμὸν γραοπρεπῇῃ, χαὶ Ἁλίθιον, καὶ ὑποθάθραν οὐκ ἔχοντα τὴν ἐξ ἀληθείας. Γράφει Υὰρ xal ὧδε πάλιν, πε- ποίηται δὲ πρὸς ᾿Αρειανοὺς ὁ λόγος αὐτῷ.
[ Ὅμως δὲ κἂν θεύτητος μείζονος τὸν ctv A6- 40v X1po93: νεώτερον * οὗτοι δὲ αὐτὸν τῆς µαχαρίας Μαρίας ἐργάζονται δεύτερον’ καὶ μητέρα χρονικὴν τῇ δημιουργῷ τῶν χρόνων ἐφιστῶσι θεότητι * μᾶλλον δὲ οὐδὲ μητέρα τοῦ Χριστοῦ τὴν Χριστοτόχον ἑῶσιν εἰ γὰρ οὐκ ἀνθρώπου φύσις, ἀλλὰ θΘεὸς ὁ Λόγος Tv.
. ὥσπερ ixilvol φααιν, ὃ [ῖσ. ὁ] map! Exsivnc, Ἡ τᾶ-
χοῦσα τοῦ τεχθέντος οὐ μήτηρ. Πῶς γὰρ ein τις ufi- τηρ τοῦ τῆς φύσεως τῆς αὖτης ἀλλοτρίου; Εἰδὲ μήτηρ παρ αὐτῶν ὀνομάζοιτο, ἀνθρωπότης τὸ τεχθὲν, οὗ θεότης " πάσης γὰρ ἴδιον μητρὸς ὁμοούσια τίκτειν. Ἡ οὖν οὐκ ἔσται µήτηρ, ὁμοούσιον ἑαυτῇ μὴ τεχοῦ- σᾳα' f µήτηρ παρ) αὐτῶν καλουμένη, τὸν ἑαυτῇ κατ οὐσίαν ἐγέννησεν ὅμοιον. ]
ΚΕΦΑΛ. 6. Ὡς βαθὺ τὸ χρῆμα τῶν ἐννοιῶν, δεινη δὲ καὶ ὁυαδιάφυχτος τοῦ τὰ τοιάδε συγγεγραφότος ἡμῖν Ἡ ἐκ τῶν συλλογισμῶν ἀνάγκη φαίνεται. Πόθεν ἡμῖν τὰ
D τοιάδε συναγηγερχὼς εἰς μέσον ἔρχη µυθάρια;, ἡ τίς
ὅλως ἁμαθίας εἰς τοῦτο κχατώλισθεν ἐννοιῶν, ὡς οἵξ - σθαΐ τε καὶ λέγειν τὸν θεότητα τοῦ Μονογενοῦς οὗ προαιώνιον ἔχειν τὴν ὕπαρξιν ἐκ Πατρὸς, ἀρχὴν oc μᾶλλον τῆς εἰς τὸ εἶναι παρόδου σάρκα τε xai αἷμα λαθεῖν; Τίς οὕτως ἐμθρόντητος, xai ὁλιγογνώμων ict, καὶ τῶν ἱερῶν Γραμμάτων ἀνήχους παντελῶς ; Τίς οὗ διαµέμνηται διακεκραχότος μὲν Ἡσαῖου περὶ
αὑτοῦ: « Ty γενεὰν αὐτοῦ τίς διηγήσεται; » Γεγρα-.
ᾠότος 8k καὶ Ἰωάννου σαφῶς' « Ἐν ἀρχῇ ἂν ὁ Λό- γος, καὶ ὁ Λόγος-ἣν πρὸς τὸν Osbv, καὶ sb; ἣν ὁ Λόγος" πάντα δι αὐτοῦ ἐγένετο, xaX χωρὶς αὑτοῦ Ἓγένετο οὐδὲ £y; ». Καὶ εἰ πάντα δι αὐτοῦ, πῶς τῶν
"CL
51 ADVERSUS NESTORIUM ΙΡ. 1i. 58 &' αὐτοῦ γεγονότων ὀψιγενέστερος εἴη ἂν ὁ πρὸ A fieri potest ut. rebus per ipsum factis sil natu po-
παντὺς ali voc, xat χρόνων ; Τί τοίνυν τὸ πᾶσιν ἁπό- 6λητον, ὡς εἰρημένον, εἰσφέρεις; Παῦσαι cuxogav- τῶν τοὺς τὰ [1σ. τὰ cà] διχαίως ἐπαιτιωμένους, xaX τῆς ἓν αὐτοῖς ἁμαθίας δ.αγελῶντας τὸ μέγεθος. "Oce τοίνυν οὖδεὶς ὁ λέγων ἑἐστὶν, ὡς ἐπιτέτοχεν f, Παρ- θένος ix τῆς ἰδίας σαρκὸς τὴν τῆς Ὀεότητος φύσιν, μὴ δ.ατείνου µάτην, λογισμοὺς ἡμῖν ἀναπλέχων, οὖχ ἐς ἀληθῶν, xal ἅπασιν ὁμολογουμένων ὙΥεγονότας ληµµάτων. Tí ὃξ σε τὸ πεπειχὸς, ἀχρατῆ, χαὶ ἀπύ- λωτον οὕτω χαλάσαι τὴν γλῶτταν χατὰ τῶν ὀρθὰ φρονεῖν διεσπουδαχότων, καὶ παντὸς τοῦ σεθοµένου Θεοῦ [ἶσ. θεὸν] ἔγχλημα καταχέαι δεινὸν xal παγ- χάλεπον;: Ἔφης Υὰρ πάλιν ἐπ᾽ Ἐχχλησίας *
[ Εἶπον δὲ ἤδη πλειστάχις, ὅτι εἴ τις ἢ ἐν ὑμῖν
ἁγφελέστξρος, εἴ τε ἐν ἄλλοις τισὶ, χαίρει τῇ τοῦ θΘεο- B
τόχος φωνῇ, ἐμοὶ πρὸς τὴν φωνὴν φθόνος οὐχ ἔστι' µόνον μὴ ποιείτω τὴν Παρθένον θεάν.] ΚΕΦΑΛ. Ι’.
Πάλιν ἡμῖν δ-αλο,δορῇ, καὶ πιχρὺν οὕτως ἐπιθήσῃ [ᾖσ. ἑπιθήχεις] στόμα, ὀνειδίζεις δὲ τὴν Συναγωγὴν Κυρίου, χατὰ τὸ γεγραμµένον; Ἁλλ' ἡμεῖς γε, ὦ "dv, οἱ Θεοτόχον λέγοντες αὐτὴν * τεθεοποιήχαμεν δὲ οὐδένα πώποτε τῶν τελούντων ἓν κτίσµασι’ κατει- θίσµεθα δὲ Θεὸν εἰδέναι τὸν ἕνα, χαὶ φύσε', xal ἀλτθὼς ἴσμεν δὲ ἄνθρωπηον οὗὖσαν xa0' ἡμᾶς τὴν " paxapíav Παρθένον. ᾽Αλώσῃ δὲ καὶ οὐκ εἰς μαχρὰν, ἄνθρωπον ἡμῖν θεοφόρον ἀποφαίνων αὑτὸς τὸν Ἐμ- μανονἡλ, xai τῶν σῶν ἐπιχειρημάτων τὴν κατἀῤῥη- σιν ἐπιτιθεὶς ἑτέρῳ.
ΤΟΜΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟΣ.
Ἡ γλῶσσα μὲν πῦρ, xal ἀἁκατάσχετόν ἐστι xaxbv, χαθὰ γέγρατται ' τάδε ἐντεῦθεν βλάθη διωθούμξνος ὁ θεσπέσιος φάλλει Δαθίδ’ « θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ
'στόματί µου, χαὶ θύραν περιοχῆς περὶ τὰ χείλη µου; uh ἐχχλίνης τὴν xapbiav µου εἰς λόγους πονηρίας, τοῦ προφααίζεσθαι προφάσεις ἓν ἁμαρτίαις.» Τὸ μὲν γαρ εὐστομεῖν δύνασθαι, καὶ ἀχριθῆ τὴν ἐπιτήρησιν ἐπὶ γλώττης ἔχειν, ὧν ἂν δεήσῃ λέγειν, f) ui, θεό- ὅοτον ἀληθῶς εἴη ἄν, χαὶ τὸ χρῆµά ἔστιν οὐχ ἐν µι- χρῷ λόγῳ, παρά γε τοῖς οὖχ ἀθαύμαστον ἐπιτη-
sterior, qui ante omnia secula et tempora prseces- sit? Quid igitur quod ab emnibus reiicitur, tanquam sit dictum defers ? Desine eos calumniari qui jure (ita 3ecusant, et magnam in illis stultitiam irrident, Cum ,itaque nemo sit qui dicat, beatam Virginem ex Sua carne divinitatis naturam peperisse, noli frustra laborare ut ratiocinationes nobis inlexav ex suppositionibus neque veris, neque apud oinnes certis. Qus vero causa te impulit, ut lingiam adeo impo- icniem et effrenatam laxares adversus eos qui recta sapere staduissent, et omnibus Dei eultoribus cri- men inferres grave, et omnium atrocissimum ? Nam rursus in Ecclesia dixisti :
| NEsTon. Dixi jam smpius, si quis inter vos sim- plicior, sive inter quoscunque alios voce hac, Dei genitrix, gaudet, apud me nulla est de voce dissensio : tantum ne Virginem deam faciat. 1
CAP. X.
Rursus nobis conviciaris, et amarulentum os infigis, exprobras etiam Ecclesiae Domini, ut scri- pium est 7*? Verum nos, o vir egregie, qui illam Dei genitricem dicimus, neminem unquam qui inter creaturas censeretur, Deum fecimus ; atque bunc morem tenemus, ut Deum sciamus illum unum et natura et. vere Deum : scimus eiiam beatam illam Virginem hominem fuisse nostri similem. Sed ipse uec multo post deprehenderis jpsum En- manuelem hominem nobis Deiferum pradicare, tuorumque argumentorum condemnationem alteri tribuere.
TOMUS SECUNDUS.
Est lingua, sicut scriptum est 15, ignis, et effie- natum malum, cujus ut. incommoda vitaret psallii beatus David : « Pone, Domine, custodiam ori meo, et ostium circumstamnti:e labiis meis : non declines cor meum in verba malitize, ad excusandas exct- sationes in peceatis 17. » Nam recte oris officio uti, οἱ diligenti cautione moderari linguam observando quid dicendum sit, 30 quid reticendum, divinum plane munus est, ei res haud parvipendenda iis certe qui cum laude vitam ducere student : ut
δεύουσι πολιτείαν. Τό yz μὴν προα)ὲς εἰς λόγους, καὶ p contra, illa przceps in loquendo temeritas, et effre-
τὸ ἀχάλινον εἰς τερθρείας, κινδύνου μεστὸν, καὶ εἰς πέταυρον ἅδου (10) χαταχοµέζει τοὺς κεχρηµένους. Γέγραπται δὲ, ὅτι θάνατος, xal ζωὴ ἐν χειρὶ γλὠσ- σης οἱ 6à χρατοῦντες αὐτῆς, ἕδονται τοὺς καρποὺς αὐτῆς. Προσπεφώνηχε δὲ xal ἕτερός τις ἡμῖν τῶν σοφῶν' « Ei μὲν ἔστι σοι λόγος συνέσεως, ἀποχρί- θττι’ εἰ δὲ μὴ, χεὶρ ἕστω ἐπὶ τῷ στόµατί σου. » ἸΑἈμαθοῦς γὰρ λόγου πῶς οὐκ ἁμείνων ἡ ctn);
151 Reg. xvii, 45. 7* Jac. 1, 5-8.
?! Psal. cx, 5, 4.
natus ad nugas effundeudas impetus periculo non caret, et in. praeipitium íuferni homines eo more preditos defert. Scriptum est etiam, morlem ac vitam esse in manu linguas, et qui illam cohihent, edere fructus ejus 19. Alius etiam sapiens nos. allo- cutus est: « Si revera est tibi sermo prudenti:e, responde : sin tinus, manus sit ad os tuum?*, » Nam stulto sermoni prxferendum esse silentium
75 Prov, xvin, 921.. 7? Eccli, v, 14.
ANT. AGELLII NOTE.
(10) In Proverbiis est hoc nomen positum eap. 1x, vers. 18, ubi Latina interpretatio babet : Ei in pro-
fundis inferni convive ejus.
b9
S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP.
60
cui sit. dubium ? Res exsecrenda przeipae acer- A Ἐπάρατον δὲ καὶ ἑτέρως τὸ πικροὺς ἐρεύγεσθαι λό-
bitatem verborum eractare, et impium sermonem adversus ineffabilem illasa. gloriam effundere, quam perpetuis a nobis celebrari laudibus squum erat. Peccautes autem in. fratres, οἱ parcutientes inüir- mam eorum conscientiam, in Christum peccamus. Sic namque beatus Paulus scripsit **. Quod idcirco dico, quia in quosdam incidi Nestorii sermones , nec tantummodo illum negare video dieendam a nobis sanciam illam Virginem esse Dei matrem, et Emma- nuelem peperisse qui Deus erat, sed aliis quoque modis Christi glorie adversari statuisse : nam Deiferum illum nobis conatur ostendere, non vere Deum, sed hominem potius cum Deo tanquam equaiitate dignitatis. eonjunctum. Sic namque illi et quidem soli aliter atque omnibus aliis heminibus sentire ac dicere placet, quamvis catholica Ecelesia, quam sibi ipse Christos exhibuit 15, rugas hominis qui talia conscripsit, non habeat, cum sit imma- culata, et illius cognitionem omnis prorsus reprelien - sionis expertem teneat, ac fidei traditionem rectis- sime composuerit, Credimus namque in unum Deum, Patrem omnipotentem, omnium visibilium et invi- sibilium factorem : et in unum Dominum Jesum Christum, et in Spiritum sanctum ; ac sequentes sanctorum Patrum confessionem his subjunctam, ipsum Verbum ex Deo Patre substantialiter natum, nostri similem factum esse dicimus, et incarnatum, εἰ liominem factum, hoc est, sibi corpus sumpsisse ex sancta Virgine, et suum illud fecisse : nam boc modo fit ut. vere unus sit Dominus Jesus Christus, lioc modo illum ut unum adorabimus, si non bomi- nem ac Deuw seorsim ponamus, sed unum et eum- dem essc credamus in divinitate οἱ humanitate, loc est, 391 Deum simul οἱ hominem. At vero noster hic recentissim:e impietatis inventor, quam- vis Christum unum se dicere simulet, tamen ubique naturas dividit, et seorsim utramque ponit, asserit- que non illas inter se vere convenisse, sed pre- texit excusationes ac przetextus in peecatis, ut scri- plum est **, et wodum quemdam — conjunctionis comminiscitur, illum nempe secundum solam, mt dixi, dignitatis zqualitatem, ut ex ipsius verbis plane docebimus, et tanquam in homine qui nihil
supra c:xleros babeat, ipsum ex Deo Verbum ex.
^articipatiene inhabitans facit, ac voces qua sunt in Evangeliis ita dividit, ut aliquando certas quas- dam soli ac preprie Verbo tribuat, aliquando seor- siu illi qui est ex muliere editus. Atqui quomodo non sit ompibus certissimum, illum Unigenitum, cum Deus esset Batura, esse hominem factum, non simplici conjunctione, uL ille asserit, extrinsecus excogitata, aut 2ffectiva, sed vera unione, inelfabili modo simul et inexcogitabili ? Jta et unus simul et solus intelligetur, e& omnia ei dicta convenient, et oninia tanquam ab una. persona dieta censebuntur. . Nam post unionem una jam intelligitur natura illa
86 [ Cor. viu, 12. ! Ερίιος. v, 27.
** P«aul. ελ...
Ύους, xaX τῆς ἀποῤῥήτου B enc χαταχέαι φωνὰς τὰς ἁλιτηρίους" χαίτοι δέον ἀχαταλήχτοις αὑτῆν εὖφη- µίαις καταγεραίρεσθαι πρὺς ἡμῶν. 'Auapzávovtes δὲ εἰς τοὺς ἁδελφοὺς, xal τύπτοντες ἀσθενοῦταν τὴν συνείδησιν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνομεν. Γέγραφε γὰρ οὕτως ὁ θεσπέσιος Παῦλος. Καὶ ταῦτά φημι, τοῖς Ne- στορίου λόγοις ἐντετυχηχώς χαὶ οὗ µόνον αὐτὸν ἀποφάσχοντα βλέπων τὸ χρῆναι λέγειν ἡμᾶς, ὡς ἔστι μὲν θεοτόχος ἡ ἁγία Παρθένος, ἑχτέτοχε δὲ Θεὸν ὄντα τὸν Ἐμμανουὴλ, ἀλλὰ γὰρ ἔτι πρὸς τούτῳ καὶ καθ ἑτέρους τρόπους τῇ Χριστοῦ δόξη πολεμεῖν ἐγνωκότα θεοφόρον γὰρ ἡμῖν αὐτὸν πειρᾶται δει» χνύειν, xaX οὐχὶ Θεὸν ἀληθῶς, ἄνθρωπον δὲ θεῷ συν- ημμένον, ὡς Ey ἰσότητι τῆς ἀξίας. Οὕτω γὰρ αὐτῷ, καὶ µόνψ, παρὰ πάντας τοὺς ἄλλους δοχεῖ φρονεῖν τε xai λέγειν’ καίΐτοι τῆς χαθολικῆς Ἐκκλησίας, fiv αὐ- τὸς ἑαυτῷ παρέστησεν ὁ Χριστὸς, τὰς τοῦ τὰ τοιάδε συγγεγραφότος o5x ἐχούσης ῥυτίδας, οὕὔσης δὲ μᾶλλον ἀμώμου, καὶ ἀνεπίπληχτον παντελῶς τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ γνῶσιν ἐχούσης, χαὶ τῆς πίστεως τὴν παράδοσιν εὖ µάλα πεποιηµένης. Πιστεύομεν γὰρ εἰς ἕνα θεὸν, Πατέρα παντοχράτορα, πάντων ὁρατῶν τε xal ἀορά- των ποιητἠν . καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν τὸν Χρι- στόν’ καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον. Ἑπόμενοι δὲ ταῖς τούτοις ἐπενηνεγμέναις τῶν ἁγίων Πατέρων ὁμολογίαις, αὐτὸν τὸν Ex τοῦ Θεοῦ xal Πατρὺς οὗ- σιωδῶς φύντα Λόγον, καθ ἡμᾶς γενέσθαι φαμῖν, σαργωθΏηναί τε xal ἐνανθρωπῆσαι, τουτέστιν, ἑαυτῷ σῶμα λαθεῖν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου xoi ἴδιον αὐτὸ ποιῄσασθαι. οὕτω γὰρ ἔσται xal ἆλη- θῶς εἷς Κύριος Ἰησοὺς Χριστός ' οὕτως αὐτὸν ὡς ἕνα προσχυνῄσοµεν , οὐχ ἀνὰ µέρος τιθέντες ἄν- θρωπον, xai θεὸν, ἀλλ᾽ ἕνα, χαὶ τὸν αὐτὸν εἶναι πι- στεύοντες, ὡς Ev θεότητι χαὶ ἀνθρωπότττι * τουτέστι͵ Θεόν τε ὁμοῦ χαὶ ἄνθρωπον. 'O δέ v& τῆς νεωτάτης ἡμῖν ἀσεθείας εὑρετῆς, Χαΐτοι Χριστὺν ἕνα λέγειν προσποιούµενος, διαιρεῖ μὲν πανταχοῦ τὰς φύσεις, καὶ ἀνὰ µέρος ἵστησιν ἑκατέραν, οὐχ ἀληθὲς [fc. ἀληθῶς] ἀλλήλαις. συμθῆναι λέγων αὐτάς * προφασι- ζόμενος δὲ προφάσεις iv ὁμαρτίαις, κατὰ «b Υε- γραμμένον, ἐπινοεῖ τινα συναφείας τρόπον, τὸν χατὰ µόνον, ὡς ἔφην, τῶν ἱσότητα τῆς ἀξίας. χαθάπερ ἀμέλει καὶ ix. τῶν αὑτοῦ δειχθήσεται λόγων ' καὶ ἑνοιχίζει μὲν μεθεχτῶς, ὡς ἀνθρώπῳ χοινῷ, τὸν ἐχ Θεοῦ AóTov* µερίζει 65 τὰς bv τοῖς Εὐαγγελίοις φω- νὰς, ὡς ποτὲ μὲν τάσδε τινὰς µόνῳ τε καὶ ἰδικῶς ἀνατιθέναι τῷ Aóvu * ποτὲ δὲ ἰδίᾳ τῷ Ex γυναιχός. Καΐτοι πῶς οὐχ ἅπασιν εἴη ἂν οὐκ ἀναμφιλόγως ἔχον, ὅτι θεὺς (v φύσει, Υέγονεν ἄνθρωπος ὁ Movo- γενὴς, οὗ xatà συνάφειαν ἁπλῶς, ὡς γοῦν ixtivóg φησι, τὴν θύραθεν ἐπινοουμένην, ἤτοι σχετιχἠν * ἀλλὰ χαθ᾽ ἄνωσιν ἀληθῃ, ἁπολῤῥήτως τε xal ὑπὲρ νοῦν; Οὕτω τε, εἷς νρεῖται xal μόνος. ἅπας τε αὐτῷ πρέπει λόγος, xal ὡς ἐξ ἑνὸς προσώπου τὰ πάντα λελέξεται’ µία γὰρ ἤδη νοεῖται φύσις μετὰ τὴν ἔνωσιν ἡ αὐτοῦ τοῦ Λόγου σεσαρχωµένη, χαθάπερ ἀμέλει
φι ADVERSUS NESTORIUM LIP. IJ. e2 xai ἐφ᾽ ἡμῶν αὑτῶν voolv ἂν εἰχότως ' ἄνθρωπος A ipsins Verbi incarnats, ut procul dubio in nobis
γὰρ εἷς ἀληθῶς συγχείµενος ἐξ ἀνομοίων πραγμάτων, ψυχῆς δὴ λέγω xal σώματος. Ἐπισημήνασθαι δὲ xal νῦν ἀναγχαῖον, ὅτι τὸ ἑνωθὲν τῷ θεῷ Λόγῳ σῶμα, φα- μὲν ἐφυχῶσθαι φυχῇ λογιχῇ. Προσθήσομαι δὲ κἀχεῖνο χρησίµως” ἑτέρα μὸν γὰρ παρὰ τὸν ἓκ θεοῦ Λόγον ἡ αἀρξ, κατά vs τὸν τῆς ἰδίας φύσεως λόγον, ἑτέρα δι πάλιν οὐσιωδῶς dj αὐτοῦ τοῦ Λόγου φύσις. Πλὴν £l xai νοεῖται διάφορα, xal εἰς ἑτερότητα φυσικἣν διεσχοινισµένα τὰ ὠνομασμένα, à) εἷς ἐξ ἀμφοῖν νοείται Χριστός * xa0' ἔνωσιν ἁληθη ἀλλήλοις συµ- 6εθηχότων, θεότητός τε xal ἀνθρωπότητος. Ἔμπε- δοῖ δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς ἡ θεόπνευστος Γραφὴ, διὰ µυρίων μὲν ὅσων πραγμάτων τε xal λόγων ΄ παρα- δείγµασι δὲ χρωµένη, δι ὧν ἄν τις xal λίαν &xo-
ipsis etiam convenienter intelligitur. Unus namque homo plane est ex dissimilibus rebua, ex anima, in- quam, ei corpore compositus. Porro illud est nunc etiam notandum, fateri nos eorpus illud unitum Deo Verbo, fuisse anima rationali animatum. [Illud quoque haud incommode addiderim, aliam esse car- nem a Deo Verbo (quod ad sum naturz rationem attinet), aliamque rursus essentialiter ipsam Verbi naturam. Sed quamvis bc differre intelligantur, et naturali diversitate esee disjuncta, unus tamen ex utroque Christus intelligitur, dum per veram unitatem deitas simul et bumanitas invicem con- veniunt. [In hac vero sententia nos innumeris tum factis, tum dictis Scriptura divinitus inspirata
νιτὶ πρός y& τὸ δύνασθαι χατιδεῖν τὸ Χριστοῦ uv- B confirmat, sed przcipue dum exemplis "utitur, per
στήριον διελάσει σαφῶς. Ἔφη τοίνυν ὁ µαχάριος προφήτης Ἡσαῖας ' « Καὶ ἀπεστάλη πρός µε ἓν τῶν Σεραφίμ' xai τῇ χειρὶ εἶχεν ἄνθραχα, ὃν τῇ λαθίδι Ὀαθεν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου, xai Ίφατο τοῦ στόµατός gov, xai εἶπεν, Ἰδοὺ frjato τοῦτο τῶν χειλέων σου, χαὶ ἀφελεῖ τὰς ἀνομίας σου, χαὶ τὰς ἁμαρτίας σου περιχαθαριεῖ. » Πολυπραγμονοῦντες δὲ, ὡς ἔνι, τὸ τῆς ὁράσεως βάθος, οὐχ ἕτερον εἶναί φαµεν, πλὴν ὅτι τὸν Κύριον ἡμῶν Ἱησοῦν Χριστὸν, τὸν ἐν τῷ θυσιαστηρίῳ χείµενον ἄνθραχα νοητόν ' ἐφ᾽ ᾧ παρ) ἡμῶν εὐωδιάνει θυµίαµα τῷ Os xe Πατρ!. 6c αὐτοῦ Ὑὰρ *hv προσαγωγῖν ἐσχήχαμεν, δεχτοί c£ ἑαμεν, τὰς τνευματικὰς τελοῦντες λατρείας. Οὗτος τοίνυν ὁ ἄνθραξ ὁ θεῖος, ὅταν ἄφηται τῶν χέἐιλέων σου [1σ. τοῦ] προσιόντος αὐτῷ, διεσμηγμένον εὐθὺς ἀποφανεῖ xal ἁπάσης ἁμαρτίας ἡμοιρηχότα παντὲ- λῶς. ΄Απτεται δὲ τίνα τρόπον τῶν Ey ἡμῖν χειλέων, διδάξει λέγων ὁ µαχάριος Παῦλος: ε Ἐγγύς σου τὸ ῥημά ἐστιν Ev τῷ στόματἰ σου καὶ ἐν τῇ χαρδίᾳ σου ὅτι ἐὰν εἴπης dv τῷ στόµατί σου, ὅτι Κύριος Ἰησοῦς ΄ xai πιστεύσῃς iv τῇ xapólag cou, ὅτι ὁ Q:5; αὐτὺν Ίγειρεν kx νεχρῶν, σωθήσῃ ᾽ χαρδίᾳ γὰρ πιστεύεται εἰς διχαιοσύνην' στόµατι δὲ ὁμολογεῖται εἰς σωτηρίαν. » "Ανθραχι δὲ παρειχάξεται, διά τοι τὸ ix δυοῖν νοεῖσθαι χαὶ ἀνομοίων πραγμάτων’ συνόδῳ γε μὴν τῇ κατὰ ἀλήθειαν μονονουχὶ συνδεῖ- αθαι πρὸς ἕνωσιν * εἰσδεδυχὸς vàp τῷ ξύλῳ τὸ mp, &ic οἰχείαν αὐτὸ µεταστοιχειοί τρόπον τινὰ δόςαν τε xai δύναμιν, xalzot τετηρηχὸς ὅπερ ἦν. Μαργαρίτῃ δὲ πάλιν ἑαυτὸν ἀφομοιοί λέγων ὁ Κύριας ἡμῶν Ἰη- σοὺς Ἀριστός' ε "Opola ἐστὶν ἡ βασιλείᾳ τῶν οὐρα- νῶν ἀνθρώπῳ ἑἐμπόρῳ ζητοῦντι χαλοὺυς µαργαρίτας᾽ εὑρὼν δὲ ἕνα πολύτιμον µαργαρίτην, ἀπελθὼν πέ- πραχεν ὅσα slye, xai ἠγόρασεν αὐτόν. » Ακούω δὲ καὶ ἑτέρως ἑαυτὸν ἡμῖν χαταδειχνύντος καὶ λέγον- τας” € Ἐγὼ ἄνθος τοῦ πεδίου, χρίνον τῶν χο:λάδων. » Ἔχει μὲν γὰρ ἐν ἰδίᾳ φύσει τὴν θεοπρεπῆῃ λαμ- πρότητα τοῦ θεοῦ καὶ Πατρός, εὐωδιάξει δὲ πάλιν αὐτὸν [ἶσ. αὐτὸς], κατά ve, φημὶ, τὴν νοητὴν eo - οαµίαν. Ὥσπερ τοίνυν, ἐπί τε τοῦ µαργαρίτου, xai μὴν καὶ τοῦ γρίνου, νοεῖται μέντοι σῶμα τὸ
9? Ίνα, vi, 6, . ** Hoi. x, δ- 10.
-.--,
^5 Matth, xiij, 45, 46.
quz facillime quisque ad Christi mysterium perspi- cue imelligendum tendere possit. Beatus igitar propheta lsaias ail: « Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu babebat earbonem, quem forcipe acceperat ex alori, et tetigit os meum, et dixit : Ecce tetigit hoc Jabia tua, et auferet iniqui- (ates (tuas, et expiabit peccata tua *..» Visionis bujus profunditatem ut vires ferunt exquirentes, 32 non aliud nisi Dominum nostrum Jesum Chri- sim esse dicimus spiritalem illum carbonem in altari positum, super quo thymiama Deo ac Patri a nobis adoletur : per ipsum enim accessum liabui- mus, et spirilalem cultum exsequentes accepti sumus, Hic itaque carbo divinus ubi accedenis ad se labia tetigerit, illico mundum reddet, atque peccati omnis prorsus expertem. Sed labia mostra quo- nam modo contingat, docet beatus Paulus cum dicit : « Prope (e est verbum in ore iuo, et in corde !uo : quia si dixeris in ore tuo quia Dominus Jesus, et credideris in corde tuo. quia Deus illum suscitavit 4 mortuis, salvus eris. Corde enim cre- ditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salu- tem **, » Dicitur autem carboni persimilis, propterea quod ex duabus ac dissimilibus rebus intelligitur, sed itia secuandum veritatem convenientibus, ut in unitatem propemodum conjungantur. lgnis enim ubi lignum penetrarit, illud.in suam ipsius clari- tatem ac vires transfert, eo tamen servato quod grat. Margarita &e rursus comparat Dominus noster Jesus Christus cum dicit : « Simile est regnum coelorum homini negotiatori quzrenti bonas marga- ritas : inventa autem una pretiosa margarita, vadit ei vendit universa qua babet, et. emit illam 55. » Alio quoque modo illym sese nobis indicare audio dicentem : « Ego flos campi, lilium convallium **, » Cum enim in sua natura divinam claritatem Dei ac Patris habeat, idem praterea spirat odorem sua- veolenti:& spiritalis. Ut ergo in margarita, atque etiam lilio, quamvis subjecuim illis corpus perci- piatur, claritas tamen seu odor ex propria ratione ab illis quibus insunt, tanquam diversa noscuntur,
56 Cant, i1, 1.
b9
S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP.
60
cul sit. dubium ? Res exsecranda praeipae acer- A "Enxápatoy δὲ xai ἑτέρως τὸ πικροὺς ἐρεύγεσθαι λό-
bitatem verborum eractare, et impium sermonem adversus ineffabilem illasa. gloriam effundere, quam perpetuis a. nobis celebrari laudibus xquum erat. Peccantes autem in fratres, et percutientes inflr- mam eorum conscientiam, in Christum peccamus. Sic namque beatus Paulus scripsit **. Quod idcirco dico, quia in quosdam incidi Nestorii sermones , nec tantummodo illum negare video dieendam a nobis sanciam illam Virginem esse Dei matrem, et Emma- nuelem peperisse qui Deus erat, sed aliis quoque modis Christi ρου adversari statuisse : nam Deiferum illum nobis conatur ostendere, non vere Deum, sed hominem porius cum Deo tànquan equaiitate dignitatis conjunctum. Sic namque illi et quidem soli aliter atque omnibus aliis heminibus sentire ac dicere placet, quamvis catholica Ecelesia, quam sibi ipse Christus exhibuit *!, rugas hominis qui talia conscripsit, non babeat, cum sit. imnia- culata, et illius cognitionem omnis prorsus reprehen- sionis expertem teneat, ac fidel traditionem rectis- sime composuerit, Credimus namque in unum Deum, Patrem omnipotentem, omninm visibilium et invi- sibilium factorem : et in unum Dominum Jesum Christum, et in. Spiritum sanctum ; ac sequentes sanctorum Patrum confessionem his subjunctam, ipsum Verbum ex Deo Patre substantialiter natum, nostri similem factum esse dicimus, et incarnatum, et hominem factum, hoc est, sibi corpus sumpsisse ex sancta Virgine, et suum illud fecisse : nam hoc modo fit ut vere unus sit Dominus Jesus Christus, lioc modo illum ut unum adorabimus, si non homi- nem ac Deum seorsim ponamus, sed nnum et eum- dem esse credamus in divinitate οἱ humanitate, loc est, 391 Deum simul et hominem. At vero noster hic recentissim:e impietatis inventor, quam- vis Christum unum se dicere simulet, tamen ubique naturas dividit, eL seorsim utramque ponit, assertit- que non illas inter se vere convenisse, sed pre- texit excusationes ac prztextus in peecatis, ut scri- ptum est **, et modum quemdam — conjunctionis comminiscitur, illum nempe secundum solam, wt dixi, dignitatis wqualitatem, ut ex ipsius verbis plane docebimus, et tanquam in bomine qui nibil
supra czteros babeat, ipsum ex Deo Verbum ex.
^articipatiene inhabitans facit, ac voces qua sunt in Evangeliis ita dividit, ut aliquando eertas quas- dam soli ac preprie Verbo tribuat, aliquando seor- sinilliqui est ex muliere editus. Atqui quomodo non sit omnibus certissimum, illam Unigenitum, cum Deus essel natura, esse hominem factum, non simplici conjunctione, ut iile asserit, extrinsecus excegitata, ant 2ffectiva, sed vera unione, ineffabili modo simul et inexcogitabili 7 Jta et unus simul et solus intelligetur, οἱ omnia ei dicta convenient, et omnia tanquam ab una. persona dieta censebuntur. . Nam post unionem una jam intelligitur natura illa
0 | Cor. vir, 19. *! Ephes. v. 97.
** Psal. ον. |
Υους, xal τῆς ἀποῤῥήτου δόξης χαταχέαι φωνὰς τὰς ἁλιτηρίους καἰτοι δέον ἀχαταλήχτοις αὑτῆν cogn µίαις καταγεραίρεσθαι πρὺς ἡμῶν. ᾽Αμαρτάνοντες δὲ εἰς τοὺς ἁδελφοὺς, xal τύπτοντες ἁσθενοῦταν τὴν συνείδησιν, εἰς Χριστὸν ἁμαρτάνομεν. Γέγραφε γὰρ οὕτως ὁ θεσπέσιος Παῦλος. Καὶ ταῦτά onus, τοῖς Nz- στορίου λόγοις ἐντετυχηχώς" xai οὗ µόνον αὐτὸν ἀποφάσχοντα βλέπων τὸ χρῆναι λέγειν ἡμᾶς, ὡς ἔστι μὲν θεοτόχος ἡ ἁγία Παρθένος, ἑχτέτοχε δὲ θεὸν ὄντα τὸν Ἐμμανουὴλ, ἀλλὰ γὰρ ἔτι πρὸς τούτῳ καὶ xa" ἑτέρους τρόπους τῇ Χριστοῦ δόξη πολεμεῖν ἐγνωκότα * Θεοφόρον γὰρ ἡμῖν αὐτὸν πειρᾶται δει» χνύειν, καὶ οὐχὶ Θεὸν ἀληθῶς, ἄνθρωπον δὲ Θεῷ συν- ημμένον, ὡς ἓν ἰσότητι τῆς ἀξίας. Οὕτω γὰρ αὐτῷ, καὶ µόνῳψ, παρὰ πάντας τοὺς ἄλλους δοχεῖ φρονεῖν τε καὶ λέγειν ' χαίτοι τῆς καθολιχῆς Ἐκκλησίας, ἣν aó- τὸς ἑαυτῷ παρέστησεν ὁ Χριστὸς, τὰς τοῦ τὰ τοιάδε συγγεγραφότος o5x ἐχούσης ῥυτίδας, οὔσης δὲ μᾶλλον ἁμώμου, xal ἀνεπίπληκτον παντελῶς τὴν ἐπ᾽ αὐτῷ γνῶσιν ἐχούσης, χαὶ τῆς πίστεως τὴν παράδοσιν εὖ µάλα πεποιηµένης. Πιστεύομεν γὰρ εἰς ἕνα θεὸν, Πατέρα παντοκράτορα, πάντων ὁρατῶν τε xal ἀορά- των ποιητἠν ΄ καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν τὸν Χρι- στόν᾽ xal εἰς τὸ Πνεὺμα τὸ ἅγιον. Ἑπόμενοι δὲ ταῖς τούτοις ἐπενηνεγμέναις τῶν ἁγίων Πατέρων ὁμολογίαις, αὐτὸν τὸν Ex τοῦ Θεοῦ xat Πατρὸς οὗ- σιωδῶς φύντα Λόγον, καθ) ἡμᾶς γενέσθαι φαμὲν, σαρνωθΏηναί τε xai ἑνανθρωπῆσαι, τουτέστιν, ἑαυτῷ σῶμα λαθεῖν ἐκ τῆς ἁγίας Παρθένου xal ἴδιον αὐτὸ ποιῄσασθαι' οὕτω γὰρ ἔσται xal ἆλη- θῶς εἷς Κύριος Ἰησοὺς Χριστός ' οὕτως αὐτὸν ὡς ἕνα προσχυνήσοµεν, οὐκ ἀνὰ µέρος τιθέντες ἄν- θρωπον, χαὶ θεὸν, ἀλλ᾽ ἕνα, xal τὸν αὐτὸν εἶναι πι- στεύοντες, ὡς Ey θεότητι χαὶ ἀνθρωπότττι * τουτέστι͵ Θεόν τε ὁμοῦ xaX ἄνθρωπον. Ὁ δέ γε τῆς γεωτάτης ἡμῖν ἀσεθείας εὑρετὴῆς, χαΐίτοι Χριστὸν ἕνα λέγειν προσποιούµενος, διαιρεῖ μὲν πανταχοῦ τὰς φύσεις, καὶ ἀνὰ µέρος ἵστησιν ἑκατέραν, οὐχ ἀληθὲς [σ. ἀληθῶς] ἀλλήλαις συμθῆναι λέγων αὐτάς προφασι- ζόμενος δὲ προφάσεις iv ἁμαρτίαις, κατὰ τὸ Υε- γραμμένον, ἐπινοεῖ τινα συναφείας τρόπον, τὸν καιὰ µόνον, ὡς ἔφην, τὴν ἱσότητα τῆς ἀξίας' καθάπερ ἀμέλει xal ix. τῶν αὐτοῦ δειχθήσεται λόγων * καὶ ἑνοιχίζει μὲν μεθεχτῶς, ὡς ἀνθρώπῳ κοινῷ, τὸν ix θεοῦ Λόγον µερίζει δὲ τὰς ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις φω- νὰς, ὡς ποτὲ μὲν τάσδε τινὰς µόνῳ τε xat ἰδιχῶς ἀνατιθέναι τῷ Λόγῳ ποτὲ δὲ ἰδίᾳ τῷ ἐκ γυναιχός. Καΐτοι πῶς οὐχ ἅπασιν ci ἂν οὐκ ἀναμφιλόγως ἔχον, ὅτι Geb; (v φύσει, Υέγονεν ἄνθρωπος ὁ Μονο- γενῆς, οὗ xatà συνάφειαν ἁπλῶς, ὡς Ὑοῦν ἐκεῖνός φησι, thv θύραθεν ἐπινοουμένην, τοι σχετιχἠν * ἀλλά χαθ᾽ ἄνωσιν ἀληθὴῆ, ἀπολῥήτως τε xai ὑπὲρ vouv; Οὕτω τε, εἷς ναεῖται xal μόνος’ ἅπας τε αὐτῷ πρέπει λόγος, xol ὡς ἐξ ἑνὸς προσώπου τὰ πάντα λελέξεται’ µία γὰρ ἕδη νοεῖται φύσις μετὰ τὴν ἔνωσιν ἡ αὐτοῦ τοῦ Λόγου σεσαρχωμµένη, χαθάπερ ἀμέλει
φι ADVERSUS NESTORIUM LIP. IJ. e2 xai ἐφ ἡμῶν αὑτῶν νοοῖτ ἂν εἰχότως ' ἄνθρωπος A ipsius Verbi incarpata, ut procul dubio in nobis
γὰρ εἷς ἀληθῶς συγχείµενος ἐξ ἀνομοίων πραγμάτων, tuy rie δὴ λέγω χαὶ σώματος. Ἐπισημήνασθαι δὲ xal vuv ἀναγχαῖον, ὅτι τὸ ἑνωθὲν τῷ θεῷ Λόγῳ σῶμα, φα- μὲν ἐφυχῶσθαι ψυχῆ λογιχῇ, Προσθήσομαι δὲ xáxclvo χρησίµως’ ἑτέρα μὲν yàp παρὰ τὸν &x Θεοῦ Λόγον ἡ σὰρξ, χατά Υε τὸν τῆς ἰδίας φύσεως λόγου, ἑτέρα δὲ πάλιν οὐσιωδῶς fj αὑτοῦ τοῦ Λόγου φύσις. Πλὴν εἰ xai νοεῖται διάφορα, xai εἰς ἑτερότητα φνυσιχὴν διεσχοινισµένα τὰ ὠνομασμένα, ἀλλ' εἷς ἐξ ἀμφοῖν νοεῖται Χριστός ' xa0' ἕνωσιν ἀληθη ἀλλήῆλοις συμ- 6εθηχότων, θεότητός τε xal ἀνθρωπότητος. Ἐμπε- δοῖ δὲ πρὸς τοῦτο ἡμᾶς dj θεόπνευστος Γραφὴ, διὰ µυρίων μὲν ὅσων πραγμάτων τε xal λόγων ΄ παρα- δείγµασι δὲ χρωµένη, δι ὧν ἄν τις xal λίαν ἆχο-
ipsis etiam convenienter intelligitur. Unus namque homo plane est ex dissimilibus rebus, ex anima, in- quam, et corpore compositus. Porro illud est nunc etiam notandum, fateri nos €orpus illud unitum Deo Verbo, fuisse anima rationali animatum. Illud quoque haud incommode addiderim, aliam esse car- nem a Deo Verbo (quod ad sus naturz rationem attinet), aliamque rursus essentialiter ipsam Verbi naturam. Sed quamvis bxc differre intelligantur, et naturali diversitate esee disjuncta, unus tamen ex utroque Christus intelligitur, dum per veram unitatem deitas simul et humanitas invicem con- veniunt. In hac vero sententia. nos innumeris tum faciis, tum dictis Scriptura divinitas inspirato
νιτὶ πρός ys τὸ δύνασθαι κατιδεῖν τὸ Χριστοῦ μν- B confirmat, sed precipue dum exemplis "utitur, per
στήριον διελάσει σαφῶς. "Eon τοίνυν ὁ µαχάριος προφήτης Ησαΐας ' « Καὶ ἀπεστάλµη πρός µε ἓν τῶν Σεραφίμ.’ xai τῇ χειρὶ εἶχεν ἄνθραχα, ὃν τῇ λαδίδι Ὀαθεν ἀπὸ τοῦ θυσιαστηρίου, χαὶ Ίφατο τοῦ στόµατός goo. xai εἶπεν" "Ióoo Ίψατο τοῦτο τῶν χειλέων σου, xai ἀφελεῖ τὰς ἀνομίας σου, xal τὰς ἁμαρτίας σου περιχαθαριεῖ. » Πολυπραγμονοῦντες δὲ, ὡς Ev, τὸ τῆς ὁράσεως βάθος, οὐχ ἕτερον εἶναί qapev, πλὴν ὅτι τὸν Κύριον ἡμῶν Ἱησουν Χριστὸν, τὸν Ev τῷ θυσιαστηρίῳ χείµενον ἄνθρακα νοητόν ἐφ᾽ ᾧ παρ' ἡμῶν εὐωδιάνει θυμίαμα τῷ θεῷ xe Πατρ!:. δι αὐτοῦ γὰρ thv προσαγωγῖν ἐσχήχαμεν, δεχτοί ^£ ἔσμεν, τὰς πνευματικὰς τελοῦντες λατρείας. Οὗτος zolvuv 6 ἄνθραξ 6 θεῖος, ὅταν ἂψηται τῶν χειλέων σου [ἶσ. τοῦ] προσιόντος αὐτῷ, διεσμηγμµένον εὐθὺς ἀποφανεῖ xal ἁπάσης ἁμαρτίας ἡμοιρηκότα παντε- λῶς. Απτεται δὲ viva τρόπον τῶν ἐν ἡμῖν χειλέων, διδάξει λέγων ὁ µαχάριος Παῦλος: ε Ἐγγύς σου τὸ ῥῃμά ἐστιν kv τῷ στόµατί σου xal kv τῇ χαρδίᾳ σου’ ὅτι ἐὰν εἴτης iv τῷ στόµατί σου, ὅτι Κύριος Ἰησοῦς * xai πιστεύσῃης ἐν τῇ χαρδίᾳ σου, ὅτι ὁ 9:5; αὐτὸν ἤγειρεν Ex νεχρῶν, σωθήσῃ * χαρδίᾳ γὰρ πιστεύεται εἰς διχαιοσύνην’' στόµατι δὲ ὁμολοχεῖται εἰς σωτηρίαν. » "Ανθραχι δὲ παρθικάκεται, διά τοι τὸ ix δυοῖν νοεῖσθαι χαὶ ἀνομοίων πραγμάτων" συνόδῳ γε μὴν τῇ χατὰ ἀλήθειαν μονονουχὶ συνδεῖ- αθαι πρὸς ἕνωσιν * εἰσδεδυχὸς γὰρ τῷ ξύλῳ τὸ mp, εἷς οἰχείαν αὐτὸ µεταστοιχειοῖ τρόπον τινὰ δόςαν τε xa δύναμιν, χαίτοι τετηρηχὸς ὅπερ ἣν. Μαργαρίτῃ δὲ πάλιν ἑαυτὸν ἀφομοιοῖ λέγων ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰη- σοὺς Χριστός ' ε "Opola ἐστὶν ἡ βασιλεία τῶν οὖρα- νῶν ἀνθρώπῳ ἑἐμπόρῳ ζητοῦντι χαλοὺς papyaplxae: εὑὐρὼν δὲ ἕνα πολύτιμον µαργαρίτην, ἀπελθὼν mé- πραχεν ὅσα slye, χαὶ Ἰγόρασεν αὐτόν. » ᾽Αχούω δὲ καὶ ἑτέρως ἑαυτὸν ἡμῖν χαταδειχνύντος xal λέγον- τος” € ᾿Ἐγὼ ἄνθος τοῦ πεδίου, xplvov τῶν χο:λάδων. » Ἔχει μὲν γὰρ ἐν ἰδίᾳ φύσει τὴν θεοπρεπῆῃ λαμ- πρότητα οὗ θιοῦ xal Πατρός. εὐωδιάζει δὲ πάλιν αὐτὸν [σ. αὐτὸς], κατά Ye, φημὶ, τὴν νοητὴν «b - οσµίαν. ὍὭσπερ τοίνυν, ἐπί τε τοῦ µαργαρίτω, xai μὴν xai τοῦ χρίνου, νοεῖται μέντοι σῶμα τὸ
C
quz facillime quisque ad Christi mysterium perepi- cue inielligendum tendere possit. Beatus igitar propheta lsaias ait: « Et missus est ad me unus de Seraphim, et in manu habebat earbonem, quem forcipe acceperat ex alori, el tetigit 08 meum, et dixit : Ecce tetigil hoc labia tua, et auferet iniqui- tates (tuas, et expiabit peccata tua 9..» Visionis hujus profunditatem ut vires ferunt exquirentes, 32 non aliud nisi Dominum nostrum Jesum Οὐτί- sium esse dicimus spiritalem illum carbonem in altari positum, super quo iliymiama Deo ac Patii a nobis adolelur : per ip«um enim accessum habui- mus, οἱ spiritalem cultum exsequentes accepti sumus. Hic itaque carbo divinus ubi accedentis ad se labia tetigerit, illico mundum reddet, atque peccati omnis prorsus expertem, Sed labia nostra quo- nam modo contingat, docet beatus Paulus cum dicit : « Propa 1e est verbum in ore tuo, et in corde iuo : quia si dixeris in ore tuo quia Dominus Jesus, et credideris in corde tuo. quia Deus illum suscitavit 4 mortuis, salvus eris. Corde enim cre- ditur ad justitiam, ore autem confessio fit ad salu- tem **. » Dicitur autem carboni persimilis, propterea quod ex duabus ac dissimilibus rebus intelligitur, sed ita secundum veritatem convenientibus, ut in unitatem propemodum conjungantur. lgnis enim ubi lignum penetrarit, illud.in suam ipsius clari- tatem ac vires transfert, eo tamen servato quod grat. Margaritae 66 rursus comparat Dominus noster Jesus Christus cum dicit : « Simile est regnum colorum homini negotiatori quzrenti bonas marga- ritas : inventa autem una pretiosa margarita, vadit ei vendit universa qua babet, el emit illam **. » Alio quoque modo illym sese nobis indicare audio dicentem : « Ego flos campi, lilium couvallium δὲ. » Cum enim in sua natura divinam claritatem Dei ac Patris habeat, idem praterea spirat odorem sua- veolenti: spiritalis. Ut ergo in margarita, atque etiam lilio, quamvis subjectum illis corpus perci- piatur, claritas tamen seu odor ex propria ratione ab illis quibus insunt, tanquam diversa noscuntur,
*[sa, vi, 6,7... Hon. x, £-10. ^ Matth. xin, 45, 46, ** Cant, i1, 4.
--
e S. CYRILLI ALEXANDRINI ARCHIEP. 61 sed vicissim propa sunt habentium, non ab eis A ὑποχείμενον, ἡ δὲ γε ἕν αὐτῷ λαμπρότης, fyyoov
aliena, cam in illis inseparabiliter lirearit : ad eum- dem qnoque modum de Emmanuele ipso nobis est existimandum ac sentiendum. Natur: namque ra- . Vone diversa sunt divinitas et earo : sed corpus Verbi proprium. erat, neque sejunctum a corpore illud unitum corpori Verbum : haud enim aliter in- telligere fas est Emmanuelem, id est, Nobiscum Deus. [taque nonnunquam ut homo, et ex men- sura sua exinanitionis seipsum nobis indicans, dicebat : « Nemo tollit animam meam 4 me*! ; , aliquamlo γην tanquam Dens Verhum, οἱ ut qui de ccelo, 33 et unus cum sua carne intelligeretur : « Nemo ascendit, inquit, in coelum, nisi qui descen- dit de ccelo, Filius hominis **, » Cum igitur ipsum Filium sacra Litterz undique in unitatem insepara- bilem veramque conjuugant, et in unam personam redigant in fide ; hic tamen vanus homo multis inodis disjungit, εἰ adversus iptum quoque Christum teihere nugatur, Deum appellans illud ex Patre Dco Verbum, υἱ quidem suo loco ac tempore progre- diens oratio plane docebit. Simnlat enim se me- (tere, nequispiam dum sanctg. Virginis reverentia vic:us illam Dei genitricem vocat, confusionem atque mistionem substantiarum inter se factam putans, . Ecclesi: dogmata deturpet, quamvis ita nemo sen- tiat : sed. "t corrigat scilicet, ul ipse putat, grave lioc malam, sursum deorsum omnia miscet, recta veraque sententia neglecta : sic namqee dixit :
εὐωδία χατ ἴδιον λόγον, ὡς ἕτερα μὲν παρὰ τὰ 6; ofc elotv* ἴδια δὲ πάλιν αὐτῶν xal οὐχ ἀλλότρια τῶν ἑχόντων ἐστὶ τὰ ἀχωρίστως ἐμπεφυχότα, χατὰ τὸν αὐτὸν, οἶμαι, τρόπον λογιούμεθά τε καὶ φρονῆσομεν, καὶ ἐπί γε τοῦ Ἐμμανουήλ ' ἑτεροῖα μὲν yàp κατὰ τὴν φύσιν, θεότης τε xal cáp&: ἀλλ ἴδιον ἣν τοῦ Λόγου τὸ σῶμα: τοῦ δὲ σώματος οὗ χεχωρισµένος ὁ ἑνωθεὶς αὐτῷ Λόγος: νοοῖτα γὰρ ὧδέ τε xal οὐχ ἑτέρως ὁ Ἐμμανουὴλ, τουτέστι, Μεθ᾽ ἡμῶν ὁ θεός. Τοιγάρτοι, «ost μὲν ὡς ἄνθρωπος, xal Ex τῶν τῆς χενώσεως µέτρων ἑαυτὸν ἡμῖν ἑμφανῃ κχαθιατὰς, ἔφασχεν ' « Οὐδεὶς αἴρει τὴν φυχἠν µου ἀπ' ἐμοῦ. ποτὲ δὴ [ζσ. δὲ] πάλιν, ὡς θεὸς ὧν ὁ Λόγος, καὶ iS. οὐρανοῦ νοούµενος, xai εἷς μετὰ τῆς ἰδίας σαρχὸς, « Οὐδεὶς ἀναθέθηχε, φησὶν, εἰς τὸν οὐρανὸν, el μὴ ὁ Ex τοῦ οὐρανοῦ καταθὰς, ὁ Yib; τοῦ ἀνθρώπου. » Πανταχόθεν τοίνυν εἰς ἕνωσιν ἁδιάτμητόν τε xoi ἀληθή αυνδέοντος ἡμῖν τοῦ ἱεροῦ Γράµµατος τὸν Υἱὸν, καὶ εἰς ποόσωπον ἓν ἀποφέροντος Ev πίστει, διίστησι πολλαχῶς ὁ περιττὸς οὗτοσὶ, xal πεφλυά- ρηκεν εἰκῆ καὶ αὐτοῦ τοῦ Χριστοῦ, θεὸν ὀνομάξων τὺν x. Θεοῦ Πατρὸς Λόγον ΄ καθάπερ ἀμέλει προϊὼν ὁ λόγος ἑχδιδάξει σαφῶς, ὡς Ev οἰχείῳ χαιρῷ xal τόπῳ. Ἡ ποπλάττεται μὲν γὰρ δεδιέναι ud]. ἄρα τις αἰδοῖ τῇ περὶ τὴν ἁγίαν Παρθένον ἠττώμενος, εἶτα θεοτόχον αὐτὴν ὀνομάσας, φυρμὸν καὶ ἀνάχρασιν, τὴν εἰς ἀλλήλας φημὶ, τῶν ὑποστάσεων γενέσθαι νοµίσας, τῶν τῆς Ἐκκλησίας δογμάτων καταχέῃ τὸ ἀκαλλές '
χαίτοι τοῦτο φρονοῦντος οὐδενός ' ἐπανορθῶν δὲ, ὡς οἵεται, τὸ δεινὸν, ἄνω τε καὶ κάτω τὰ πάντα συγχεῖ, τῶν εἰς ὀρθότητα καὶ ἀλήθειαν ἀφειδῆσας ἐννοιῶν * ἔφη γὰρ οὕτως:
[ Nesron. Si fide simplici Deiparam proferres, C
nulla esset apud me dictionis invidia, verbi sensum exquirentein : sed quia video te prztextu erga bea- tatit Mariam honoris, hxreticorum confirmare blas- pheimniam, .ideo dictionis prolationem caute pra» 10, cum periculum in ea dictione latens su- &pectunm habcam. ld ut clarius dicam, et ab omni- bus percipi facilius possit, qui Aftium sectati sunt, et Eunomium et Apollinarium, et omnium ejusmodi familie hominam chori, studuerunt Dei genipyicis appellationem inveliere, ut facta mistione, duabus- que naturis minime distinctis, nihil ex his qua uti- liora sunt, de humanitate dietum acciperetur, ac locus illis jaw adversus ipsam divinitatem pateret, tanquam omnja ab uno dicerentur, non ratione
[E! μετὰ πίστεως ἁπλῆς, τὸ, θεοτόχος προέφερες, οὑκ ἄν σοι τῆς λέξεως ἑφθόνησα, τὸν νοῦν ἑξετάζων τοῦ ῥήματος. "AX ἐπειδήπερ ὁρῷ σε προφάσει της περὶ thv µαχαρίαν Μαρίαν τιμῆς, τῶν αἱρετιχῶν βεδαιοῦντα τὴν βλασφηµίαν, διὰ τοῦτο τὴν τῆς λέ- ξεως προφορὰν ἀσφαλίξομαι : τὸν ἐν τῇ λέξει xpu- πτόµενον χἰνδυνον ὑφορώμενος. "Iva δὲ αὐτὸ σαφέ- στερον, χαὶ πᾶσιν εὐληπτότερον εἴπω, τοῖς Ἀρείου xaX Εὐνομίου, καὶ ᾽Απολλιναρίου, χαὶ πάντων τοῖς χοροῖς τῶν τῆς τοιαύτης φατρίας σπουδῇ [ἷσ. σπουδὴ! θεοτόχον εἰσάγειν, ὡς χράσεως γινοµένης, xai τῶν δύο φύσεων μὴ διαιρουµένων, μηδὲν τῶν εὐτελῶν εἰς τὴν ἀνθρωπότητα λαμθάνεσθα: ' καὶ χώραν αὐτοὺς λοιπὸν χατὰ τῆς θεότητος ἔχειν, ὡς πάντων λεγο- µένων παρ ἑνὸς, οὗ κατὰ τὴν ἀπὸ τῆς συναφείας
dignitatis ex ipsa conjunctione consequentis, sed D ἀξίαν, ἀλλὰ χατὰ τὴν φύσιν. El; μὲν γὰρ ὁ Χριστὸς,
ipsius ratione naturz, Unus est namque Cliristus, et unus Dominus, sed in Christo, in unigenito, in- quam, filio, et Christi nomen et Filii nunc de divi-
sitate, nunc de humanitate, nunc de humanitate
divinitateque dicitur.] CAP. |.
Vides, αἱ multiplicibus sententiarum commentis impie variatur, et illam secundum carnem gene- ralionem Unigeniti non aliter futuram fuisse cona-
5 joan, x, 18. δὲ Joan. 5, 15.
καὶ εἷς Κύριος. ἀλλ ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ, ἐπὶ τοῦ po- νογενοῦς λέγω Υἱοῦ, καὶ τὸ, Χριστὸς, xai τὸ, Υἱὸς, motb μὲν ἐπὶ τῆς θεότητος, ποτὲ δὲ ἐπὶ τὴς ἆν- θρωπότητος, καὶ θεότητος [ἶσ. ποτὲ δὲ ἐπὶ τῆς ἀν- θρωπότητος.]
ΚΕΦΑΛ. A'.
Ὁρᾶς ὅπως πολυτρόποις ἐννοιῶν εὑρήματιν ἂν- οσίως χαταποικίλλεται, καὶ την κατὰ σάρχα γέννησιν τοῦ Μονογενοῦς, ὡς οὐκ ἂν ἑτέρως ἐσομένην πειρᾶ-
65 -
ADVERSUS MESTORIUM LIB. 1I. 66
ται δειχνύεῖν, el uf) τις γένοιτο τῶν ὑποστάσεων cl; A tur ostendere, nisi aliqua sebstantiarum iater se
ἀλλέλας ἀνάχνσις, fjyouv σύγχρασις. Καΐτοι τῶν τῆς Ἐχκλησίας διδασχάλων οὐ τοῦτον ἡμᾶς µυστ- αγωγούντων τὸν τρόπον’ σύνοδων γὰρ ἀληθὴῃ γενέσθαι
ςαμὲν, ἐνώσαντος μὲν ἑαυτῷ τοῦ Λόγου τὸ σῶμα,,
µεμενηχότος δὲ ὅπερ ἣν. Ὁ δὲ τῶν τοιούτων εἰς νοῦν ἔχων οὐδὲν, δεδυασέθηχεν οὗ μετρίως, διϊστὰς εἰς δύο πρόσωπά τε, xai ὑποστάσεις, ὁλοτρόπως ἆλ- λήλων διηρηµένας, ἑχατέρᾳ τε λόγους τοὺς αὐτῇ πρέπουτας ἀνατιθεὶς ἰδικχῶς. Καὶ πάλιν ἕνα «mol Χριστὸν Ἰτσοῦν Κύριον, ὡς ἀνθρώπου θεῷ συνηµ- µένου κατὰ µόνην τὴν ἀξίαν, οὗ καθ) ἕνωσιν ἀληθῆ, τουτέστι, τὴν χατὰ φύσιν. Πῶς οὖν ἐστι [1σ. πῶς οὖν εἷς ἐστι] Χριστὸς xai Yibg τὸ Κύριος, εἴπερ ἀμγφοῖν ἀνὰ µέρος ἁρμόσειεν ἂν, ὡς ἔφης, τὸ, ὧδέ τε κατονοµάζεσθαι, xat εἶναι κατὰ ἀλήθειαν, διά τοι τὸ συμθῖναι χαθ᾽ ἔνωσιν Ἠχιστα μὲν ἀλλήλων τὰς ὑποστάσεις, ἑνοῦσθαι δὲ κατὰ µόνην τὴν ἀξίαν, Ίτοι 4i» αὐθεντίαν, ΈΊγουν ἐξουσίαν xàv τοι τὰς τῶν πραγμάτων πολυπραγμονοῦντες φύσεις, τὰ ἐν loó- τητι της ἀξίας, οὐ ταύτης ἕνεχα τῆς αἱτίας ἀποθε- ϐκηχότα χαταθρήσαιμεν ἂν τὸ ὑπάρχειν ἰδιοσυστά- τως. Οὗτε μὴν τὸ ἰσομοιρεῖν εἰς δόξαν, ἀρχέσει πρὸς ἕνωσιν * oy τί nue: Πέτρος τε χαὶ Ἰωάννης, ἄμφω μὲν ἕστην ἀπόστολοί τε xal ἅγιοι, xal ταῖς ἰσομέτροις τιμαῖς, xal δυνάµεσι ταῖς διὰ τοῦ Πνεύ- pato; χατηγλαϊσμένοι παρὰ τοῦ πάντων ἡμῶν Σω- τῆρος Χριστοῦ Ίχουον γὰρ ὁμοῦ τοῖς ἄλλοις * « 'Ὑμεῖς ἔστε τὸ φῶς τοῦ χόσµου » τούτου. Καὶ πάλιν " « ᾿Ασαθενοῦντας θεραπεύετε νεχροὺς ἐγείρετε’ λε- προὺς χαθαρίξετε' δαιμόνια ἐχθάλλετε. » "Δρα οὖν ἐᾷ ἰσομοιρούσης ἀξίας, Ίγουν αὐθεντίας αὐτοῖς ὑπάρ- ἔαι φαμὲν, τὸ εἰς ἄνθρωπον ἕνα χαταλογίζεσθαι τοὺς δύο, καὶ ἀρχεῖ τοῦτο πρὸς ἕνωσιν, τὴν ὡς Év γε ταῖς ὑποστάσεσι λέγω; Εἶτα πῶς οὐχ Λλίθιον χοµιδῇ τὸ ὧδε φρονεῖν, νοοῖτ ἂν εἰχότως; Tí τοιγαροῦν ὑποπλάττῃ μὲν εἶναι τὴν πίστιν ὀρθὸς, ἕνα Χέγων Χριατὸν Ἰπσοῦν Küptoy* εἶτα διατέµνων εἰς δύο πρόσωπά τε καὶ ὑποστάσεις τὸν ἕνα, xat τὸν μὲν τῆς ἀληθοῦς ἑνώσεως ἀτιμάζεις τρόπον, δι ἧς ἆλη- θῶς εἷς τε xal μόνος ἂν civ ὁ Χριστός * συνάφειαν δὲ ἀληθῶς ὀνομάζεις τὴν ἰσοτιμίαν; Ποῖος γὰρ οὗ- τός ἐστι συναφείας τρόπος; "H οὐχ οἶσθα ὅτι φ/λον πυς ἀεὶ τοῖς κατὰ τόνδε τὸν βίον, τὸ ἐν εὐχλείαις
confusione aut commistione facts, cum doetores Ecclesiae non hunc modum nobis tradiderint. Veram namque conjunctionem factam dicimus, ita ut Ver- bum sibi quidem corpus uniret, sed id quod erat permaneret : bic vere 34, nihil ejusmodi conci. piens animo, non mediocri impietatis crimine labo-
" Tal, cum in duas personas et duas hyposisses omnino inter se diversas abjunxerit, ita ut sermones
cuique convenientes nirique personz proprie tri-- bueret : οἱ rursus unum dicit Christum Jesum Do- miuum, tanquam sola dignitatis ratione, non vera unione, hoc est, non secundum naturam, homo cum Deo conjunctus sit. Quonam igitur modo unus est Christus, et Filius Dominus, siquidem ut asseris, utrique seorsim convenit non modo ut sic appelletur, verum etiam ut sil vere, cum isto modo fiat ut sub- stati: minime inter se secundum unionem cen- venerint, sed solum secundum dignitatem vel au- cloritatem, vel potestatem unite sint ? Atqui si na- turas rerum pervestigemus, videbimus qu: pari sunt diguitate, non ea de causa id amittere pe minus ipsa proprie privatimque consistant, neque quod pari sint gloria id ad unionem efficiendam sufficere. Verbi gratia, Petrus et Joannes ambo et apostoli et sancti viri erant, el pari honore ac virtute per Spiritum sanctum ab omnium Salvatore Christo decorati : simul enim cum ceteris sibi diclum au- dierant : « Vos estis lux mundi » hujus ** : et. rur- sum ; « Infirmos curate, mortuos suscitate, leprosos mundate, dzmonia ejicite **, » Num ergo ex eo quod pari erant dignitate vel auctoritate, illud etiam eos habuisse asseremus, ut cum duo essent, unus hemo censeretur? idque ad unionem certe hypostaseon esse satis? Atqui nonne stultissimum censendum sit ila sentire? Cur ergo te simulas re- ciam fidem tenere, cum Christum Jesum Dominum dicis quidem unum, sed lunc unum in duas perso- nas et hyposiases dividis? 'et verz illius unionis modum, per quem vere unus ac solus esse potest Christus, improbas, illam vero honoris zqualitatem vere conjunctionem appellas? Qualis enim is est conjunctionis modus? An ignoras cupere homines qui in hoe ssculo versantur, mundana potiri gloria,
εἶναι χοσμικαῖς, oi τὰς παρὰ τῶν χρατούντων πλου- Ώ eosque a principibus honores consequi ? Sed quam-
τοῦσι τιµάς; 'AXX ἐν ἴσοις ὄντες ἀξιώμασιν, ἔσθ᾽ ὅτε, ὅ,εστήχασιν ἀλλήλων ὑπάρξει τε τῇ xa0' ἕνα, φτμὶ, xai μέντοι τὸ [ἷσ. τῷ] βούλεσθαι τὰ αὐτὰ Φρονεῖν τε xat δρᾷν ' ἀλλ᾽ εἴπερ fjv τις δεσμὸς ἀναγ- καῖος εἰς ἑνότητα συλλέγων αὐτοὺς τῆς ἀξίας ὁ τρόπος, χαθάπερ ἀμέλει xat σύμόδασις φυσιχὴ, οὐχ ἄν ἓν ἱσότητι γερῶν, τοι τῆς ἀξίας ὑπάρχοντες, ὑτωηστάσεσί τε xal γνώμη, εἰς τὸ ἕτερος εἶναι xa ἔτε- ος ἰδικῶς ἀλλήλων ἀπενοσφίζοντο. Too τοιγαροῦν sh» ohv συνάφειαν θἤσομεν; Τί δὲ καὶ ὁδρᾶσαι λο- Υ.σόµεθα; Ὁμογνωμονεῖν ἄρα πέπειχεν αὐτοὺς, 1) συµθηναι παρεσκεύασεν εἰς ἑνότητα μυστιχίήν [fc
? Mattb, v, 14. ** Mattli. x, 8.
vis nonnunquam zqualem habeant dignitatis gra- dum,